واکنش جنبش دانشجوییِ دهه 1340 به سبکهای هویتیِ نیروهای سیاسیجبهه ملی، حزب توده، روحانیان سنتی و نهضت آزادی | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 5، دوره 7، شماره 14، فروردین 1398، صفحه 99-124 اصل مقاله (388.95 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2019.4204.1751 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن خلیلی* 1؛ سیدمحسن موسوی زاده جزایری2؛ سیدعبدالامیر نبوی3 | ||
| 1استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم سیاسی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی | ||
| 3دانشیار گروه مطالعات اجتماعی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی | ||
| چکیده | ||
| آزادی نسبی اوایل دهه 1340 در حکومت پهلوی، فرصتی برای بازسازی و فعالیت دوباره جنبش دانشجویی در ایران فراهمآورد. جنبش دانشجویی بهدلیل سرکوب سیاسی دهه1330، ناامیدی از روشهای رفورمیستی و چیرگی مبارزات چریکی در برخی کشورهای جهان سوم، بهسوی رادیکالشدن سوقیافت؛ در این دوران، برخی از احزاب و نیروهای سیاسی و اجتماعی مانند جبهه ملی، حزب توده، روحانیان سنتی و نهضت آزادی سعیکردند هویتهای مشروع، برنامهدار و مقاومت را تعریف و دانشجویان را به پذیرش اثربخشبودن اقدامهای اصلاحگرانه (رفورمیستی) ترغیبکنند؛ این مسئله که دانشجویان در دهه 1340 چه واکنشی به هویتهای مشروع، برنامهدار و مقاومت جبهه ملی، حزب توده، روحانیان سنتی و روشنفکران دینی داشتند، موضوع این نوشتار است. چارچوب نظری مقاله، هویت «کاستلز» و روش بهکاررفته در نوشتار تطبیقی است. نتیجه تحقیق نشانداد که انطباقنداشتن هویتهای مشروع، برنامهدار و مقاومتِ نیروهای سیاسی (جبهه ملی، حزب توده، روحانیان سنتی و نهضت آزادی) با انتظارات دانشجویان، طرد آنها را ازسوی جنبش دانشجویی سببشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پهلوی دوم؛ جنبش دانشجویی؛ جبهه ملی؛ حزب توده؛ روحانیان سنتی؛ نهضت آزادی؛ سبکهای هویت | ||
| مراجع | ||
|
- آبراهامیان، یرواند (1383)؛ ایران بین دو انقلاب؛ ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی؛ تهران: نشر نی. - ــــــــــــ (1386)؛ اسلام رادیکال؛ ترجمه فرهاد مهدوی؛ آلمان: نشر نیما. - آشتیانی، منوچهر(1396)؛ پرسیدن و جنگیدن؛ تهران: نشر نی. - اشرف احمد (1395)؛ هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی؛ تهران: نشر نی. - امجدی، جلیل (1383)؛ تاریخ شفاهی گروههای مبارز هفتگانه مسلمان؛ تهران: مرکز انقلاب اسلامی. - امینی، ایرج (1388)؛ بر بال بحران (زندگینامه سیاسی علی امینی)؛ تهران: نشر ماهی. - احمدزاده مسعود (1349)؛ مبارزه مسلحانه هم استراتژیک هم تاکتیک؛ بیجا:بینا. - باقرنژاد، مجتبی (1394)؛ تاریخچه مبارزات اسلامی دانشجویان ایرانی در خارج از کشور؛ تهران: اطلاعات. - بازرگان، مهدی (1391)؛ مجموعه آثار جلد ۱- مباحث بنیادین؛ تهران: شرکت سهامی انتشار. - ــــــــــــ (1377)؛ مجموعه آثار جلد2- مباحث بنیادین؛ تهران: شرکت سهامی انتشار. - بازرگانی، بهمن (1397)؛ زمان بازیافته؛ تهران: اختران. - ــــــــــــ (1393)؛ «سازمانی که بت شد»، مهر نامه؛ سال پنجم، ش 36، ص 156 تا 160. - باقی، عمادالدین (1383)؛ جنبش دانشجویی ایران؛ از آغاز تا انقلاب اسلامی؛ تهران: شرکت حکایت قلم نوین. - بهروز، مازیار (1392)؛ شورشیان آرمانخواه؛ چ 13، تهران: ققنوس. - بشیریه، حسین (1386)؛ تاریخ اندیشه سیاسی در قرن بیستم: اندیشههای مارکسیستی؛ تهران: نشر نی. - تاجیک، محمدرضا (1378)؛ فرامدرنیسم و تحلیل گفتمان؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. - تیزابی، هوشنگ (1355)؛ علل شکست جریان سیاهکل؛ بیجا: حزب توده ایران. - جزئی، بیژن (1358)؛ نبرد با دیکتاتوری؛ تهران: مازیار. - ــــــــــــ (1355)؛ پنج رساله؛ بیجا: چریکهای فدایی خلق. - ــــــــــــ (بیتا)؛ تاریخ سی سال اخیر؛ بیجا: سازمان چریکهای فدایی خلق. - جوانشیر، ف (1359)؛ مائوئیسم و بازتاب آن در ایران؛ تهران: حزب توده. - جنکینز، ریچارد (1394)؛ هویت اجتماعی؛ ترجمه تورج احمدی؛ تهران: پردیس دانش. - حاجیانی، ابراهیم (1388)؛ جامعهشناسی هویت ایرانی؛ تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک. - حسینیزاده، محمدعلی (1386)؛ اسلام سیاسی در ایران؛ قم: دانشگاه مفید. - روحانی، حسین (1390)؛ سازمان مجاهدین خلق؛ تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. - رضایی، امیر (1381)؛ خودکاوی ملی در عصر جهانیشدن؛ تهران: قصیدهسرا. - سحابی، یدالله (1375)؛ خلقت انسان؛ چ 13، تهران: شرکت سهامی انتشار. - شعاعیان، مصطفی (1354)؛ انقلاب؛ بیجا: بینا. - ــــــــــــ (1355)؛ چند نگاه شتابزده؛ بیجا: بینا. - صابر، هدی (1388)؛ سه همپیمان عشق؛ تهران: صمدیه. - ضیاظریفی، ابوالحسن (1378)؛ سازمان دانشجویان دانشگاه تهران؛ تهران: شیرازه. - طیرانی، امیر (1388)؛ اسناد بیانیهها و صورتجلسات جبهه ملی؛ تهران: گام نو، - عبدی، عباس (1393)؛ جنبش دانشجویی پلیتکنیک؛ تهران: نشر نی. - علیقلی طایفه، عباس (1395)؛ نهضت آزادی ایران از تأسیس تا انشعاب؛ تهران: صمدیه. - فرکلاف، نورمن (1379)؛ تحلیل انتقادی گفتمان؛ ترجمه فاطمه شایسته پیران؛ تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها. - فراستخواه، مقصود (1393)؛ تاریخ هشتادساله دانشکده فنی دانشگاه تهران؛ تهران: نشر نی. - کاستلز، مانوئل (1380)؛ عصر اطلاعات اقتصاد، جامعه و فرهنگ؛ ترجمه احد علیقلیان و حسن چاوشیان؛ تهران: طرح نو. - کدیور، جمیله (1379)؛ تحول گفتمان سیاسی شیعه در ایران؛ تهران: طرح نو. - کاظمی، عباس (1383)؛ جامعهشناسی روشنﻔﮑﺮی دﯾﻨﯽ در اﯾﺮان؛ تهران: طرح نو. - لطفاللهی، سیامک (1394)؛ خاطرات سیامک لطفاللهی، (از سازمان انقلابی تا انقلاب)؛ تهران: خجسته. - مرکز بررسی اسناد تاریخی (1379)؛ جبهه ملی به روایت اسناد ساواک؛ تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات. - موسوی، میرحسین و هادی خانیکی (1380)؛ اسنادی از جنبش دانشجویی در ایران؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. - مارش، دیوید (1378)؛ روش و نظریه در علوم سیاسی؛ ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی؛ تهران: پژوهشکده مطالعات راهبری. - مؤمنی، حمید (1358)؛ پاسخ به فرصتطلبان؛ تهران: م- بیدسرخی. - محمدی، محمد (1396)؛ خاطرات و تأملات در زندان شاه؛ تهران: نشر نی. - نجاتی، غلامرضا (1380)؛ نگاهی از درون به جنبش چپ؛ چ 2، تهران: شرکت سهامی انتشار. - ــــــــــــ (1371)؛ تاریخ سیاسی بیستوپنجساله ایران (از کودتا تا انقلاب)؛ تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا. - نجاتحسینی، محسن (1390)؛ پرفراز خلیج فارس؛ تهران: نشر نی. - نیکبخت، رحیم (1381)؛ جنبش دانشجویی تبریز (به روایت اسناد و خاطرات)؛ تهران: دفتر ادبیات و هنر مقاومت. - نصر، حسین (1394)؛ حکمت و سیاست؛ تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. - ون دایک، تئون (1382)؛ مطالعاتی در تحلیل گفتمان؛ ترجمه پیروز ایزدی؛ تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها. - هاشمیانفر، حسن (1390)؛ گونهشناسی رفتار سیاسی مراجع تقلید شیعه (۱۳۵۷ - ۱۳۳۲)؛ تهران: دانشگاه امام صادق. - یزدی، ابراهیم (1394)؛ شصت سال صبوری و شکوری؛ تهران: کویر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,376 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 792 |
||
