تحلیل نقشه علمی و مصورسازی پژوهشهای منتشرشده در نشریه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه های اجتماعی | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| مقاله 13، دوره 9، (شماره 2، پاییز وزمستان) - شماره پیاپی 18، مهر 1402، صفحه 297-328 اصل مقاله (2.38 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2023.16485.1602 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی اخوان صفار* 1؛ محمد محسن صدر1؛ سید علی لاجوردی2 | ||
| 1استادیار، دانشکده مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه مهندسی فناوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: یکی از راههای ارزیابی تحقیقات علمی و پژوهشی در هر حوزهای، تحلیل نقشه علمی آن است. استفاده از رویکردهای تحلیل شبکههای اجتماعی، تکنیکی مناسب برای رسم نقشه علمی و تحلیل آن است. این رویکردها بهخوبی میتوانند ساختار شبکههای علمی حوزه مورد نظر را نشان دهند. روششناسی: در این مطالعه با استفاده از روشهای تحلیل شبکه و تحلیل همرخدادی واژگان، شبکه علمی مجموعه مقالات منتشرشده در نشریه «پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی» از سال انتشار تا اکنون مورد تحلیل و واکاوی قرار گرفته است. شبکههای مختلف علمی مقالات، از جمله همنویسندگی، بیندانشگاهی و دروندانشگاهی، هممعنایی مقالات و همرخدادی واژگان، مورد تحلیل قرار گرفته است. برای خزش و پیشپردازش دادهها از زبان PHP و برای تحلیلهای مبتنی بر شبکه و مصورسازی شبکههای مختلف از زبان پایتون و نرمافزار گفی استفاده شد. همچنین برای محاسبه ماتریسهای مجاورت هر شبکه از روش TF-IDF استفاده شده است. یافتهها: نتایج تحلیل همرخدادی واژگان نشان میدهد که موضوعاتی چون رضایتمندی، روانشناسی و هیجانییابی بیشتر از سایر زمینهها به آنها پرداخته شده است. شبکه همنویسندگی با درجه 2.881 نشان میدهد هر نویسنده با سه نویسنده دیگر در نگارش مقاله مشارکت داشته است. میانگین ضریب خوشهبندی نویسندگان در شبکه همنویسندگی 0.685، فشردگی شبکه 936/0 و تعداد اجتماعات 83 را نشان داد. همچنین بیشترین تعداد مقاله با همکاری سه نویسنده و پس از آن چهار و پنج نویسنده نوشته شده است. نتیجهگیری: نتایج بهدستآمده نشان میدهد مقالات منتشرشده در نشریه دارای پراکندگی موضوعی متنوعی است. خوشهبندی شبکه همتألیفی نشان داد نویسندگان مقالات بیشتر تمایل به تشکیل گروههای علمی کوچک در قالب دانشگاهها یا پژوهشکدههای سازمان متبوع خود دارند. در این خصوص دو دانشگاه پیام نور و آزاد اسلامی بیشترین تعداد مقاله با همتألیفی دروندانشگاهی داشتهاند که در این میان شبکه همتألیفی دانشگاه پیام نور ساختاری جالب و قابل توجه را نشان داد که در آن تمایل به همکاری بین اعضای دانشگاه در مقایسه با گروههای مستقل بسیار بیشتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقشه علمی؛ پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی؛ شبکه همنویسندگی؛ شبکه هممعنایی؛ تحلیل شبکه؛ همرخدادی واژگان | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، ح.، و عصاره، ف. (1396). مروری بر کارکردهای تحلیل همواژگانی. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 28 (1)، 125-145. https://www.sid.ir/paper/224340/fa
امامی، م.، ریاحینیا، ن.، و سهیلی، ف. (1399). ترسیم ساختار علمی حوزه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی با استفاده از همرخدادی واژگان. پژوهشنامه علمسنجی، 6 (1)، 41-56. https://doi.org/ 10.22070/rsci.2018.696
حاضری، ا.، ملکیزاده، ف.، و بیک خورمیزی، ف. (1395). تحلیل همواژگانی مقالات مستخرج از پایاننامههای کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، پژوهشنامه علمسنجی، 2 (4)، 49-62. https://doi.org/10.22070/rsci.2016.492
حسنزاده دیزجی، ا.، عصاره، ف.، توکلی فراش، ل.، و اسمعیل پونکی، ا. (1401). تحلیل ساختار شبکه اجتماعی همنویسندگی و همواژگانی پژوهشگران ایرانی حوزۀ کیفیت زندگی با استفاده از شاخصهای تحلیل شبکه اجتماعی. پژوهشنامه علمسنجی، 15 (8)، 123-146.
خرازی، ک. (1385). یادگیری در رویکرد شناختی. تازههای علوم شناختی، 8 ،4 (32)، 86-89. https://www.sid.ir/paper/445696/fa
رجبزاده، س.، اکرامی، م.، سهیلی، ف.، و ملکی، ح. (1398). ساختار فکری حوزه مطالعات آموزش از دور بر اساس تحلیل هماستنادی. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 6 ، 4، پیاپی 24 ، 121-107. https://doi.org/ 10.30473/etl.2019.5958
سهیلی، ف.، و عصاره، ف. (1392). بررسی تراکم و اندازه شبکه اجتماعی موجود در شبکه همنویسندگی مجلات علم اطلاعات. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29 (2)، 351-372. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2014.038
صدیقی، م. (1393). بررسی کاربرد روش تحلیل همرخدادی واژگان در ترسیم ساختار حوزههای علمی (مطالعه موردی: حوزه اطلاعسنجی)، پردازش و مدیریت اطلاعات (علوم و فناوری اطلاعات)، 30 (2)، 393-373. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2015.040
عدلی، ف.، لشگری، م.، و شیری، م. (1400). مطالعه علمسنجی فرایند پژوهش در مدیریت دانش و ارتباط مفهومی آن با حوزه آموزش. فصلنامه بازیابی دانش و نظامهای معنایی، 28 (8)، 1-19. https://doi.org/10.22054/jks.2020.54938.1361
عصاره، ف.، و بابایی، ک. (1393). شبکه همنویسندگی مقالات منتشرشده در فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی دانشگاه علامه طباطبایی و فصلنامه کودکان استثنایی پژوهشکده استثنایی. مطالعات دانششناسی، 1 (1)، 1-17. http://ensani.ir/fa/article/386729
عصاره، ف.، صراطی شیرازی، م.، و خادمی، ر. (1393). بررسی شبکه همتألیفی پژوهشگران ایران در حوزه داروشناسی و داروسازی در پایگاه وب آو ساینس 2000-2012، مدیریت سلامت، 17 (56)، 45-33. https://jha.iums.ac.ir/article-1-1481-fa.html
علیپور، ا.، و شالباف، ع. (1387). اخلاق آموزش مجازی، اخلاق در علوم و فناوری، 1 (2)، 33-50. https://www.sid.ir/paper/122645/fa
فهیمیفر، س.، و سهلی، ف. (1394). بررسی شبکه همتألیفی مجلات علمی پژوهشی فارسی حوزه علم اطلاعات و دانششناسی. تحقیقات اطلاعرسانی و کتابخانههای عمومی، ۲۱ (۱)، 127-151. https://doi.org/20.1001.1.26455730.1394.21.1.3
کلبعلی، م. (1397). کاربرد فناوریهای نوین در آموزش. اولین کنفرانس ملی یافتههای نویین حوزه یاددهی و یادگیری، انجمن مطالعات برنامه درسی ایران (1)، 86-89. https://www.sid.ir/paper/899035/fa
مکیزاده، ف.، و حاضری، ا. (1396). ترسیم نقشه مقالات مرتبط با اعتیاد با استفاده از تحلیل شبکههای اجتماعی در پایگاه مدلاین، فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 11 (41)، 65-84. http://etiadpajohi.ir/article-1-1133-fa.html
نوچه ن، حمیدرضا.، شمس مورکانی، غ.، و قانعیراد، م.ا. (1397). تحلیل شبکه همنویسندگی مقالات خارجی اعضای هیئت علمی رشته علومتربیتی، پژوهشنامه علمسنجی، 4 (2)، 33-56. https://doi.org/10.22070/RSCI.2017.563
Adliy, F., Lashgari, M., & Shiirii, M. (2021). Scientometric Study of the Research Process in Knowledge Management and its Conceptual Relationship with Education. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 8(28), 1-20. https://doi.org/10.22054/jks.2020.54938.1361 [In Persian].
Ahmadi, H., & Osareh, F. (2017). Co-word analysis concept, definition and application. Librarianship and Information Organization Studies, 28(1), 125-145. https://www.sid.ir/paper/224340/fa [In Persian].
Alavi, M., & Lajevardy, S. A. (2020). The Co-authorship Network of Published Articles in Conferences on Web Research Based on Social Network Analysis. International Journal of Web Research, 3(2), 9-15. https://doi.org/10.22133/ijwr.2021.261519.1080
Albert, R., & Barabási, A. L. (2002). Statistical mechanics of complex networks. Reviews of modern physics, 74(1), 47. https://doi.org/10.1103/RevModPhys.74.47
Alcaide–Muñoz, L., Rodríguez–Bolívar, M. P., Cobo, M. J., & Herrera–Viedma, E. (2017). Analysing the scientific evolution of e-Government using a science mapping approach. Government information quarterly, 34(3), 545-555. https://doi.org/10.1016/j.giq.2017.05.002
Alipour, A & Shalbaf, O. (2008), Ethics in e-learning, Ethics in Science and Technology, 1(2), 33-50. https://www.sid.ir/paper/122645/fa [In Persian].
Arnaboldi, V., Conti, M., La Gala, M., Passarella, A., & Pezzoni, F. (2016). Ego network structure in online social networks and its impact on information diffusion. Computer Communications, 76, 26-41. https://doi.org/10.1016/j.comcom.2015.09.028
Arnaboldi, V., Conti, M., Passarella, A., & Dunbar, R. I. (2017). Online social networks and information diffusion: The role of ego networks. Online Social Networks and Media, 1, 44-55. http://dx.doi.org/10.1016/j.osnem.2017.04.001
Assefa, S. G., & Rorissa, A. (2013). A bibliometric mapping of the structure of STEM education using co‐word analysis. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 64(12), 2513-2536. https://doi.org/ 10.1002/asi.22917
Borgatti, S. P. (2005). Centrality and network flow. Social networks, 27(1), 55-71. http://dx.doi.org/10.1016/j.socnet.2004.11.008
Dino, H., Yu, S., Wan, L., Wang, M., Zhang, K., Guo, H., & Hussain, I. (2020). Detecting leaders and key members of scientific teams in co-authorship networks. Computers & Electrical Engineering, 85, 106703. https://doi.org/10.1016/j.compeleceng.2020.106703
Emami, M., Riahinia, N., & Soheili, F. (2020). Mapping the Scientific Structure of Medical and Laboratory Equipment with Using the Co-occurrence Analysis. Scientometrics Research Journal, 6 (1), (Spring & Summer), 41-56. https://doi.org/10.22070/rsci.2018.696 [In Persian].
Fahimifar, S., & Sahli, F. (2015). Co-authorship network in scientific knowledge and information science persian journals. Research on Information Science and Public Libraries. 1(21), 151-127. https://doi.org/ 20.1001.1.26455730.1394.21.1.3.7 [In Persian].
Freeman, L. C. (1977). A set of measures of centrality based on betweenness. Sociometry, 35-41. https://doi.org/10.2307/3033543
Hassanzadeh Dizaji, E., Osareh, F., Tavakoli Farrash, L., & Esmaeil Pounaki, E. (2022). Co-authorship and Co-occurrence Network Structure Analysis of Iranian Researchers on Quality of Life Using Social Networks Analysis. Scientometrics Research Journal, 8(Issue 1, spring & summer), 123-146. https://doi.org/10.22070/rsci.2020.5766.1425 [In Persian].
Hazeri, A., Makkizadeh, F., & Beyk Khormizi, F. (2016). The Co-word Analysis of Papers Extracted from the Information Science and Knowledge Studies Master Theses. Scientometrics Research Journal, 2 (2), (Autumn & Winter), 49-62. https://doi.org/10.22070/rsci.2016.492 [In Persian].
Higaki, A., Uetani, T., Ikeda, S., & Yamaguchi, O. (2020). Co-authorship network analysis in cardiovascular research utilizing machine learning (2009–2019). International Journal of Medical Informatics, 143, 104274. https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2020.104274
Jacomy, M., Venturini, T., Heymann, S., & Bastian, M. (2014). ForceAtlas2, a continuous graph layout algorithm for handy network visualization designed for the Gephi software. PloS one, 9(6), e98679. https://doi.org/ 10.1371/journal.pone.0098679
Jin, T., Wu, Q., Ou, X., & Yu, J. (2021). Community detection and co-author recommendation in co-author networks. International Journal of Machine Learning and Cybernetics, 12(2), 597-609. https://doi.org/ 10.1007/s13042-020-01190-8
Kalbali, M. (2017). Application of new technologies in education, [In Conference on New Teaching-Learning Findings in Elementary School], (1), 86-89. https://www.sid.ir/paper/899035/fa [In Persian].
Khalagi, K., Mansourzadeh, M. J., Aletaha, A., Yarmohammadi, H., Atlasi, R., Banar, S., Fahimfar, N., Hajipour, F., Sanjari, M., & Larijani, B. (2021). Co-authorship network analysis of Iranian researchers on osteoporosis. Archives of osteoporosis, 16(1), 1-12. https://doi.org/10.1007/s11657-021-00914-9
Khan, F. M., & Gupta, Y. (2021). A bibliometric analysis of mobile learning in the education sector. Interactive Technology and Smart Education. https://doi.org/10.1108/ITSE-03-2021-0048
Kharrazi, K. (2007). Learning in a cognitive approach, Advances in Cognitive Sciences, 8(4), 86-89. https://www.sid.ir/paper/445696/fa [In Persian].
Khasseh, A. A., Amiri, M. R., & Sadeghi, A. (2021). Topic analysis of nursing research using co-word analysis. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 26(5), 417. https://doi.org/10.4103/ijnmr.IJNMR_41_20
Kumar, S. (2015), "Co-authorship networks: a review of the literature", Aslib Journal of Information Management, Vol. 67, No. 1, 55-73. https://doi.org/10.1108/AJIM-09-2014-0116
Leydesdorff, L., & Milojević, S. (2012). Scientometrics. arXiv preprint arXiv:1.208,4566. https://doi.org/10.48550/arXiv.1208.4566
Li, Y., Zhang, D., Luo, P., & Jiang, J. (2017). Interpreting the formation of co-author networks via utility analysis. Information Processing & Management, 53(3), 624-639. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2016.12.007
Liu, C., Liu, Z., Zhang, Z., Li, Y., Fang, R., Li, F., & Zhang, J. (2020). A Scientometric analysis and visualization of research on Parkinson's disease associated with pesticide exposure. Frontiers in Public Health, 8, 91. https://doi.org/10.3389/fpubh.2020.00091
Makkizadeh, F., Hazeri, A. (2017).The map of articles related to addiction using social network analysis in Medline database, Scientific Quarterly of Research on Addiction, 11(41), 65-84. http://etiadpajohi.ir/article-1-1133-fa.html [In Persian].
Maltseva, D., & Batagelj, V. (2019). Social network analysis as a field of invasions: bibliographic approach to study SNA development. Scientometrics, 121(2), 1085-1128. https://doi.org//10.1007/s11192-019-03193-x
Millington, T., & Luz, S. (2021). Analysis and classification of word co-occurrence networks from Alzheimer’s patients and controls. Frontiers in Computer Science, 3, 649508. https://doi.org/10.3389/fcomp.2021.649508
Newman, M. E. (2004). Coauthorship networks and patterns of scientific collaboration. In Proceedings of the national academy of sciences, 101(suppl_1), 5200-5205. https://doi.org/10.1073/pnas.0307545100
Newman, M. E. (2005). Power laws, Pareto distributions and Zipf's law. Contemporary physics, 46(5), 323-351. https://doi.org/10.1080/00107510500052444
Nishavathi, E., & Jeyshankar, R. (2020). A scientometric social network analysis of international collaborative publications of all india institute of medical sciences, India. Journal of Information Science Theory and Practice, 8(3), 64-76. https://doi.org/10.1633/JISTaP.2020.8.3.5
Nocheh Nasar, H., Shams Mourkani, G., & Ghanei Rad, M. A. (2018). Social Network Analysis of Co-Authorship of Faculty Members in Science Education Based on their Foreign Articles. Scientometrics Research Journal, 4,(2), (Autumn & Winter), 33-56. https://doi.org/ 10.22070/rsci.2017.563 [In Persian].
Osareh, F., & Baba'i, K. (2014). The Co-Authorship Networks of Published Articles in the Journal of Psychology of Exceptional Individuals Allameh Tabataba'i University and Journal of Exceptional Children. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 1(1), 1-17. https://doi.org/10.22054/jks.2014.244 [In Persian].
Osareh, F., Serati Shirazi, M., & Khademi R.(2014). A Survey on Co-authorship Network of Iranian Researchers in the field of Pharmacy and Pharmacology in Web of Science during 2000-2012, Journal of health management and Informatics, 17 (56), 33-45. https://jha.iums.ac.ir/article-1-1481-fa.html [In Persian].
Rajabzade, S., Ekrami, M., Soheili, F., & Maleki, H. (2019). Intellectual Structure of Distance Education Domain by Co-Citation Analyses. Research in School and Virtual Learning, 6(4), 107-121. https://doi.org/10.30473/etl.2019.5958 [In Persian].
Rashid, S., Rehman, S. U., Ashiq, M., & Khattak, A. (2021). A scientometric analysis of forty-three years of research in social support in education (1977–2020). Education Sciences, 11(4), 149. https://doi.org/ 10.3390/educsci11040149
Robertson, S. (2004). Understanding inverse document frequency: on theoretical arguments for IDF. Journal of documentation. https://doi.org/10.1108/00220410410560582
Sampaio, R. B., Fonseca, M. V. d. A., & Zicker, F. (2016). Co-authorship network analysis in health research: method and potential use. Health research policy and systems, 14(1), 1-10. https://doi.org/0.1186/s12961-016-0104-5
Schaeffer, S. E. (2007). Graph clustering. Computer science review, 1(1), 27-64. https://doi.org/10.1016/j.cosrev.2007.05.001
Sedighi, M. (2015). Using of co-word analysis method in mapping of the structure of scientific fields (case study: The field of Informetrics). Iranian Journal of Information Processing and Management, 30(2), 373-396. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2015.040 [In Persian].
Soheili, F., & Osareh, F. (2014). A Survey on Density and Size of Co-authorship Networks in Information Science Journals. Iranian Journal of Information Processing and Management, 29(2), 351-372. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2014.038 [In Persian].
Xu, G., Zhang, Y., & Li, L. (2010). Web mining and social networking: techniques and applications, Vol. 6, Springer Science & Business Media. https://books.google.com/books | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,267 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 907 |
||