نقش ایدئولوژی در فرایند جنبش انقلابی (مقایسه انقلابهای ایران و نیکاراگوئه) | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 4، دوره 7، شماره 14، فروردین 1398، صفحه 73-98 اصل مقاله (479.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2019.3605.1643 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد فرهادی* 1؛ علی پورخیری2 | ||
| 1استادیار جامعهشناسی دانشگاه رازی | ||
| 2کارشناسیارشد جامعهشناسی انقلاب | ||
| چکیده | ||
| مقایسه نقش ایدئولوژی در فرایند جنبش انقلابی ایران و نیکاراگوئه، مسئله مرکزی این نوشته است؛ دراینراستا استدلالمیکند، این دو انقلاب، گونههایی جدید از انقلابها را معرفیکردند که به تجدیدنظر در نظریات انقلاب منجرشدند تاجاییکه نقش ایدئولوژی در این انقلابها، جلب توجه متفکران این حوزه را به عناصر فرهنگی در تبیین انقلاب درپیداشتهاست. هنوز نقش ایدئولوژی و مقولات مربوط به آگاهی جمعی در تبیین انقلابها محل گفتگو است و تنها تحقیقهای تجربی با ارجاع به انقلابهای مشخص میتواند استدلال یک طرف را در مقام برتر بنشاند. رجوع به انقلابها و مطالعه نقش ایدئولوژی، درراستای مطالعه نقش آگاهی در فرایندهای دگرگونی بنیادی در جامعه است. این مقاله، دو انقلاب مهم را بررسیمیکند که بیشترین ارجاع را در مطالعه نقش ایدئولوژی در نظریات انقلاب داشتهاند. روش مقاله، مقایسهای-تطبیقی است و اطلاعات آن از دادههای تحلیلی- نظری موجود فراهم آمدهاست. نتیجه مقاله بر این فرض، استوار است که ایدئولوژی، نقشی مؤثر در انقلاب ایران و نیکاراگوئه ایفاکردهاست؛ از این منظر، نوشته حاضر در نتیجه تحقیق استدلالمیکند که با وجود تفاوتهای زمینهای و حتی اختلاف در محتوای ایدئولوژی در دو انقلاب، نقش ایدئولوژی در بسیج تودهایِ دو کشور دارای شباهتهای بسیار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایدئولوژی؛ جنبش انقلابی؛ انقلاب ایران؛ انقلاب نیکاراگوئه؛ بسیج تودهای | ||
| مراجع | ||
|
- اخوانمفرد، حمیدرضا (1378)؛ «رهیافتهای مختلف در تحلیل انقلاب اسلامی»، نامه پژوهش؛12و13، 235-270 - ــــــــــــ (1380) ؛ «نقش ایدئولوژی در انقلاب ها »، فصلنامه متین؛10 - ــــــــــــ (1380). نقش و جایگاه ایدئولوژی درنظریه انقلاب. فصلنامه متین. شماره 10. صص 59-100. - بازرگان، مهدی (1363)؛ انقلاب ایران در دو حرکت؛ تهران: مطهر. - برینتون، کرین (1385)؛ کالبد شکافی چهار انقلاب؛ ترجمه محسن ثلاثی؛ چ 8، تهران: انتشارات زریاب. - بشیریه، حسین (1379)؛ انقلاب و بسیج سیاسی؛ تهران: دانشگاه تهران. - بیات، منگول (1379)؛ «اسلام شیعی بهعنوان ایدئولوژی کارکردی در ایران»، در انقلاب ایران؛ ایدئولوژی و نمادپردازی؛ ویراسته باری روزن، ترجمه سیاوش مریدی؛ تهران: باز. - پناهی، محمدحسین (1387)؛ «انقلاب اسلامی و انقلاب در نظریهها؟»، فصلنامه علوم اجتماعی؛ ش 42 و 43،233-262. - تیلی، چارلز (1385)؛ از بسیج تا انقلاب؛ ترجمه علی مرشدیزاد؛ تهران: پژوهشکده امام خمینی (ره). - سلبین، اریک (1382)؛ انقلاب در جهان واقعی؛ بازنگری کارگزاری. در نظریهپردازی انقلابها. ویراسته جان فورن، ترجمه فرهنگ ارشاد؛ تهران: نشر نی. - شجاعیزند، علیرضا (1383)؛ «نقش و عملکرد دین در وضعیت انقلابی»، مجله جامعهشناسی ایران؛ دوره 5، ش 3. - صالحی، داود (1364)؛ انقلاب در نیکاراگوا؛ تهران: سهروردی. - فرهی، فریده (1377)؛ «فروپاشی دولت و انقلالهای شهری، تحلیل تطبیقی از انقلابهای ایران و نیکاراگوئه»، فصلنامه راهبرد؛ ش 10. - فوران، جان (1375)؛ «نظریهپردازی درخصوص انقلابهای اجتماعی جهان سوم، مقایسه بین ایران، نیکاراگوئه و ال سالوادور»، ترجمه مینو آقائی، فصلنامه راهبرد؛ ش 9. - ــــــــــــ (1382)؛ نظریهپردازی انقلابها؛ ترجمه فرهنگ ارشاد؛ تهران: نشر نی. - کنوبلاخ، هوبرت (1391)؛ مبانی جامعهشناسی معرفت؛ ترجمه کرامت الله راسخ؛ تهران: نشر نی. - گر، تد. رابرت (1377)؛ چرا انسانها شورشمیکنند؟؛ ترجمه علی مرشدیزاد؛ تهران: مرکز مطالعات راهبردی. - معدل، منصور (1382)؛ طبقه سیاست و ایدئولوژی در انقلاب ایران؛ ترجمه محمدسالار کسرایی؛ تهران: باز. - هادیان، ناصر (1377)؛ «اهمیت دیدگاه اسکاچپول و ایدئولوژى و رهبرى در انقلاب اسلامى ایران»، فصلنامه متین؛ پژوهشکده امام خمینی (ره)؛ ش 1،481-498. - هانتینگتون، ساموئل (1370)؛ سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی؛ ترجمه محسن ثلاثی؛ تهران: علم. - کدی، نیکی آر (1379)؛ «احیای مجدد اسلام در گذشته و حال با تأکید بر ایران». در انقلاب ایران؛ ایدئولوژی و نمادپردازی؛ ویراسته باری روزن، ترجمه سیاوش مریدی؛ تهران: باز.
- Abrahamian, Ervand (2008). A History of Modern Iran. London: Cambridge - Ashraf , Ahmad & Ali Banuazizi (1985). "The State, Classes and Modes of Mobilization in the Iranian Revolution". State, Culture and Society. Vol. 1 No.3 - Baracco, Luciano (2005). Nicaragua: The Imagining of A Nation. Newyork: Algora - Brentlinger, John (1995). The Best of What We Are. Newyork: Massachusetts University - Brewer, J (2003).Comparative analysis. In The A-Z of Social Research. Robert L. Miller and John D. Brewer (Eds). London: Sage - Foran, John (1999). A theory of Third World Social Revolution: Iran, Nicaragua, and Elsalvador Compared. Critical Sociology. - Foran, John & John Goodwin (1993). Revolutionary Outcomes in Iran and Nicaragua: Coalition Fragmentation, War, and the Limits of Social Transformation. Theory And Society. Vol22. No2.209-247. - Kurzman, Charles (1996). ''Structural Opportunity and Perceived Opportunity in Social-Movement Theory: The Iranian Revolution of 1979''. American Sociological Review. Vol 61. 153-170 - Landman, Todd (2003). Issue and Method In Comparative Politics. London: Routledge - Moaddel, Mansoor. (1986). A Sociological Analysis of the Iranian Revolution. Ph.D. Dissertation, Department of Sociology. University of wisconsin – madison - Parsa, Misagh (2004).States, Ideologies and Social Revolutions; A Comparative Analysis of Iran, Nicaragua, and the Philippines. Cambridge University Press - Skocpol, Theda. (1982). “Rentier State and Shi'a Islam in the Iranian Revolution”. Theory and Society. Vol 11. - Tilly, Charles.(1978) From Mobilization to Revolution. New York: Random House Inc. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,254 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,059 |
||
