سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

مقدم متقی, امیر, خوانچه زرد, مولود, باوان پوری, مسعود. (1398). نقد جامعه‌شناختی اشعار اعتراضی سُمَیسِر. , 3(4), 85-98.
امیر مقدم متقی; مولود خوانچه زرد; مسعود باوان پوری. "نقد جامعه‌شناختی اشعار اعتراضی سُمَیسِر". , 3, 4, 1398, 85-98.
مقدم متقی, امیر, خوانچه زرد, مولود, باوان پوری, مسعود. (1398). 'نقد جامعه‌شناختی اشعار اعتراضی سُمَیسِر', , 3(4), pp. 85-98.
مقدم متقی, امیر, خوانچه زرد, مولود, باوان پوری, مسعود. نقد جامعه‌شناختی اشعار اعتراضی سُمَیسِر. , 1398; 3(4): 85-98.

نقد جامعه‌شناختی اشعار اعتراضی سُمَیسِر

دو فصلنامه ادبیات دفاع مقدس
مقاله 7، دوره 3، شماره 4، فروردین 1398، صفحه 85-98    اصل مقاله (367.47 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
امیر مقدم متقی1؛ مولود خوانچه زرد2؛ مسعود باوان پوری* 3
1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد
2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
3دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
چکیده
جنگ، اختلاف، ظلم و... از حقایق سدۀ پنجم هجری در سرزمین اندلس است که باعث ظهور نوعی ادبیات اعتراضی و مقاوم در برابر شرایط ناگوار سیاسی و اجتماعی محیط گردید. نمونه‌ای از شاعران این دوره، سمیسر است که با واقع‌بینی و درک شرایط محیط خود و با هدف حفظ آرمان‌های حقیقی اسلامی در جامعۀ خود، از طریق اشعار هجو و انتقادی به نقد اوضاع سیاسی و اجتماعی روزگار خود پرداخته است. اشعار وی سراسر خشم، اعتراض و انتقاد از جامعه و سیاست حاکمان وقت است و نیز با سرودن اشعاری از نوع «شعرِ آشوب» با پرخاشگری، مردم شهرش را به‌خاطر حسادت مورد انتقاد قرار می‌دهد. روش پژوهش حاضر توصیفی‌تحلیلی و با رویکرد جامعه‌شناسانه است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد مفهوم انتقاد و پایداری در شعر و ادبیات این دوره به داشتن حمیت و غیرت دینی، روحیه، احساس و عواطف انسانی و میهنی شاعر برمی‌گردد و شعر وی نمونۀ والایی از انتقاد و پایداری این دوره می‌باشد. نیز شاعر در اشعار خود در قالب هجو، با زبانی ساده ولی با نگاهی نقادانه و از سوز دل، شکوائیۀ خود را از جامعه و روزگار خود به تصویر می‌کشد و با آگاهی از مسائل سیاسی و دینی جامعۀ خود به مقابله با فساد، ظلم، فتنه و خیانت به مسلمانان برمی‌خیزد
کلیدواژه‌ها
نقد جامعه‌شناختی؛ شعر اعتراض؛ هجو؛ اندلس؛ سمیسر
مراجع
  1. ابولبدة، ر.ا.ا. (2007). شعر الحروب و الفتن فِی الأندلس (عصر بنی أحمر)، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، نابلس (فلسطین)، الدراسات العلیا فی جامعة النجاح الوطنی.
  2. ارشاد، ف. (1391). کندوکاوی در جامعه‌شناسی ادبیات. تهران: آگه.
  3. ایزدی، ج. (1392). نسبت اخلاق و سیاست. مجلۀ اطلاعات سیاسی‌اقتصادی، 292، 4-16.
  4. بله علی، ع. (2007). المقاومة فی الشعر الأندلسی؛ دراسۀ تحلیلیۀ نقدیة: www.marefa.org/index.php.
  5. پورممتاز، ع. (1372). فرهنگ جامع چاپ و نشر. تهران: مؤسسۀ نمایشگاه‌های فرهنگی.
  6. پشت‌دار، ع.م. (1392). چشم‌انداز آزادگی و ادب اعتراض در شعر فارسی، دوفصلنامۀ تخصصی علوم ادبی، 3(5)، 157-180.
  7. درگاهی، ز.ع. (1389). شعر، نقد و شعر اجتماعی. کتاب ماه ادبیات، 152، 37-42.
  8. الراشد، س. (1392). المقاومة فی الشعر الأندلسی: jamahir.alwehda.gov.say.
  9. رجبی، ف. (1390). رویکردهای انسانی به شهر در شعر معاصر عربی و فارسی. مجلۀ ادب‌پژوهی، 15، 59-82‌.
  10. روزبه، م.ر. (1386). ادبیات معاصر ایران (شعر). چ۳. تهران: روزگار.
  11. الزبیدی، م.ح. (1977). دور ابن زیدون السیاسی و الدبلوماسی فی الأندلس فی عصر ملوک الطوائف. مجلة المؤرخ العربی، 4، 145-168.
  12. زرین‌کوب، ع.ح. (1382). نقد ادبی. تهران: امیرکبیر.
  13. زینی‌وند، ت. و پروانه ستایش‌نیا (1390). درآمدی تحلیلی بر شعر عصر انحطاط در پرتو جامعه‌شناختی ادبی. فصلنامه لسان مبین، ۳(۶)، 74-106.
  14. شمیسا، س. (1387). انواع ادبی، چ۳، تهران: میترا.
  15. الشنترینی، أ.ع.ب. (1939). الذخیرة فی محاسن أهل الجزیرة، القاهرة: لجنة التألیف و الترجمة و النشر.
  16. العامودی، م.م. (2001). شِعر السمِیسِرِ أبی القاسم خلف بن فرج الالبیری 480 جمع ودراسة. مجلة الجامعة الاسلامیة، غزة، کلیة الآداب الجامعة الاسلامیة، غزۀ المجلد التاسع، ۲، ۱۷۵-۱۴۵.
  17. العامودی، م.م. (1431ق) شعراء اندلسیون. غزه: مطبعة المقداد.
  18. قربانپور آرانی، ح. (1378). ادبیات پرخاشگر، زمینه‌های اجتماعی و آثار آن. کیهان فرهنگی، 661، 26-29.
  19. المقری التلمسانی، أ.م. (1988). نفح الطیب من غصن الاندلس الرطیب. تحقیق الدکتور إحسان عباس. بیروت: دار صادر.
  20. منصوری، خ. (1392). واقع‌بینی و آرمان‌گرایی در سیرۀ امام‌کاظم(ع): WWW.SAMAMOS.COM، آخرین بازبینی: 15/08/۱۳۹۵.
  21. نوین، ح. (1390). رویکردهای جامعه‌شناختی در شعر پایداری. فصلنامۀ علمی‌پژوهشی کاوشنامه، ۱۲(23)، 219-241.
  22. نوروزی، ف. (1392). نقد زیبایی‌شناسی و اخلاقی. تالارهای ایران‌سیتی: www.tebyan-zn.ir/persian_literature.html، آخرین بازبینی: 15/ 08/ ۱۳۹۵.
  23. نیکوبخت، ن. (1380). هجو در شعر فارسی. تهران: دانشگاه تهران.
  24. ولک، و. و رنه اوستین (1382). نظریه ادبیات. ترجمۀ ضیاء موحد و پرویز مهاجر. چ۳. تهران: نیلوفر.

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 824
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 448