تاثیر عوامل اقتصادی بر توسعه علمی ایران | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| مقاله 5، دوره 6، (شماره 2، پاییز وزمستان) - شماره پیاپی 12، مهر 1399، صفحه 61-78 اصل مقاله (769.53 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2019.4339.1282 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسن زاده* 1؛ ناهید ناصری2؛ فاطمه زندیان3 | ||
| 1استاد گروه علم واطلاعات دانش شناسی ،دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی ،دانشگاه تربیت مدرس. | ||
| 3استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی ،دانشگاه تربیت مدرس. | ||
| چکیده | ||
| هدف: وضعیت اقتصادی یکی از عوامل تأثیرگذار بر توسعه علمی میباشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین و تبیین میزان تأثیر عوامل اقتصادی بر توسعه علمی ایران در طی 27 سال اخیر انجام شده است. روششناسی: این پژوهش کاربردی است و در زمره پژوهشهای علمسنجی قرار میگیرد. گردآوری دادهها به شیوه کتابخانهای و با مراجعه به پایگاههای اطلاعاتی و گزارش سازمانهای مربوطه میباشد برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش معادلات ساختاری، سریهای زمانی و نرمافزار PLS در جهت پاسخگویی به سؤالات از آماره T و ضریب مسیر استفاده شده است. یافتهها: یافتهها نشانگر آن هستند که همه شاخصهای توسعه علمی ایران که طی 27 سال اخیر ارائه شده در هر سال بهطور کلی روندی رو به رشد را تجربه کردهاند. در این میان، نرخ اشتغال تا سالهای 86-85 رو به رشد بوده و تولید ناخالص داخلی تا سال 91-90 رو به رشد بوده ولی در سالهای بعدی سیر نزولی را در پیش گرفته است. با توجه به ضریب مسیر مربوط به این فرضیه نیز میتوان به این نتیجه رسید که متغیر شاخصهای اقتصادی به میزان 70 درصد بر شاخصهای توسعه علم اثر دارد؛ این به این معنی است که شاخصهای اقتصادی به میزان یک واحد بهبود یابد به احتمال 99 درصد مقدار شاخصهای توسعه علم به میزان 0.7 واحد بهبود یافته و مثبتتر میگردد. نتیجهگیری: با توجه به یافتههای این پژوهش میتوان به این نتیجه رسید که بین کلیت توسعه علمی و شاخصهای اقتصادی رابطه مستقیم وجود دارد و ازآنجاییکه توسعه علمی تابع رشد اقتصادی است برای تداوم و رشد علمی باید رشد اقتصادی را حفظ و تداوم بخشید. پررنگترین این شاخصها تولید ناخالص ملی بود و سایر شاخصها حتی آنهایی که رد شدند بهطور غیرمستقیم تأثیر دارند و برای رشد این شاخصها گروههای پژوهشی و اقتصاددانان باید با همفکری یکدیگر برنامهریزیهایی را انجام دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعه علمی؛ شاخصهای اقتصادی؛ تولید علم؛ تولید ناخالص ملی؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
آصفزاده، سعید؛ جهاندیده، سپیده و موسوی، عارفه (1392). راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎی ﺟﻬﺎن. مجله علمی پژوهشی علوم پزشکی قزوین، 17(2).
انصافی، سکینه، و غریبی، حسین (1381 ). دانش ایران در سطح بینالمللی (سال 2000). تهران. مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران. توفیقی، جعفر و فرستخواه، مقصود (1381). لوازم ساختاری توسعه علمی در ایران. فصلنامه پژوهشی و برنامهریزی در آموزش عالی، 25. جانعلیزاده، حیدر (1378). تحلیلی بر نظریههای اجتماعی توسعه علم و فناوری. فصلنامه رهیافت، 21. چلبی، مسعود و معمار، ثریا (1384). بررسی عرضی- ملی عوامل کلان مؤثر بر توسعه علمی. علوم اجتماعی. مشهد: دانشگاه فردوسی. چلبی، مسعود (1375). جامعهشناسی نظم. تهران: نشر نی. چاپ اول، ص. 248. طباطبایی یزدی، رؤیا و شهبازی، میثم (1392). مهمترین شاخصهای اقتصادی کشور از ابتدای برنامه اول تا دو سال اول برنامه پنجم. تهران: معاونت پژوهش اقتصادی. گدازگر، حسین و علیزاده اقدم، محمدباقر (1385). مطالعه عوامل مؤثر بر تولید علم در بین اعضای هیئت علمی دانشگاهها (نمونه مورد مطالعه:اعضای هیئت علمی دانشگاه تبریز). علوم اجتماعی. دانشگاه فردوسی. نوروزی چاکلی، عبدالرضا؛ حسنزاده، محمد و نورمحمدی، حمزهعلی (1388). سنجش علم و فناوری و نوآوری (مفاهیم و شاخصهای بینالمللی). تهران. مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور. نوروزی چاکلی، عبدالرضا و مددی، زهرا (1394). تأثیر قدرت اقتصادی بر جایگاه علم و فناوری کشورها و تحلیل رابطه متقابل آنها. دوفصلنامه دانشگاه شاهد. 1(2). Inönü, E. (2003). The influence of cultural factors on scientific production. Scientometrics, 237- 249. King, D. (2004). The Scientific Impact of Nations: what different countries get for their research spending, Nature, 430 Schofer, E; Ramirez, F. & Meyer, J. W. (2000). The effects of science on national economic development, 2770 to 2760. American Sociological Review, 899-887. . | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,461 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,023 |
||