مختصات حقوق بشر در تمدن نوین اسلامی و تعهدات حکومت اسلامی در قبال آن | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 4، دوره 1، شماره 2، دی 1397، صفحه 72-95 اصل مقاله (275.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2018.785 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد کرمی1؛ سید علیرضا میربد* 2 | ||
| 1دکتری حقوق عمومی،استادیار گروه حقوق دانشگاه شاهد | ||
| 2کارشناس ارشد حقوق عمومی، پردیس فارابی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| حقوق بشر به معنای امروزین خود در 1948 میلادی به وسیله اعلامیه جهانی حقوق بشر متولد شد و از آن پس حقوق بشر زبان مشترک غالب سیاستمداران و حاکمان در انواع حکومتها شد. دولتهای اسلامی نیز در این میان مستثنی نبوده و نهایتاً توانستند در 1990 میلادی به اعلامیه حقوق بشر اسلامی دست یابند. باید اذعان کرد که غرب به عنوان خاستگاه حقوق بشر در مفهوم نوین خود به هیچ وجه نتوانست نگاه خاص جوامع دیگر خصوصاً جوامع اسلامی را که با مفاد موجود در اعلامیه 1948 قرابت چندانی ندارد، دریابد. در واقع حقوق بشر در جریان تمدنساز اسلام منتقد طرز فکر و دیدگاهی است که حقوق بشر را تنها واجد یک نسخه معرفی می کند؛ دیدگاهی که به سان یک قانون تکوینی، انسانی متفاوت از مفاهمه تمامی مسلمانان ارائه میکند و در نتیجه عدم پذیرش این تلقی از حقوق بشر است که نظام های حقوقی اسلامی محکوم به عدم رعایت حقوق بنیادین بشری میشود. حال فارغ از نگاه دنیای غرب، اسلام به مثابه یک نظام تمدنساز، مدعی حقوق بشری است که زاییده طبیعت انسانی و ارتباط آن با عناصر هستی به عنوان مخلوقات خداوند قادر متعال است؛ در این مقاله ضمن نگاه درونگرا به شریعت اسلامی بر این نکته تأکید میشود که حقوق بشر میتواند توسط مفهوم حقوق شهروندی از اطلاق خارج شده و به قیودات فرهنگی، جغرافیایی و بومی مقید شود، به همین سان حقهای بشری مطلق و جهانشمول می تواند توسط دین قیوداتی را بپذیرد بدون آنکه به هدف و غایت مجموعه این حق ها خللی وارد آید. در مرحله اجرا نیز حکومت اسلامی در کلیت خود اولاً وظیفه پذیرش و به رسمیت شناختن حقها را بر عهده خواهد داشت و ثانیاً به دلیل تقدم رتبی، مجموعهی حقوق بشر منبعث از حقوق طبیعی، بر نهاد دولت نیز تحمیل میشود و دولت ملزم به رعایت مفاد آنست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقوق بشر؛ حقوق شهروندی؛ اسلام؛ حکومت اسلامی؛ حقوق طبیعی؛ تمدن | ||
| مراجع | ||
|
۱. قرآن کریم. ۲. نهجالبلاغه. ۳. احمدی، بابک (1385). معمای مدرنیته. تهران: نشر مرکز. ۴. تبیت، مارک (1384). فلسفه حقوق، ترجمه حسن رضایی خاوری. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی. ۵. جاوید، محمد جواد (۱۳۸۸). نظریه نسبیت در حقوق شهروندی. تهران: نشر گرایش. ۶. جاوید، محمدجواد، (۱۳۹۲)، نقد مبانی فلسفی حقوق بشر، تهران، نشر مخاطب. ۷. جونز، پیتر، (۱۳۸۷)، حقوق، ترجمه سیدرضا حسینی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. ۸. حرّ عاملی، محمد بن حسن، (۱۴۰۹ق)، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل الیت علیهم السلام، ج۹. ۹. حکیمی، محمدرضا، (۱۳۸۰)، الحیاه، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ج۶. ۱۰. رولان، نوربر، (۱۳۸۵)، انسانشناسی حقوقی، ترجمه امیر نیکپی، تهران، انتشارات جنگل. ۱۱. شریفی طرازکوهی، حسین (۱۳۸۰). حقوق بشر (نظریهها و رویهها) تهران، انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. ۱۲. فریدن، مایکل، (۱۳۸۴)، مبانی حقوق بشر، ترجمه فریدون مجلسی، تهران، کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه. ۱۳. قاری سید فاطمی، سید محمد، (۱۳۸۱)، قلمرو حقها در حقوق بشر معاصر، جهانشمولی در قبال مطلقگرایی. فصلنامه مفید، شماره ۳۳. ۱۴. قاری سید فاطمی، سید محمد، (۱۳۹۰)، حقوق بشر در جهان معاصر، تهران، مؤسسه مطالعات پژوهشهای حقوقی شهر دانش، ج۱. ۱۵. قاضی، ابوالفضل، (۱۳۸۷)، بایستههای حقوق اساسی، تهران، نشر میزان. ۱۶. کاتوزیان، ناصر، (۱۳۸۵)، حکومت قانون و جامعه مدنی (مجموعه مقالات)، تهران، انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. ۱۷. محمودیان، محمدرفیع، (۱۳۸۰)، اخلاق و عدالت، تهران، انتشارات طرح نو. ۱۸. مطهری، مرتضی، (۱۳۷۴)، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، انتشارات صدرا. ۱۹. مطهری، مرتضی، (۱۳۸۵)، خاتمیت، تهران، انتشارات صدرا. ۲۰. مطهری، مرتضی، (۱۳۸۹)، بیست گفتار، تهران، انتشارات صدرا. ۲۱. موحد، محمّدعلی، (۱۳۸۱)، در هوای حق و عدالت (از حقوق طبیعی تا حقوق بشر)، تهران، نشر کارنامه. ۲۲. موراوتز، توماس، (۱۳۸۷)، فلسفه حقوق مبانی و کارکردها، ترجمه بهروز جندقی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ص۵۳. ۲۳. نراقی، آرش، (۱۳۸۹)، اخلاق حقوق بشر، تهران، نگاه معاصر. ۲۴. نویمان، فرانتس، (۱۳۷۳)، آزادی و قدرت و قانون، ترجمه عزتالله فولادوند. تهران، انتشارات خوارزمی. ۲۵. ویکس، ریموند، (۱۳۸۹)، فلسفهی حقوق (از حقوق طبیعی تا پسامدرنیسم)، ترجمه فاطمه آبیار، تهران، رخداد نو. ۲۶. هوفه، اتفرید، (۱۳۸۳)، درباره عدالت، ترجمه امیر طبری، تهران، نشر اختران. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,100 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 850 |
||