بررسی انتساب زمانی، مکانی و هویت هنرمند یک دروازه مزین به کاشی هفترنگ | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 5، دوره 13، شماره 46، تیر 1397، صفحه 74-86 اصل مقاله (1.72 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2018.777 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا قاسمی1؛ ابوالفضل عرب بیگی* 2 | ||
| 1پژوهش هنر | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه صنایع دستی دانشگاه کاشان | ||
| چکیده | ||
| کاشیهای هفترنگ قاجاری نمود بارزی از هویت تصویری هنر این دوره را به نمایش میگذارد که از نظر سبک و سیاق هنری تفاوتهای عمدهای با دوران قبل از خود دارد. از این میان، کاشینگاران شیرازی در این دوره مطابق با فرهنگ عامیانه، کاشیهایی با ویژگیهای خاص تولید کردند و سبک کاشینگاری شیراز را بنا نهادند. این مقاله به بررسی یک دروازه مزین به کاشینگاره کتیبهدار در حراجی بونامز لندن میپردازد و میکوشد با توجه به اسناد موجود و نیز مقایسه و تطبیق ویژگی های مشترک این اثر با آثار مشابه همدوره در کاشینگارههای شیراز ـ از جمله درمانگاه نمازی، خانه صالحی و خانه عطروش ـ علاوه بر بازشناسی ویژگیهای شاخص سبک کاشینگاری شیراز، مسئله انتساب زمانی، مکانی و هویت کاشینگار آن را نیز روشن سازد. تحقیق حاضر به روش تحلیلی تطبیقی و گردآوری اطلاعات بر پایه مطالعات میدانی و کتابخانه ای انجام یافته است. نتایج به دست آمده از یافتههای پژوهش حاضر بیانگر این است که اثر مورد بررسی به لحاظ موضوعات، نقشمایهها، رنگبندی و شیوه رنگگذاری ویژگی های معناداری با کاشینگاره های مکانهای مذکور دارد که مبیّن تعلق آن به مکتب کاشینگاری شیراز در اواخر دوره قاجار است. همچنین بررسی کتیبههای این اثر و کتیبههای موجود در مکانهای مذکور روشن میسازد که هنرمند این اثر همان ابراهیم بن فریدون است که آثار امضادار آن در درمانگاه نمازی و مسجد وکیل وجود دارد و حیات وی معاصر با مشهدی ابوطالب معمار و میرزا عبدالرزاق؛ مهمترین کاشیپز شیراز در اواخر دوره قاجار بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوره قاجار؛ کاشی هفترنگ؛ مکتب کاشینگاری شیراز؛ استاد ابراهیم؛ میرزا عبدالرزاق | ||
| مراجع | ||
|
اسدپور. علی. 1393. «تحلیل ماهیت و ساختار بازنمایی فضای شهری در کاشیهای قاجاری»، دوفصلنامه پژوهشهای منظر شهر، س اول ، ش 1: ۱۷-۶. اسکارس. جنیفر و مجموع نویسندگان. ۱۳۸۵. تاریخ ایران کمبریج، ج ۷. گردآورنده پیترآواری. ترجمه مرتضی ثاقب فر. تهران: جامی. اعتمادالسلطنه. محمد حسن خان. 1374. چهل سال تاریخ ایران در دوره ناصرالدین شاه، ج ۱: المآثر والآثار. به کوشش ایرج افشار. تهران: اساطیر. افضل طوسی، عفت السادات؛ سلاحی، گلناز؛ سلاحی، لادن. 1392. «مطالعه کاشینگارههایی با نقوش زنان قاجاری در خانههای شیراز»، نشریه زن در فرهنگ و هنر، دوره 5 ، ۵۹۴-۵۷۷. بمانیان. محمدرضا؛ مومنی، کورش؛ سلطان زاده، حسین. ۱۳۹۰. «بررسی نوآوری و تحولات تزیینات و نقوش کاشیکاری مسجد- مدرسههای دوره قاجار»، فصلنامه علمی-پژوهشی نگره. ش ۱۸: ۴۷-۳۵. پاکباز. رویین. 1383. دایرة المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر. پورتر. ونیتیا. 1381. کاشیهای اسلامی. ترجمه مهناز شایسته فر. تهران: انتشارات موسسه هنر اسلامی. تقوی.عابد؛ موسوی حاجی، سید رسول؛ آگنجی شیرازی، ناز آفرین. 1394. «تحلیل و بررسی مضامین کاشی کاری شده ی ابنیه عصر قاجار شیراز»، مجموعه مقالات اولین همایش ملی معماری ایرانی اسلامی. شیراز: سیمای دیروز – چشم انداز فردا: ۱۱۴۲-۱۱۲۷.ریاضی. محمدرضا. 1395. کاشی کاری قاجار. تهران : یساولی. سیف. هادی. 1376. نقاشی روی کاشی. تهران: انتشارات سروش. شیروانی. بهنام. 1389. «بررسی توصیفی و طبقه بندی نقوش دوره قاجاریه در شیراز»، پایاننامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی صمد سامانیان. تهران: دانشگاه هنر. عطارزاده، مجتبی؛ اتحاد محکم، سحر. 1392. «خوانش گفتمان کاشینگاره روایتگر سردر ورودی باغ ارم شیراز»، نشریه علمی-پژوهشی باغ نظر، ش 26: 41-48. فریه. ر.دبلیو. 1374. هنرهای ایران. ترجمه پرویز مرزبان. تهران: فرزان روز. کاربونی. استفانو. 1381. کاشیهای ایران. برگردان مهناز شایسته فر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. کیانی، محمدیوسف و کریمی، فاطمه. 1364. هنر سفالگری دوره اسلامی ایران. تهران: مرکز باستانشناسی ایران. کیانی.محمدیوسف. 1376. تزئینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی. تهران: میراث فرهنگی کشور. گدار. آندره. 1377. هنر ایران. ترجمه بهروز حبیبی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. مکی نژاد. مهدی. 1388. «کاشی کاران گمنام دوره قاجاریه؛ خاندان خاک نگار مقدم»، گلستان هنر، ش15. ماهرالنقش. محمود. 1362.طرح و اجرای نقش در کاشیکاری ایران دوره اسلامی. تهران: موزه رضا عباسی.
Feharvari. Geza, 2000. Ceramics of the Islamic world in the Tareq Rajab Museum. I.B.turis, London.
Scarce. Jenifer. 2009. "The role of colour in the themes and teqniques of tilework in qajar, Persia in qajar studies", journal of the international qajar studies Association, vol9, pp 57-66. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,270 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,655 |
||
