ظرفیت سنجی اندیشههای اخلاقی در ایجاد نظام ارزشی تمدن نوین اسلامی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، مرداد 1398، صفحه 121-146 اصل مقاله (248.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2019.900 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن محیطی* 1؛ حسین احمدی2 | ||
| 1عضو هیئت علمی فلسفه ، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) | ||
| 2دکتری فلسفه اخلاق تطبیقی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) | ||
| چکیده | ||
| هر تمدنی بر مجموعهای از اندیشههای همسو در چند حوزه تأثیرگذار استوار است که از آنها با تعبیر نظام یاد میشود. نظام ارزشی هر تمدن که مشتمل بر مسائل ارزشی و هنجاری یک تمدن است از مهمترین نظامات یک تمدن به شمار میآید. بهطورکلی هر نظام ارزشی از مجموعه باورهای مرتبط با مبانی، اهداف، اصول، روشها و هنجارها تشکیل شده است. نقش مبانی، به دلیل نقش کلیدی در تعیین هنجارها از اهمیت بالاتری نسبت به سایر باورها برخوردار است و بر همه آنها مقدم است و تغییر در مبانی، تغییر در سایر مراحل را به دنبال دارد. از اینرو، مبانی ارزشی هر تمدنی حائز اهمیت است. بنابراین، شناسایی و معرفی مبانی ارزشی اسلام که از وجوه امتیاز تمدن اسلامی نسبت به سایر تمدنهای متکی بر عقل یا احساس بشر به شمار میآید، حائز اهمیت است. بررسی سیر تطور اندیشه اخلاقی اندیشمندان اسلام و مقایسه آن با اندیشه اخلاقی پیشازاین دوره بهخوبی حاکی از آن است که بسیاری از اندیشمندان اسلامی تلاش نمودهاند تا به نظریهپردازی در حوزه مبانی ارزشی اسلام بپردازند. بررسی تطبیقی دیدگاه ایشان نشان میدهد که دیدگاههای عصر جدید بیش از دیدگاههای اعصار گذشته با اندیشه اخلاقی اسلام سازگار بوده و ظرفیتهای اندیشه اخلاقی اسلام را نشان میدهد و از اینرو از قابلیت بیشتری برای بهرهگیری بهعنوان مبنای ارزشی تمدن اسلامی برخوردار است. پژوهش حاضر درصدد است ضمن بررسی سیر تطور اندیشه اخلاقی مهمترین اندیشمندان جهان اسلام (از کندی تا ابنسینا)، ظرفیت اندیشههای اخلاقی جهان اسلام در راستای ایجاد نظام ارزشی تمدن نوین اسلامی را سنجیده و آن را مورد ارزیابی قرار دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمدن اسلامی؛ تمدن نوین؛ مبانی ارزشی؛ واقعگرایی اخلاقی؛ غایتگرایی اخلاقی؛ مطلقگرایی اخلاقی؛ منابع شناخت | ||
| مراجع | ||
10. عامری، ابوالحسن (1367)، الإعلام بمناقب الإسلام، ترجمه شریعتی، احمد، حسین منوچهری، غراب، احمد عبدالحمید، مرکز نشر دانشگاهی، تهران. 11. عامری، ابوالحسن(1375)، »النسک العقلی و التصوّف الملّی«، در: رسائل ابوالحسن عامری، مرکز نشر دانشگاهی، تهران. 12. عامری، ابوالحسن(1399ق)، الأمد علی الأبد، ترجمه روسن ،اورت. ک، دارالکندی، بیروت. 13. عامری، ابوالحسن، السعادۀ و الإسعاد، [S.N]، [S.L]، [?]. 14. فوزی، یحیی و صنم زاده، محمود ، »فصلنامهی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی«، تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی، ج 9. 15. کندی، یعقوب بن اسحاق (1950م)، رسائل الکندی الفلسفیه، ابوریده، محمد عبدالهادی، دارالفکر العربی، قاهره. 16. لوکاس، هنری(1368)، تاریخ تمدن، آرنگ ،عبدالحسین، موسسه کیهان، [S.L]. 17. مسکویه، ابوعلی(1422ق)، الهوامل و الشوامل، ترجمه کسروی ،سید، دارالکتب العلمیۀ، بیروت. 18. مسکویه، ابوعلی(1426ق)، تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراقالهلالی ،عماد، طلیعۀ النور، [S.L]. مسکویه، ابوعلی، الفوز الاصغر، [S.N]، [S.L]، [?] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 735 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 704 |
||
