سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

ملاکی, زهره, مرجانیان, معصومه. (1398). تحلیل گفتمان انتقادی داستان تپه جاویدی و راز اشلو نوشتۀ اکبر صحرایی. , 3(4), 113-126.
زهره ملاکی; معصومه مرجانیان. "تحلیل گفتمان انتقادی داستان تپه جاویدی و راز اشلو نوشتۀ اکبر صحرایی". , 3, 4, 1398, 113-126.
ملاکی, زهره, مرجانیان, معصومه. (1398). 'تحلیل گفتمان انتقادی داستان تپه جاویدی و راز اشلو نوشتۀ اکبر صحرایی', , 3(4), pp. 113-126.
ملاکی, زهره, مرجانیان, معصومه. تحلیل گفتمان انتقادی داستان تپه جاویدی و راز اشلو نوشتۀ اکبر صحرایی. , 1398; 3(4): 113-126.

تحلیل گفتمان انتقادی داستان تپه جاویدی و راز اشلو نوشتۀ اکبر صحرایی

دو فصلنامه ادبیات دفاع مقدس
مقاله 9، دوره 3، شماره 4، فروردین 1398، صفحه 113-126    اصل مقاله (362.92 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
زهره ملاکی* 1؛ معصومه مرجانیان2
1استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
2کارشناس ارشد ادبیات مقاوت، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
چکیده
تحلیل گفتمان انتقادی از اندیشه‌های زبان‌شناسان، به‌ویژه مکتب نقش‌گرای هلیدی، نشانه‌شناسان، پژوهشگران هرمنوتیک و آرای میشل فوکو سرچشمه گرفته است. از آنجا که این روش بر هر دو جنبۀ صورت و معنای متن توجه می‌کند، ازاین‌رو رویکردی جامع در تحلیل متن است. صاحب‌نظرانی چون نورمن فرکلاف، روث وداک، تئون وان دایک، راجر فاولر و گونتر کرس در معرفی و رشد تحلیل گفتمان انتقادی به‌عنوان گرایشی نو در تحلیل متن نقش داشته‌اند. در این پژوهش از میان رویکردهای یادشده، رویکرد نورمن فرکلاف به‌عنوان روش خاص این تحقیق انتخاب شده است. نورمن فرکلاف متون را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین بررسی می‌کند. این شیوه در توصیف و کشف دیدگاه‌های فکری نویسندگان و رویکردهای سیاسی و اجتماعی آنان کارآمد است. در این پژوهش، داستان تپۀ جاویدی و راز اشلو، نوشتۀ اکبر صحرایی، از زمرۀ داستان‌های دفاع مقدس، با استفاده از این رهیافت تحلیل و تبیین شده است تا چگونگی نگرش نویسنده کشف گردد. از دیدگاه تحلیل گفتمان انتقادی، نویسنده در این اثر با انتخاب واژگان خاص، استفاده از مفاهیم گفتمان دینی و پیوند آن با قدرت و تعمیم‌دادن این عنصر به دورۀ معاصر، هویت خودساختۀ مسلمان مؤمن انقلابی و اخلاق‌مدار را جست‌وجو کرده است. وی موفق شده از طبقۀ متوسط یا ضعیف جامعه (به‌لحاظ مادی) قهرمانی جنگاور و جسور بسازد و نیز تحول طبیعی و تدریجی انسان مسلمان را از دینداری تا شهادت نشان دهد.
کلیدواژه‌ها
تحلیل گفتمان انتقادی؛ نورمن فرکلاف؛ داستان‌های دفاع مقدس؛ اکبر صحرایی؛ تپۀ جاویدی و راز اشلو
مراجع
  1. قرآن کریم.
  2. آبراهامیان، ی. (1387). ایران بین دو انقلاب. ترجمۀ احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی. چ13. تهران: نشر نی.
  3. امامی، ح.  (1386 ). تحلیل گفتمان. www.aftab.ir3
  4. امینی، ع.ا. (1390). گفتمان ادبیات سیاسی ایران در آستانه دو انقلاب. تهران: اطلاعات. 
  5. ایله‌ای یحیایی، ا. (1389). تحلیل گفتمان چیست؟. نشریۀ بین‌المللی روابط‌عمومی، 1.
  6. بهرام‎پور، ش.‌ع. (1379). درآمدی بر تحلیل گفتمان. در: مجموعه‌مقالات گفتمان و تحلیل گفتمانی. به‌اهتمام محمدرضا تاجیک. تهران: فرهنگ گفتمان، 33-58.
  7. جوادی ‌یگانه، م.ر. و سیدمحمدعلی صحفی (1392). روایتی زنانه از جنگ (تحلیل انتقادی کتاب خاطرات دا). فصلنامۀ علمی‌پژوهشی نقد ادبی، 6، 21.
  8. حنیف، م. (1388 ). کندوکاوی پیرامون ادبیات داستانی جنگ و دفاع مقدس. تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس.
  9. دایک، ت.آ.و. (۱۳۸۲). مطالعاتی در تحلیل گفتمان. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  10. سجودی، ف. (1393). نشانه‌شناسی کاربردی. چ۳. تهران: علم.
  11. شیرودی، م. (1388). انقلاب اسلامی در عرصه؛ پیامدها و دستاوردها. فصلنامۀ رواق اندیشه، 38.
  12. فرکلاف، ن. (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمۀ فاطمه شایسته‌پیران و دیگران (گروه مترجمان). تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  13. فرکلاف. فصلنامۀ علمی‌پژوهشی نقد ادبی، 5(18)، 25-49.
  14. فوکو، م. (1377). ایرانی‌ها چه رؤیایی در سر دارند؟. ترجمۀ حسین معصومی همدانی. تهران: هرمس.
  15. فوکو، م. (1389). معنویت‌گرایی در سیاست. ترجمۀ محمدباقر خرمشاد. نشر: هرمس.
  16. قبادی، ح.‎ع. و دیگران (1390). تحلیل گفتمانی جزیره سرگردانی و پیوند معنایی آن با دیگر رمان‌های سیمین دانشور. فصلنامۀ نقد ادبی، 15، 35-57.
  17. قبادی، ح.‌ع. و دیگران (1388). تحلیل گفتمانی غالب در رمان سووشون. فصلنامۀ نقد ادبی، 2(6)، 17.
  18. کلینی، م. (1365). اصول کافی. ج2. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  19. گلدستون، ج. (1387). مطالعات نظری تطبیقی و تاریخی در باب انقلاب‌ها. ترجمۀ محمدتقی دلفروز. تهران: کویر.
  20. لطفی‎پور ساعدی، ک. (بهار و تابستان 1372). درآمدی به سخن‌کاوی. مجلۀ زبان‌شناسی.
  21. یورگنسن، م. و لوییز فیلیپس (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمۀ هادی جلیلی. تهران: نشر نی.

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 671
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 484