جایگاه معماری در بسط تفکر توحیدی از منظر فقه و فلسفه سیاسی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 10، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، مرداد 1398، صفحه 239-262 اصل مقاله (210.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2019.911 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی طاهری | ||
| دکتری فلسفه سیاسی اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی «ره» | ||
| چکیده | ||
| تببین جایگاه معماری در بسط تفکر توحیدی آن هم از منظر فقه و فلسفه سیاسی هرچند بدیع به نظر آید با این همه اما قدمتی کهن در متون فقهی و فلسفه سیاسی دارد. مدینه یا شهر در فلسفه سیاسی اسلامی، تنها مکان مادی حیات بشر نبوده بلکه منظومهای از ارتباطات مادّی است که مبتنی بر نوعی تفکر، اندیشه و معرفت است. فیلسوف سیاسی که رسالت تعیین اولویت و تقدم ارزشها بر یکدیگر را به عهده دارد، بسته به اهمیت دادن به هرکدام از ارزشهای اساسی موردنظر خویش، به توصیه پیرامون ساماندهی امور مادی شهر و شهرسازی همت خواهد گمارد. فیلسوف سیاسی اسلامی بهرغم آنکه با نگاه توحیدی به تأسیس جامعه و تبیین ارکان آن، از سبب اول تا رئیس اول و سایر اعضاء مدینه میپردازد، آنگاهکه سخن از کیفیت افعال و تطابق آن با مقاصد شارع و غایات جامعه است، سخن از «صناعت فقه» به میان میآورد. این بیان حاکی از نگاهی توحیدی از ابتدای تأسیس مدینه تا رسوخ این نگاه در تمامی لایههای آن است. در این مقاله تلاش بر این است تا ضمن تبیین جایگاه معماری و اهمیت آن در نگاه فیلسوفان سیاسی، ظرفیت آن در بسط تفکر توحیدی و نقش فقه در این رسالت را در حوزه تمدن اسلامی مورد بررسی قرار دهیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توحید؛ تفکر؛ معماری؛ فلسفه سیاسی؛ فقه | ||
| مراجع | ||
10. ـــــــــــ (1413 ه ق)، مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم . 11. حلی، جعفربنحسن(1408ق)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، مصحح و محقق عبدالحسین محمدعلی بقال، قم، مؤسسه اسماعیلیان. 12. خسرو، غلامعلی(1372)، شناخت انواع اجتماعات از دیدگاه فارابی و ابن خلدون، تهران، اطلاعات. 13. طاهری، مهدی، و محمدجواد نوروزی(1397)، تحلیل تمدن اسلامی در رویکردهای توصیفی و هنجاری، مندرج در مجموعه مقالات دومین هفته علمی تمدن نوین اسلامی، جلد سوم: چیستی و ماهیت تمدن نوین اسلامی، تهران، اوقاف و امور خیریه. 14. طلا مینایی، اصغر(1356)، هنر، علم و معماری، تهران، دانشگاه تهران. 15. طوسی، خواجهنصیرالدین(1369)، اخلاق ناصری، تصحیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری، تهران، خوارزمی. 16. عاملى، زین الدین بن على بن احمد (شهید ثانى)( 1410 ه ق)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (ط-الحدیثة)، قم، کتابفروشى داورى، چاپ اول . 17. عاملی، محمد بن مکی (شهید اول)( 1419ق)، ذکری الشیعة فی احکام الشریعة، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام. 18. فارابی، أبونصر(1996م)، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، قدّم له و علّق علیه و شرحه الدکتور علی بوملحم، بیروت: دار و مکتبة الهلال، الطبعة الاوّلی. 19. ـــــــــــ (1364)، احصاء العلوم، ترجمه حسین خدیوجم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی. 20. ـــــــــــ (1996 م)، احصاء العلوم، مقدمه و شرح از دکتر على بو ملحم، بیروت، مکتبة الهلال. 21. ـــــــــــ (1371)، التعلیقات، چاپ شده در فارابی، التنبیه علی السبیل السعاده و التعلیقات و رسالتان فلسفیتان، تحقیق جعفر آل یاسین، تهران، حکمت. 22. ـــــــــــ (1371)، التنبیه على سبیل السعادة، تهران، حکمت. 23. ـــــــــــ (1995 الف)، السیاسة المدنیة، قدّم له و علّق علیه و شرحه الدکتور علی بوملحم، الطبعة الاوّلی، بیروت، دار و مکتبة الهلال. 24. ـــــــــــ (1986م)، الملة و نصوص أخری، تحقیق محسن مهدی، بیروت: دارالمشرق، الطبعة الثانیة. 25. ـــــــــــ (1995ب)، تحصیل السعادة، قدم له و علق علیه و شرحه الدکتور علی بوملحم، بیروت، دارالهلال. 26. ـــــــــــ (2006م)، رسالة فی السیاسة، تقدیم و ضبط و تعلیق، علی محمد إسبر، دمشق. 27. ـــــــــــ(1405ق)، فصول منتزعه، حقّقه و قدم له و علّق علیه الدکتور فوزی متری نجّار، بیروت، دارالمشرق. 28. کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق (1429ق.)، الکافی، قم، دار الحدیث، چاپ اول، 15جلد. 29. کونل، ارنست(1355)، هنر اسلامی، ترجمه هوشنگ طاهری، تهران، طوس، چاپ دوم. 30. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى(1403 ق)، بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ط - بیروت)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم. 31. محدثی، جواد(1376)، هنر در قلمرو مکتب، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. 32. محمدی ریشهری، محمد(1385)، میزان الحکمة، قم دارالحدیث. 33. مددپور، محمد(1384)، حکمت اُنسی و زیباییشناسی هنر اسلامی، تهران، سوره مهر. 34. مرکز مطالعات و پژوهشهای راهبردی وزارت ورزش و جوانان(1391)، روایت تفکر، فرهنگ و تمدن از آغاز تا کنون، قم، نشر معارف. 35. مهدی، محسن(1373)، فلسفه تاریخ ابنخلدون، ترجمه مجید مسعودی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی،. 36. نجفى، محمد حسن بن باقر (صاحب الجواهر)( 1404ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، محقق / مصحح: شیخ عباس قوچانى، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 719 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 891 |
||
