نگاشت نقشه علمی تحقیقات هوش مصنوعی ایران مبتنی بر پایگاه استنادی اسکوپوس (سالهای 2022-1978) | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| مقاله 20، دوره 9، (شماره 1، بهار و تابستان ) - شماره پیاپی 17، فروردین 1402، صفحه 469-506 اصل مقاله (2.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2022.15866.1565 | ||
| نویسندگان | ||
| ایمان ظهوریان نادعلی1؛ فاطمه سلیمانی روزبهانی* 2؛ حامد اجاقی3 | ||
| 1دکتری، مدیریت، سرپرست دیدهبان هوش مصنوعی، مرکز تحقیقات پارت . | ||
| 2دکتری، مدیریت فناوری اطلاعات، کارشناس دیدهبان هوش مصنوعی، مرکز تحقیقات پارت . | ||
| 3دکتری، مدیریت فناوری، کارشناس دیدهبان هوش مصنوعی، مرکز تحقیقات پارت . | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف این مطالعه ترسیم نقشه تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی نمایهشده در پایگاه اسکوپوس، در حوزه "هوش مصنوعی" است. روششناسی: پژوهش حاضر مطالعهای کاربردی بوده که در آن از تکنیکهای تحلیل همواژگانی و تحلیل شبکه استفاده شده است. جامعه پژوهش، مستندات حوزه هوش مصنوعی پژوهشگران ایرانی منتشرشده در پایگاه استنادی اسکوپوس از سالهای 1978 تا ژانویه 2022 است. از نرمافزارهای Excel، VOSviewer و Gephi جهت تحلیل دادهها و استخراج نقشهها استفاده شده است. یافتهها: یافتهها نشان میدهد ایران در حوزه هوش مصنوعی در رتبه 31ام و در خاورمیانه در جایگاه سوم قرار دارد. نویسندگان آمریکایی بالاترین همکاری را با نویسندگان ایرانی داشتهاند. شاخه علوم کامپیوتر بالاترین و دندانپزشکی کمترین مستندات مرتبط با هوش مصنوعی را دارا هستند. دانشگاه تهران بیشترین تعداد مستندات را منتشر کرده است. مقالات مجلهای بیشترین نوع مستندات منتشرشده بوده و بالاترین تعداد ارجاعات 825 مورد است. نسبت مقالات مجلهای ایران در مقایسه با مقالات کنفرانسی بسیار بیشتر از نسبت جهانی است. استانداردهای ارائه اطلاعات وابستگی سازمانی در مستندات تولیدشده توسط پژوهشگران ایرانی بهدرستی رعایت نمیشود که حاصل آن عدم دقت در نتایج جستجوهای مربوط به این مستندات است. نتیجهگیری: این بررسی میتواند نقشهراهی برای پژوهشهای آتی و سرمایهگذاری بخشهای اجرایی در حوزه هوش مصنوعی باشد. نتایج نشان میدهد روند تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی بهطور کلی صعودی بوده است، بااینحال این سرعتِ رشد در مقایسه با سایر کشورها کمتر است. محققان ایرانی در انتخاب موضوعات پژوهشی با مسیر کلی این حوزه در اکثر سالها همراه و همگام بودهاند و در برخی سالها با یک گام تأخیر پیش رفتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هوش مصنوعی؛ علمسنجی؛ نقشه علمی؛ نویسندگان ایرانی؛ خوشهبندی؛ اسکوپوس | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمزاده, صنم, رضایی شریفآبادی, سعید, کربلا آقایی کامران, معصومه. (1398). بررسی وضعیت تولیدات علمی و ترسیم نقشه همرخدادی واژگان حوزه رفتار اطلاعیابی مشارکتی بر اساس مقالات نمایهشده در پایگاه وب علوم. پژوهشنامه علمسنجی, 5 (9), 185-202. DOI: 10.22070/rsci.2019.821
احمدی، ح.، سلیمی، ع.، و زنگیشه، ا. (1392). علمسنجی، خوشهبندی و نقشه دانش تولیدات علمی ادبیات تطبیقی در ایران. کاوشنامه ادبیات تطبیقی، 11، 1-28.
اکبری, مرتضی, دلبری راغب, فاطمه, ذوالفقاری, عاطفه, کلانکی, ابوالفضل, رازی, سمیرا. (1394). ترسیم نقشۀ دانش کارآفرینی ایران بر مبنای مقالات علمی و پژوهشی در ایران. مجله علمی مدیریت فرهنگ سازمانی (4)13، 1091-1112، DOI: 10.22059/JOMC.2016.55429
بابالحوائجی، ف.، زارعی، ع.، نشاط، ن.، و حریری، ن. (1393). نقشه دانش علم اطلاعات و دانششناسی بر اساس مقولهبندی موضوعی. فصلنامه مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، 13، 1-24.
بتولی، ز.، ناخدا، م.، فهیمیفر، س.، و فهیمنیا، ف. (1399). ترسیم نقشه موضوعی مقالات حوزه "بازی در کتابخانهها" در اسکوپوس. پژوهشنامه علمسنجی، 6(1)، 21-4، DOI :10.22070/RSCI.2018.642
دانیالی, سمیرا, نقشینه, نادر. (1397). مطالعه روند پژوهش و ترسیم نقشه دانش قلمروهای پژوهشی فعال حوزه بازیابی تصویر بر اساس مقالات نمایهشده در وب آو ساینس از سالهای 2012-2001. پژوهشنامه علمسنجی, 4 (7), 119-142. DOI: 10.22070/rsci.2018.612
تلافی داریانی، م.، حیدری، ع.، و حاجی حیدری، ن. (1398). کاربرد تحلیل همرخدادی واژگان در بررسی قلمرو معنایی مشترک میان دو دیدگاه نظری (مورد مطالعه: قابلیتهای پویا و دوسوتوانی). نشریه علمی مدیریت اطلاعات، 5 (2)، 197-219.
رمضانی، ه.، علیپور حافظی، م.، و مؤمنی، ع. (1393). نقشههای علمی: فنون و روشها. ترویج علم، 53-84. DOI: 10.22034/AIMJ.2020.111353
ریاحی عارف، صیامیان حسن، زارع امین، یمین فیروز موسی. ترسیم نقشه تولیدات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس طی سالهای ۱۹۹۲-۲۰۱۳. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. ۱۳۹۳; ۲۴ (۱۲۲) :۴۰۰-۳۹۵
زندی روان، ن.، داورپناه، م.، و فتاحی، ر. (1395). مروری بر رسم نقشه علم و روششناسی آن. پژوهشنامه علمسنجی، 2، 57-76. DOI: 10.22070/RSCI.2016.469
سهیلی، ف.، خاصه، ع.، و کرانیان، پ. (1398). گزارش نهایی طرح پژوهشی ترسیم ساختار فکری حوزه سازماندهی دانش با استفاده از تحلیل همرخدادی واژگان. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات. DOI: 10.35050/JIPM010.2019.026
سهیلی، ف.، توکلیزاده راوری، م.، حاضری، ا.، و دوست حسینی، ن. (1397). ترسیم نقشه علم. دانشگاه پیام نور.
صدیقی، م. (1393). بررسی کاربرد روش تحلیل همرخدادی واژگان در ترسیم ساختار حوزههای علمی (مطالعه موردی: حوزه اطلاعسنجی). پردازش و مدیریت اطلاعات (علوم و فناوری اطلاعات), 30 (2), 373-396.
طاهریان، آ.، و عصاره ، ف. (1389). بررسی تحلیلی و ترسیم نقشه علمی حوزه هوش مصنوعی در سالهای ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۸ در وبگاه علوم. مجله مطالعات کتابداری و علم اطلاعات (علوم تربیتی و روانشناسی)، 2، 31-68.
عبدی، آ. (1396). بررسی وضعیت فناوری هوش مصنوعی در ایران و جهان. معاونت پژوهشهای زیربنایی و امور تولیدی دفتر مطالعات ارتباطات و فناوریهای نوین مجلس شورای اسلامی.
عبدینسب، ع.، و مؤمنی، ع.، و طاهری، س. (1397). طراحی الگوی سیستم نرمافزاری اعتباریابی کتابهای دانشگاهی مبتنی بر متنکاوی. پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی, 22 (42), 38-77. DOI: 20.1001.1.26767503.1397.22.42.2.8
علینژاد چمازکتی, فاطمه, میرحق جو لنگرودی, سعیده. (1401). تحلیل علمسنجی و الگوهای همنویسندگی و استناد مقالات منتشرشده در نشریات وب آو ساینس کشورهای ایران و ترکیه. پژوهشنامه علمسنجی، DOI: 10.22070/rsci.2022.14765.1513
فرزین یزدی، م.، و رضایی شریفآبادی، س. (1396). بررسی تولیدات علمی حوزه موضوعی هوش مصنوعی در کشورهای خاورمیانه طی سالهای 1996 تا 2014. پژوهشنامه علمسنجی، 3 (2)، 97-114. DOI: 10.22070/RSCI.2017.512
محمودخانی, م. (1400). بررسی وضعیت تولیدات علمی و همرخدادی واژگان کلیدی حوزه مالیات بر اساس مقالات نمایهشده در پایگاه وب آو ساینس. پژوهشنامه علمسنجی، 7 (14)، 136-115. DOI: 10.22070/rsci.2020.5239.1355
مکیزاده، ف.، و ابراهیمی، و. (1396). ترسیم نقشه علمی حوزهی موضوعی مدیریت ریسک در پایگاه نمایه استنادی علوم ایران (ISC). مدیریت بحران، 2، 105-117. DOI: 20.1001.1.23453915.1396.6.2.9.3
نجار لشگری, سحر, زارعی, هاجر, خلخالی, علی, پالی, سمیرا. (1400). ترسیم نقشه ساختاری دانش مدیریت آموزشی در ایران: تحلیل همرخدادی واژگان. پژوهشنامه علمسنجی. DOI: 10.22070/rsci.2021.14863.1517
نظربلند, ندا, رحمانی, رضوانه, رحمانی, مهدی, عرفانمنش, محمدامین. (1397). ترسیم و تحلیل شبکه همرخدادی واژگان در پایاننامههای گروه مشاوره دانشگاه شهید بهشتی. پژوهشنامه علمسنجی, 4(7), 179-193.DOI: 10.22070/rsci.2018.613
نگهبان، م.، رمضانیفر، ه.، و تاجالدینی، ا. (1395). شناسایی حوزههای بینرشتهای دانشگاه شهید باهنر کرمان از طریق سنجش نقشههای موضوعی. نشریه علمی مدیریت اطلاعات، 5(1)، 1-14. DOI: 10.22034/AIMJ.2019.95900
نوروزیان امیری, سید محمد, خلخالی, علی, شکیبایی, زهره. (1398). تدوین نقشه دانش برای پژوهشهای حکمت. پژوهشنامه علمسنجی, 5(9), 117-138. DOI: 10.22070/rsci.2018.757
یزدانی، ک.، نجات، س.، رحیمی موقر، آ.، و قالیچی، ل. (1393). علمسنجی: مروری بر مفاهیم،کاربردها و شاخصها. مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، 10(4)، 78-88
Abdi, A. (2017). Investigating the state of artificial intelligence technology in Iran and the world. Tehran: New Technologies Studies Office of the Islamic Council of IR. [In Persian]
Abdinasab, A., Mo'meni, E., & Taheri, S. (2018). Designing a Model of Validation Software System for Academic Textbooks Based on Text Mining. University Textbooks Research and Writing, 22(42), 38-77. doi: 20.1001.1.26767503.1397.22.42.2.8 [In Persian]
Ahmadi, H., Salimi, A., & Zangisheh, A. (2013). Scientometrics, clustering and knowledge map of scientific products of comparative literature in Iran. Research in Comparative Literature, 11, 1-28. [In Persian]
Akbari, M., Delbari Ragheb, F., Zolfaghari, A., Kalanaki, A., Razi, S. (2016). Designing Knowledge Map of Entrepreneurship in Iran based on Iran's Persian Scientific Researches. Organizational Culture Management, 13(4), 1091-1112. doi: 10.22059/jomc.2016.55429 [In Persian]
Alinezhad Chamazkoti, F., & mirhaghjoo langerudi, S. (2022). Scientometric Analysis and Co-authorship Patterns and Citation of the Articles Published in Iranian and Turkish Journals in WoS. Scientometrics Research Journal, doi: 10.22070/rsci.2022.14765.1513[In Persian]
Babalhavaeji, F., Zarei, A., Neshat, N., & Hariri , N. (2014). Mapping of Knowledge and Information Science based on Main and Sub-main Subject Categorization. Journal of Studies in Library and Information Science, 13, 1-24. [In Persian]
Batooli, Z., Nakhoda, M., Fahimifar, S., & Fahimnia, F. (21-40). Subject Map of "Game in libraries" articles in the Scopus database. Scientometrics Research Journal, 6(1), 21-40. doi: 10.22070/RSCI.2018.642 [In Persian]
Borg, I & Groenen, P. J. F. (2005). Modern multidimensional scaling (2nd ed.). Berlin: Springer. doi: 10.1007/0-387-28981-X
Danialy, S., & Naghshineh, N. (2018). Research Trend Analysis and Knowledge Mapping Of Active Research in Domain of Image Retrieval Based on Web of Science Indexed Papers during 2001-2012. Scientometrics Research Journal, 4(7), 119-142. doi: 10.22070/rsci.2018.612 [In Persian]
Darko, A., Chan, A., Adabre, M., Edwards, D., Hosseini, M., & Ameyaw, E. (2020). Artificial intelligence in the AEC industry: Scientometric analysis and visualization of research activities. Automation in Construction, 112.
Ebrahimzadeh, S., Rezaei Sharifabadi, S., & Karbala Aghaee, M. (2019). Investigating Trends and Co-word Mapping of Collaborative Information Seeking Behavior (CIS) Based on Web of Science. Scientometrics Research Journal, 5(9), 185-202. doi: 10.22070/rsci.2019.821 [In Persian]
Eck, V., Jan, N., & Waltman, L. (2013). VOSviewer manual. Leiden: Univeristeit Leiden.
Eck, V., & Jan, N. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538.
Eck, N., & Waltman, L. (2018). VOSviewer Manual. Leiden University’s Centre.
Erokhin, S. D. (2019). A review of scientific research on artificial intelligence. Systems of Signals Generating and Processing in the Field of on Board Communications. IEEE. doi: 10.1109/SOSG.2019.8706723
Farzin Yazdi , M., & Sharifabadi , S. (2017). Scientific publications in the subject area of Artificial Intelligence in Middle Eastern countries during 1996 to 2014. Scientometrics Research Journal, 3(6), 97-114. doi: 10.22070/RSCI.2017.512 [In Persian]
GhaviDel, S., Nezamdost, S., & Riahinia, N. (2020). Conceptual Network Evolution of Cybernetic area in Middle East Countries. International Journal of Information Science and Management (IJISM), 18(2), 97-114.
He, Q. (1999). "Knowledge discovery through co-word analysis." (1999). Library Trends, 48(1), 133–159.Hosseini, M. R., Maghrebi, M., Akbarnezhad, A., Martek, I., & Arashpour, M. (2018). Analysis of citation networks in building information modeling research. Journal of Construction Engineering and Management, 144(8).
Kratsios, M., & Parker, L. (2020). American artificial intelligence initiative: year one annual report. The white house office of science and technology policy. The White House Office of Science and Technology Policy.
López Belmonte, J., Segura-Robles, A., Moreno-Guerrero, A., & Parra-González, M. (2020). Scientific Development of Educational Artificial Intelligence in Web of Science. Symmetry, 12(4). doi: 10.3390/fi12080124
Mahmoudkhani, M. (2021). Investigating the status of scientific products and the co-occurrence of keywords in the field of tax Based on Web of Science Indexed Papers. Scientometrics Research Journal, 7(14), 115-136. doi: 10.22070/rsci.2020.5239.1355[In Persian]
Makkizadeh, F., & Vajieh Ebrahimi . (2018). Scientific Mapping of Risk Management Field in ISC. Emergency Management, 6(2), 105-117. doi: 20.1001.1.23453915.1396.6.2.9.3 [In Persian]
McCarthy, J. (2016). The inversion of functions defined by Turing machines. Automata Studies. (AM-34), 34, 177-182. doi: 10.1515/9781400882618-009
Mokhtari, H., Roumiyani, A., & Saberi, M. K. (2019). Bibliometric Analysis and Visualization of the Journal of Artificial Societies and Social Simulation (JASSS) between 2000 and 2018. Webology, 16(1). doi: 10.14704/WEB/V16I1/a185
Mustak, M., Salminen, J., Plé, L., & Wirtz, J. (2021). Artificial intelligence in marketing: Topic modeling, scientometric analysis, and research agenda. Journal of Business Research, 124, 389-404. doi: 10.1016/j.jbusres.2020.10.044
Najjar Lashgari, S., Zarei, H., Khalkhali, A., & Pali, S. (2021). Mapping the Intellectual Structure in the Field of Educational Management in Iran: Co- Word Analysis. Scientometrics Research Journal. doi: 10.22070/rsci.2021.14863.1517 [In Persian]
Nazarboland, N., Rahmani, R., Rahmani, M., & Erfan manesh, M. (2018). Visualization and Analysis of Word Co-occurrence Network of the Theses in the Department of Consulting of Shahid Beheshti University. Scientometrics Research Journal, 4(7), 179-193. doi: 10.22070/rsci.2018.613 [In Persian]
Neff, M., & Corley, E. (2009). 35 years and 160,000 articles: A bibliometric exploration of the evolution of ecology. Scientometrics, 80(3), 657-682. doi: 10.1007/s11192-008-2099-3
Negahban, M., Ramezanifar, H., & Tajedini, O. (2019). Identifying Interdisciplinary Areas of Research at Shahid Bahonar University of Kerman through an Evaluation of Thematic Maps. Iranian Journal of Information Management, 5(1), 1-14. doi: 10.22034/AIMJ.2019.95900 [In Persian]
Nourozian Amiri, S., Khalkhali, A., & Shakibaei, Z. (2019). CompilIng the Knowledge Map of Wisdom Research. Scientometrics Research Journal, 5(9), 117-138. doi: 10.22070/rsci.2018.757 [In Persian]
Pandey, S., Kumar Verma, M., & Shukla, R. (2021). A Scientometric Analysis of Scientific Productivity of Artificial Intelligence Research in India. Journal of Scientometric Research, 10(2), 245-250. doi: 10.5530/jscires.10.2.38
Praveena, K., Veerakumar, R., & Rajeswari, S. (2021). Mapping of Artificial Intelligence Research Output: A Scientometric Study. Library Philosophy and Practice, 1-17.
Sedighi M. (2015) Using of co-word analysis method in mapping of the structure of scientific fields(case study: The field of Informetrics). International Journal of Information Processing and Management, 30 (2), 373-396 [In Persian]
Shao, Z., Yuan, S., Wang, Y., & Xu, J. (2021). Evolutions and trends of artificial intelligence (AI): Research, output, influence and competition. Library Hi Tech. doi: 10.1108/LHT-01-2021-0018
Ramezani, H., Alipour Hafezi , M., & Momeni, E. (2014). Scientific Maps: Methods and Techniques. Popularization of Science, 5(1), 53-84. doi: 10.22034/AIMJ.2020.111353 [In Persian]
Ravan, N. Z., Davarpanah , M., & Fattahi, R. (2016). Review of Science Map Visualization and its Methodology. Scientometrics Research Journal, 2(3), 57-76. [In Persian]
Riahi A, Siamian H, Zare A, Yaminfirooz M. Mapping the Scientific Productions of Mazandaran University of Medical Sciences in Scopus Database in 1992-2013. J Mazandaran Univ Med Sci. 2015; 24 (122) :395-400 [In Persian]
Soheili, F., Tavaklizadeh Ravari, M., Hazeri, A., & Dost Hosseini, N. (2018). Drawing a map of science. Tehran: Payam Noor. [In Persian]
Soheili, F., Khasseh, A., & Koranian, P. (2019). Iranian Journal of Information Management Map Intellectual Structure of Knowledge and Information Science in Iran based on Co-word Analysis. Iranian Journal of Information Processing & Management , 34(4), 1935-1938. doi: 10.35050/JIPM010.2019.026 [In Persian]
Taherian, A. S., & Assareh, F. (2012). Analytical review and drawing of a scientific map of the field of artificial intelligence in the years 1988-2008 in Web of Science. Journal of Studies in Library and Information Science, 6, 31-68. [In Persian]
Talafidaryani, M., Heidari, A., & Hajiheydari , N. (Iranian Journal of Information Management). Application of Word Co-Occurrence Analysis in Exploring the Shared Semantic Territory between Two Theoretical Views: A Study of Dynamic Capabilities and Ambidexterity. Iranian Journal of Information Management, 5(2), 197-219. doi: 10.22034/AIMJ.2020.111353 [In Persian]
Yazdani , K., Nedjat , S., Rahimi-Movaghar , A., Ghalichee , L., & Khalili , M. (2015). Scientometrics: Review of Concepts, Applications,and Indicators. Iranian Journal of Epidemiology, 10(4), 78 -88. [In Persian]
Zandi Ravan, N., Davarpanah, M., & Fattahi, R. (2016). Review of Science Map Visualization and its Methodology. Scientometrics Research Journal, 2(3), 57-76. doi: 10.22070/rsci.2016.469 [In Persian]
Zhang, D. Mishra, S., Brynjolfsson, E., Etchemendy, J., Ganguli, D., Grosz, B., . . . Shoham, Y. (2021). The Artificial Intelligence (AI) Index 2021 Annual Repor. Srini Raju Centre for IT and the Networked Economy (SRITNE).
Zhang, D., Mishra, S., Brynjolfsson, E., Etchemendy, J., Ganguli, D., Grosz, B., . . . Perrault, R. (2021). The AI Index 2021 Annual Report. Stanford: AI Index Steering Committee, Human-Centered AI Institute, Stanford University.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,658 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,420 |
||
