ارائه چارچوب سامانه ارزیابی علم و فناوری در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| مقاله 3، دوره 6، (شماره 2، پاییز وزمستان) - شماره پیاپی 12، مهر 1399، صفحه 21-40 اصل مقاله (681.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2019.4017.1258 | ||
| نویسندگان | ||
| طیبه شهمیرزادی1؛ نجلا حریری* 2؛ فاطمه فهیم نیا3؛ فهیمه باب الحوائجی4؛ داریوش مطلبی5 | ||
| 1دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات ، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| 4دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 5دانشیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام شهرری ، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: برای ارزیابی علم و فناوری در حوزه کشاورزی نیاز به احصاء و تبیین شاخصهای اختصاصی است. پژوهش حاضر بر آن بود تا چارچوب سامانه ارزیابی علم و فناوری کشاورزی را ارائه نماید. روششناسی: پژوهش حاضر، یک پژوهش ترکیبی (آمیخته درهمتنیده) و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تکنیک دلفی در علم طراحی انجام شده است. با استفاده از روش مطالعه اسنادی تعداد 404 شاخص مرتبط یا قابل تعمیم در حوزه کشاورزی شناسایی شد. در تکنیک دلفی 271 شاخص از 404 شاخص، با توافق خبرگان کشاورزی انتخاب شد و درنهایت بر اساس چارچوبهای ارزیابی علم و فناوری در سطح ملی و بینالمللی چارچوب سامانه ارزیابی علم و فناوری کشاورزی پیشنهاد شد. یافتهها: در این پژوهش، 8 دستهبندی کلی شامل پژوهش و فناوری، تولید محصولات فناورانه، مدیریت ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی، آموزش، ترویج، سرمایه انسانی، مالی و زیرساختی برای چارچوب کلی سامانه ارزیابی شاخصهای علم و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی پیشنهاد شد. نتیجهگیری: 26 شاخص علم و فناوری در حوزه کشاورزی که اولویت آنها بین یک و دو و میزان ضریب هماهنگی کندال آنها بیشتر از 0.7 بود، در 5 مؤلفه اصلی رقم و نژاد، اکتشاف، تولید نقشه، یافتههای قابل ترویج و فناوری برای الگوی سامانه ارزیابی کشاورزی مورد تأیید خبرگان حوزه قرار گرفت. این الگو دارای قابلیت پیادهسازی و ارزیابی شاخصها در دورههای مختلف زمانی را دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سازمان تحقیقات؛ آموزش و ترویج کشاورزی؛ سامانه ارزیابی؛ شاخصهای علم و فناوری؛ علم طراحی؛ ارزیابی علم و فناوری | ||
| مراجع | ||
|
آییننامه ترفیع و ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. (1396). تهران: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. آمارنامه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. (1395). تهران: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. بازیابیشده در 1/5/95، از: http://heyat.areeo.ac.ir/HomePage.aspx?TabID=20473&Site=heyat.areeo.ac&Lang=fa-IR اسپرایین، فرشته. (1393). پیشنهاد نحوه ارزیابی علم و فناوری در حوزه اقتصاد. پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شاهد. امانی آذر، مهدی (1390). انتخاب چارچوب برتر و طراحی مدل جامع ارزیابی فناوری اطلاعات سازمان. پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس. بهمنآبادی، علیرضا و زارع، رسول. (1394). سـازمان تحقیقـات، آمـوزش و ترویـج کشـاورزی در گذر زمـان. تهران: معاونت ترویج، نشر آموزش کشاورزی. دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (بیتا). فهرست اولیه شاخصهای ارزیابی اقدامات. بازیابیشده در 3/5/95، از http://www.atf.gov.ir/fa/peigiri/fehrestavalie رضایی، مینا و نورزی چاکلی، عبدالرضا. (1393). شناسایی و اعتبارسنجی شاخصهای ارزیابی بهرهوری پژوهشی پژوهشگران ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30(1)، 3- 39. ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، شورای عالی انقلاب فرهنگی. (1394). تحولات شاخصهای علم و فناوری در جمهوری اسلامی ایران (1391-1380). تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی. سند تحول راهبردی علم و فناوری کشور. (1388). تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. بازیابیشده در 3/5/95، از: https://strategic.iut.ac.ir/sites/strategic/files/ufiles/t_Sanade%20Tahavol%20%28%2088-6-28%20%29.pdf سند چشمانداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران. (1383). بازیابیشده در 5/5/95، از: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/132295 شاخصهای آماری حوزه علم و فناوری. (1388). تهران: مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. شورای عالی انقلاب فرهنگی. (1381). شاخصهای ارزیابی علم و فناوری. بازیابیشده در 1/5/95، از: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/101084 شهلائی، ناصر. (1395). ابعاد و شاخصهای ارزیابی قابلیتهای علم و فناوری در سازمانهای نظامی ج.ا.ایران. فصلنامه راهبرد دفاعی، 4 (54)، 1-27. شیوهنامه ارزیابی عملکرد مؤسسات، پژوهشکدهها و مراکز ملی پژوهشی. (1393). تهران: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دفتر نظارت و ارزیابی. بازیابیشده در 1/5/95، از: http://nezarat.areeo.ac.ir/_nezarat/Documents/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C%20%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF%20%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%D8%A2%D8%AE%D8%B1_20160925_145952.pdf صفا، لیلا و همکاران. (1392). طراحی مدل اندازهگیری شاخصهای تجاریسازی فناوری نانو در بخش کشاورزی ایران. توسعه کارآفرینی، 6(2)، 175-194. طباطبائیان، سید حبیبالله و همکاران. (1389). شاخص ترکیبی پایش توانمندی فناوری: بررسی وضعیت توانمندی فناوری ایران و 69 کشور دنیا. سیاست علم و فناوری، 2(4)، 77-92. علیزاده، پریسا. (1389). سنجش علم و فناوری (1): نظام سنجش علم و فناوری در ایران. دفتر مطالعات ارتباطات و فناوریهای نوین، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران. (1389). مصوب مجلس شورای اسلامی ایران. بازیابیشده در 6/5/95، از: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/790196. کلانتری، نادیا. (1394). طراحی مدل ارزیابی نظام علم، فناوری و نوآوری در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران. پایاننامه دکتری. دانشگاه تربیت مدرس. معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. (1387). گزارش ارزیابی سیاستهای اجرایی علم و فناوری مراکز تحقیقاتی دستگاههای اجرایی. تهران: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. بازیابیشده در 5/5/95، از: http://www.isti.ir/uploads/1_277_21_arzyabimarakezpagouheshi.pdf ملکی، علی و یزدی، نجمالدین. (1394). معیارهایی برای مقایسه و دستهبندی مدلهای پایش و ارزیابی نظامهای علم، فناوری و نوآوری. سیاستنامه علم و فناوری، 5 (1)، 51-61.
ناصری، زهرا. (1396). طراحی و تبیین مدل اثربخشی بازاریابی محتوایی در صنعت نشر ایران. پایاننامه دکتری. دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت. نامداریان، لیلا، کلانتری، نادیا و علیدوستی، سیروس. (1396). ارزیابی علم، فناوری و نوآوری: مروری بر شاخصها و سازمانهای فعال این حوزه. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران: چاپار. نامداریان، لیلا و علیدوستی، سیروس. (۱۳۹۷). طراحی و ساخت پایگاه وب منابع اطلاعات شاخصهای پایش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۳ (۴)، ۱۶۳۳-۱۶۶۰. نقشه جامع علمی کشور. (1389). تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی. بازیابیشده در 3/5/95، از: http://nj.farhanggoelm.ir نقشه جامع علمی بخش کشاورزی. (1391). مصوب شورای راهبری بخش کشاورزی. تهران: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. نوروزی چاکلی، عبدالرضا و حسنزاده، محمد (1389). توسعه علم، فناوری؛ رهیافت شاخصهای علمسنجی. مدیریت اطلاعات سلامت، 7 (4)، 475- 484. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. معاونت علمی و فناوری. (1395). شاخصهای نظام پایش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری کشور به انضمام نهادهای متولی. هیئت نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی. (1383). تاریخچه ارزیابی علم و فناوری و ظهور شاخصهای علمی با تأکید بر کشور آمریکا. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی. GRICULTURAL SCIENCE AND TECHNOLOGY INDICATORS. (2014). International Food Policy Research Institute (IFPRI). http://www.asti.cgiar.org/astisurvey. Amador, S.R., Pérez, M.D., López-Huertas, M.J. et al. (2018). Indicator system for managing science, technology and innovation in universities. Scientometrics, 115(3), pp 1575–1587. Chaturvedi, S., & Srinivas, K. R. (2012). Science and technology indicators: new issues and challenges. CURRENT SCIENCE, (102)12. Chernovich, E., Fridlyanova, K.,& Ditkovsky, S. et al. (2015). Science and Technology Indicators in the Russian. National Research University Higher School of Economics. Moscow: HSE. Current Status on Science and Technology in ASEAN Countries. (2015). Center for Research and Development Strategy, Japan Science and Technology Agency. https://www.jst.go.jp/crds/pdf/en/CRDS-FY2014-OR-02_EN.pdf Eurostat. (2016). European Commission Statistics website. http://europa.eu/eurostat. European Union. (2013). Science, technology and innovation in Europe. Luxamborg: Publication office of the European Union. Fuller, R.B. & Kuromiya, K. (1992).Cosmography: A Posthumous Scenario for the Future of Humanity, 1st ed. London, UK:Macmillan Pub Co. Hevner, A. R., March, S.T., Park, J. & Ram, S. (2004). Design Science in Information Systems Research. MIS Q. 28 (1), pp 75–105 Hevner, A. R. & Chatterjee, S. (2010). Design Research in Information Systems, Integrated Series in Information Systems. New York: Springer Science, Business Media. Litan, R.E., Wyckoff, A.W., Fealing, K.H. (2014). Capturing change in science, technology, and innovation: Improving indicators to inform policy.,National Academies Press. National Science Board. (2014). Science and Engineering Indicators 2014. Arlington VA: Nationsl Science Foundation (NSB 14-01). OECD. (2015). Main science and technology indicators (MSTI): List of indicators- electronic edition [Online]. Retrieved from: URL: http://www.oecd.org/science/inno/msti.htm Rafols, I., Molas-Gallart, J., Woolley, R. (2015). Science and Technology Indicators In & For the Peripheries. A Research Agenda. In Albert Ali Salah, Yasar Tonta, Alkim Almila Akdag Salah, Cassidy R. Sugimoto, Umut Al, editors. 15th International Society of Scientometrics and Informetrics Conference, Proceedings of ISSI 2015 Istanbul: Istanbul, Turkey. RAND (2001). Science and technology collaboration: Building capability in developing countries. (No. RAND/MR-1357.0-WB). RAND CORP SANTA MONICA CA. Ramesh Babu, A and Y. P Singh (1998). Determination of research productivity. Scientometrics, 43(3), 309-329. Samia, N. (2012). Assessment of Science and Technology Indicators in Sudan. Journal of Science, Technology and Society,17(2), 321–352. E. Chernovich, K. Ditkovsky, S. Fridlyanova et al. (2015). Science and Technology Indicators in the Russian Federation. Moscow. HSE. Thakur, R.R. (2009). Science and technology indicators in EPSCoR states a policy geography. ProQuest. The World Bank. (2016). The World Bank data and Indicators for Science and technology. http://data.worldbank.org/indicator. UNESCO. (2015). Science, technology and innovation - UIS.Stat - Unesco http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=scnds U. N. (2003). New Indicators for Science, Technology and Innovation in the Knowledge- Based Society. Economic and Social Commission for Western Asia. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,378 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 986 |
||
