تحلیل چالشهای آزادسازی سیاسی در اردن از منظر نظریه ساختمندی | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 12، دوره 7، شماره 14، فروردین 1398، صفحه 299-325 اصل مقاله (549.22 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2019.3603.1646 | ||
| نویسندگان | ||
| خلیل اله سردارنیا* 1؛ حسین محسنی2 | ||
| 1استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه شیراز | ||
| 2. دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| آزادسازی سیاسی یا دموکراسی حداقلی، با دموکراسی حداکثری و نهادینهشده یکسان نیست و بهلزوم، به تثبیت و نهادینهشدن دموکراسی نمیانجامد؛ تحقق این هدف، مستلزم شرایط و فرصتهای مطلوب در ساختار قدرت و حاکمیت و کنشگران سیاسی و مدنی است. این پژوهش با روش پژوهش تحلیلی- تبیینی و رویکرد جامعهشناختی سیاسی در قالب نظریه ساختار- کارگزار و ساختمندی و با هدف تحلیل ریشهها و چالشهای فراروی آزادسازی سیاسی در اردن انجامشدهاست که با وقوع بحران اقتصادی و جنبشهای اجتماعی اعتراضی طبقههای متوسط و تودهها در اردن از سال 1989 آغازشد و با بهار عربی جنبوجوشیافت. گرچه واقعبینانه نیست که پارهای پیشرفتهای اولیه اردن را درخصوص دموکراسی نادیدهبگیریم، هنوز دراینباره با چالشها و کاستیهای اساسی مواجه است. مهمترین پرسش پژوهش، آن است که «فرایند آزادسازی سیاسی در اردن در سه دهه اخیر با چه موانع یا چالشهای مهم سیاسی – اجتماعی مواجه بودهاست؟»؛ فرضیه تحقیق، آن است که فرایند آزادسازی سیاسی در اردن به تحقق پارهای تحولات و اصلاحات در ساختار قدرت، رهبری سیاسی، جنبشهای اجتماعی و کنشگران مدنی و سیاسی دموکراتیک منجرشدهاست که نظام سیاسی این کشور را از شیخنشینهای خلیج فارس متمایزمیسازد؛ باوجوداین با چالشها، کاستیها و موانع مهم ساختاری و غیرساختاری نیز مواجه بوده که عبارتاند از: ضعف اراده سیاسی در حاکمیت، سلطه و استیلای نخبگان و کنشگران حکومتی سنتی- قبیلهای در ساختار قدرت سیاسی، نهادینگی فرهنگ تابعیت در تودهها و شکافهای ایدئولوژیک و سیاسی میان کنشگران و نیروهای اجتماعی و معترض. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزادسازی سیاسی؛ ریشههای آزادسازی؛ چالشهای آزادسازی؛ اردن | ||
| مراجع | ||
|
- الفقیر، فادیه (1383)؛ «زنان دموکرات بدون دموکراسی؟ (زنان، دموکراسی و شهروندی در اردن)»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه؛ ترجمه ماجد نجار؛ سال دهم، ش 3، ص 225 تا 258. - بوخارس، انوار (بیتا)؛ «درسهایی از مراکش و اردن؛ اصلاحات یا واژگونی»، مجموعه مقالات تحولات بیداری اسلامی از دیدگاه تحلیلگران مؤسسه واشنگتن؛ ترجمه محمدرضا سورتچی؛ تهران: مرکز مطالعات فرهنگی و بینالمللی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی. - جوانپور، عزیز و میرقاسم بنیهاشمی (1390)؛ «جنبشهای انقلابی عربی؛ چشماندازها و چالشهای الگوی نوین دولت»، فصلنامه مطالعات راهبردی؛ دوره 14، ش 2، ص 80 تا 110. - شهابی، سهراب و فهیمه عباسی (1396)؛ «جهانیشدن اقتصاد و ثبات رژیمهای سیاسی در خاورمیانه عربی»، فصلنامه روابط خارجی؛ سال هشتم، ش 1، ص 177 تا 202. - فوزی، یحیی و عباس هاشمی (1394)؛ «جریانهای سیاسی اسلامگرا و چالشهای درونی در اردن»، دوفصلنامه جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام؛ دوره 3، ش 1، ص 1 تا 28.
- Abduulah, Abdulkhaleq. (2014). “the Impact of Arab Spring on the Arab Gulf States”, in Silent Revolution: The Arab Spring and Gulf States (edited by Seikaly & Matter), Hamburg: Gerlach Press. - Al.Azzam. (2008). Political Participation in Jordan, Ph.D Thesis, Durham, Durhamuniversity. - Al- Attivat, Ibtissam, (2003), Building democracy in Jordan , Introduction and Executive Summary. - Barnes, Ashley,(2013), Creating Democrats? Testing the Arab Spring, Middle East Policy, Vol. xx, No. 2, summer 2013, pp 55-72. - Echague, Ana & Michou, Helene (2011), Assessing Democracy Assistance: Jordan, Foundation For the Future, pp:1-20.https: www.fride.org. - Diamond, Larry. (1993) (ed). Political culture and Democracy in Developing Countries, London, Lyn Reiner Publications. - -Ferguson, Peter A(2017), The State of Jordanian Women’s Organizations-Five Years Beyond the Arab Spring, Politics and Governance, 2017, Volume 5, Issue 2, Pages 59–68. - Giddens, Antony. (1984).The constitution of society, Cambridge, Polity press. - Helfent, Samuel & Helfent, Tally. (2012). “Jordan Between the Arab Spring and the Gulf Cooperation Council”, Orbis, Winter,pp: 82-95. - IdentityCenter (2013-2014), Map of Political Parties and Movements in Jordan, Amman: Identity Center Publications. - Jamal, Amaney & Tessler, Mark. (2008). “Attitudes in the Arab World”, Journal of Democracy, vol.19, No. 1. - Jamal, Amaney. (2006). “Reassesing Support for Islam and Democracy in the Arab Wrld”, World Affairs, Vol.169, No.2. - Jonasson, Ann-Kristin (2009), “Is Monarchy Compatible with Democracy? The Constitutional Framework and Royal Initiatives for Democracy in Jordan, Democracy is our option”, Jordan Times, 9 March,pp: 163-181. - Kabatilo, Fadi. (2014), Democratization Processes and the Democratic Culture in Arab Countries: The Case of Jordan, Finland, Publications of the University of Eastern Finland, pp: 1-250. - Robinson, Clean E. (1998). “Defensive Democratization in Jordan”, International Middle East Journal, Vol.30, pp: 387-410. - Ryan, Curtis R. (2008). “Islamist Political Activism in Jordan, Moderation, Militancy and Democracy”, Middle East Review of International Affairs, 2 (2), June,pp:1-13. - Yom, Sean. L. (2005), Civil Society and Democratization in the Arab World, Middle East Review of International Affairs, Vol. 9, No, pp 14-33. - Bayat, Asef. (2010). Life as Politics: How Ordinary People Change the Middle East, Amsterdam, Amsterdam University Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,154 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 728 |
||
