سخن سردبیر: شاخص های ارزیابی سردبیر، اعتبار علمی اعضای هیئت تحریریه و ارتقاء مجله | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| سخن سردبیر، دوره 9، (شماره 2، پاییز وزمستان) - شماره پیاپی 18، مهر 1402، صفحه 1-2 اصل مقاله (498.28 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2024.4346 | ||
| نویسنده | ||
| عبدالرضا نوروزی چاکلی* | ||
| سردبیر پژوهشنامه علمسنجی، دوفصلنامه علمی دانشگاه شاهد و استاد گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه شاهد. | ||
| چکیده | ||
| بر کسی پوشیده نیست که اعتبار علمی هر مجله، انعکاسی از موقعیت و جایگاه علمی سردبیر و اعضای هیئت تحریریه آن است. امروزه نه تنها اعتبار علمی مجلات در نزد خوانندگان به این مؤلفه وابسته است، بلکه تحت پوشش قرار گرفتن مجلات در نمایه های استنادی و تخصصی معتبر بین المللی نیز تابعی از اعتبار علمی اعضای هیئت تحریریه و بویژه اعتبار علمی سردبیر محسوب می شود. نکته مهمی که باید مورد توجه قرار گیرد نقش بارزتر سردبیر است که امکان تأثیرگذاری بر ترکیب هیئت تحریریه مجله را فراهم می سازد؛ زیرا حتی با وجود اعضای هیئت تحریریه برجسته و سرشناس در یک مجله، چنانچه سردبیر فردی گمنام باشد و در محافل علمی ملی و بین المللی از موفقیتهای علمی و مقبولیتهای لازم برخوردار نباشد، بازهم مجله در نزد خوانندگان و سایر مخاطبان ، مهمترین شرط لازم برای ارتقاء خود را از دست خواهد داد و کار آن برای پیوستن به نمایه های استنادی و تخصصی معتبر بین المللی با دشواری های مضاعف همراه خواهد شد. بنابراین، نکته مهمی که در ارتقاء و موفقیت مجله در پیوستن به نمایه های معتبر بین المللی مطرح است، اعتبار علمی سردبیر و برجستگی جایگاه علمی- اجتماعی وی است که به عنوان نشانی از میزان مقبولیت و پذیرش جایگاه وی در نزد محافل تخصصی ملی و بینالمللی در نظر گرفته می شود. لذا سردبیر هر چه بیشتر از چنین جایگاهی برخوردار باشد اعتبار علمی مجله بالاتر تلقی خواهد شد و علاوه بر افزایش یافتن شانس مجله برای حضور در نمایه های معتبر بین المللی، مقبولت و جذابیت آن در نزد خوانندگان نیز تقویت خواهد شد. با وجود این، حتی حضور اعضای هیئت تحریریه مشهور در مجله نیز به نوعی از میزان شهرت سردبیر نشأت می گیرد؛ زیرا پژوهشگران برجسته ملی و بین المللی در صورتی به درخواستهای مجلات برای عضویت در کادر هیئت تحریریه آنها پاسخ مثبت می دهند که شناخت مناسبی از جایگاه علمی سردبیر داشته باشند؛ چرا که آنها اعتبار علمی مجله را انعکاسی از اعتبار علمی سردبیر می دانند. روشن است که این موارد و بسیاری از موارد اینچنینی که توسط نمایه های معتبر بین المللی در خصوص اعتبارسنجی مجلات در نظر گرفته می شود، بطور مستقیم و غیرمستقیم به جایگاه علمی سردبیر، از جمله به موفقیتهای علمی سردبیر و شهرت علمی ملی و بین المللی وی و به عبارتی به مقبولیت علمی- تخصصی سردبیر در محافل تخصصی پیوند خورده است. لذا در نظر گرفتن مؤلفه ها، معیارها، شاخصهایی که نشان دهنده اعتبار علمی و تخصصی سردبیر در سطح ملی یا بین المللی باشد به عنوان عاملی مثبت و یکی از الزامات کسب موفقیت مجله تلقی می شود. از این رو، مجلات پیشرو که ارتقاء مستمر جایگاه خود را دنبال می کنند باید در انتخاب سردبیر دقت کافی به عمل آورند و به شاخصهای سردبیری توجه ویژه داشته باشند. با توجه به الزامات و پیش نیازهای موجود برای ارتقاء مجلات، می توان مهمترین مؤلفه های ارزیابی سردبیر را به موارد زیر خلاصه کرد. برخی از این مؤلفه ها به ارزیابی اولیه سردبیر و برخی دیگر به ارزیابی عملکرد سردبیر در انجام وظایف سردبیری اشاره دارد: مؤلفه های اولیه ارزیابی سردبیر دارا بودن مرتبه علمی استادی انتشار مقالات تخصصی در مجلات معتبر ملی و بین المللی با درجه های Q1 و Q2 دارا بودن رزومه علمی مؤثر در حوزه تخصصی مجله دارا بودن شهرت علمی ملی یا بین المللی در حوزه تخصصی مجله، با در نظر داشتن مواردی همچون: کسب رتبه و جایگاه علمی یا برگزیده شدن در جشنواره های علمی معتبر ملی یا بین المللی حضور مؤثر در مجامع علمی ملی و بین المللی مشارکت در کاربردی کردن و تجاری سازی دانش تخصصی دارا بودن H-index بالاتر از میانگین هم قطاران خود دارا بودن فعالیت علمی مؤثر در راستای حل مسائل و مشکلات تخصصی جامعه مرتبط بودن فعالیت های علمی- تخصصی وی با اهداف و ماموریت علمی و تخصصی رشته مؤلفه های ارزیابی عملکرد سردبیر موفقیت در انتشار بموقع هر شماره از مجله موفقیت در روزآمدسازی راهنمای نویسندگان مجله روزآمدسازی و تقویت ترکیب اعضای هیئت تحریریه حضور مؤثر در تمامی فرایندهای بررسی مقالات ارسالی به مجله و تصمیم گیری در خصوص آن، از قبیل: بررسی اولیه مقالات پیش از قرارگیری در فرایند داوری و در صورت نیاز عودت مقاله به نویسنده برای انجام اصلاحات ساختاری و ارسال دوباره نظارت مؤثر بر ساختار مقالات بطوری که مقالات از ساختار معین، منسجم، یکدست و ساختارمندی پیروی کنند. ارسال بموقع مقالات به داوری رسیدگی بموقع به نظرات ارسال شده داوران مشارکت مؤثر در داوری مقالات، بویژه در زمینه انجام داوری تطبیقی اعتبارسنجی داوران بر اساس شواهد موجود در داوری های قبلی و بهره گیری از نتایج آن در تعیین داور مناسبتر برای مقالات بعدی اتخاذ تصمیم نهایی مؤثر در خصوص رد یا پذیرش مقالات راهبری آماده سازی کیفی و ساختاری مجله برای نمایه سازی در نمایه های معتبر بین المللی (بر اساس شواهد عملی موجود در طی یک سال گذشته) راهبری و نظارت بر روزآمدسازی مستمر وب سایت مجله افزایش ارتباطات علمی و کاربردی مجله با محافل علمی- تخصصی ملی و بین المللی کسب موفقیت برای نمایه سازی نشریه در نمایه های تخصصی و استنادی معتبر بین المللی بدیهی است که می توان مؤلفه های دیگری را نیز به این موارد افزود و سپس بر اساس هر یک از این مؤلفه ها، به تدوین شاخصهای مشخصی برای ارزیابی سردبیری پرداخت. علاوه بر این، روشن است که میزان وزن و اهمیت هر یک از شاخصهای ارزیابی سردبیر یکسان نخواهد بود. لذا می توان در قالب پژوهشهایی مستقل و با در نظرگرفتن مؤلفه های یاد شده، به تدوین معیارها و شاخصهای ارزیابی سردبیر پرداخت و میزان وزن و اهمیت هر یک از شاخصها را نسبت به یکدیگر تعیین کرد. در این صورت می توان با رویکردی علمی و به صورتی شفاف به این پرسش مهم پاسخ داد که میزان انطباق شرایط و عملکرد سردبیران مجلات مورد نظر، چه میزان با مؤلفه ها، معیارها و شاخصهای ارزیابی سردبیری مطابقت دارد؟ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,023 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 587 |
||