بررسی تأثیرات طراحی و نقوش هنر هخامنشی و ساسانی بر آثار استاد مجید مهرگان | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 45، اردیبهشت 1397، صفحه 32-51 اصل مقاله (2.01 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2018.706 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی افشاری1؛ زینب رجبی* 2 | ||
| 1استادیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هنر ایرانی یک پدیده تاریخی حائز اهمیت است. این هنر، که در همان مراحل اولیه به مرتبه بلندی رسیده بود، توفیق یافت که در زمینههای بسیار و با شیوههای گوناگون تا روزگار معاصر تداوم یابد. استاد مجید مهرگان، از نگارگران و پیشگسوتان معاصر، بیش از سایر هنرمندان نگارگر، آثاری پیوندخورده با دوران باستان خلق کرده است. علاقه وی در این زمینه باعث شده تا هنر وی تلفیقی از هنر ایران باستان و هنر دوران اسلامی باشد. هدف از تحقیق حاضر مشخص کردن نحوه استفاده مهرگان از نوع طراحی و نقوش بکاررفته در آثار هخامنشی و ساسانی و شیوه تلفیق آن با نگارگری دوران اسلامی است. این مقاله در پی پاسخ به این سؤالات است که: چگونه مهرگان از ویژگیهای طراحی و نقوش هنر پیش از اسلام بخصوص دوران هخامنشی و ساسانی در آثارش استفاده کرده؟ و کدام نقوش و عناصر هنر هخامنشی و ساسانی در آثار وی مورد استفاده قرار گرفته است؟ مقاله حاضر، که به شیوه توصیفی_تحلیلی صورت گرفته، به چگونگی استفاده مهرگان از نقوش و طراحی هنر عصر هخامنشی و ساسانی پرداخته است. روش جمع آوری اطلاعات از طریق کتاب، مقاله، اینترنت و تصاویر آثار هنری ایشان انجام شده است. در این پژوهش سعی شده تا همه آثار در دسترس مهرگان بعنوان جامعه آماری در نظر گرفته شود و نمونه آماری این تحقیق شامل آن دسته از آثار وی که تحت تأثیر آثار پیش از اسلام انجام گردیده است. یافتههای تحقیق نشان داد که مهرگان با استفاده از عواملی همچون ساده کردن فرمها، کاربرد خطوط ضخیم و حجم دار، توجه به آرایشها و تزئینات، کاربرد نقوش گیاهی همچون گل لوتوس و استفاده از شیوه طراحی حیوانات و ابزار و ادوات جنگی متاثر از هنر هخامنشی و ساسانی، توانسته زبانی نو در هنر نگارگری معاصر ایران خلق کند و آثاری بیافریند که نشاندهنده تلفیق سنتهای پیش از اسلام و دوران اسلامی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مهرگان؛ نگارگری؛ طراحی؛ نقوش؛ هخامنشی؛ ساسانی؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
اعظمی، زهرا. 1392. "مطالعه تطبیقی نقوش گیاهی گچ بریهای کاخ تیسفون با اولین مساجد ایران"، مجله هنرهای زیبا، ش4، صص15-24 آیت اللهی، حبیب الله. 1394: "مقدمهای بر آثار مجید مهرگان"، کتاب ویژه نامه بزرگداشت و نمایشگاه آثار هنری استاد مجید مهرگان، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر بلخاری، حسن. 1389. "نیلوفر ایرانی، نیلوفر بودایی"، مجله نگره، ش 16، صص 19-25 پرادا، ایدت. 1357. هنر ایران باستان، ترجمه یوسف مجید زاده، تهران: انتشارات دانشگاه تهران پرهام، ماندانا. 1388. "جایگاه اسب در هنر ایران باستان"، مجله جلوه هنر، ش 1، صص5-12 پوپ، آرتور آبهام. 1387. سیری در هنر ایران، تهران: انتشارات علمی فرهنگی تجویدی، اکبر. 1352. دانستنیهای نوین درباره هنر و باستان شناسی عصر هخامنشی، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و هنر رجبی، محمدعلی. 1394. "سنت گویا و آثار استاد مجید مهرگان"، کتاب ویژه نامه بزرگداشت و نمایشگاه آثار هنری استاد مجید مهرگان، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر شریفی، لیلا. 1392. "سیر تحول اسب از دوره ماد تا هخامنشی"، مجله نگره، ش 28، صص 41-57 شمیم، سعیده. 1392. "بررسی نقشمایه گل لوتوس در هنر مصر، ایران و هند"، مجله جلوه هنر، ش 11، صص22-39 صدری، مینا. 1386. " بررسی تطبیقی برخی از ویژگیهای نگارگری با نقشبرجستههای هخامنشی"، مجله نگره، ش 5، صص 63-75 فرشچیان، محمود. 1394. "مقدمه استاد محمود فرشچیان بر برگزیده کتاب آثار مجید مهرگان"، کتاب ویژه نامه بزرگداشت و نمایشگاه آثار هنری استاد مجید مهرگان، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر گدار، آندره. 1358. هنر ایران، ترجمه بهروز حبیبی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران گریشمن، رمان.1370. هنر ایران، ج 2، تهران: علمی فرهنگی گریشمن، رمان.1371. هنر ایران، ج 1، تهران: علمی فرهنگی محبی، حمید رضا. 1393. "رفتارشناسی پیکره انسانی در نقش برجستههای صخرهای ساسانی"، مجله پژوهش هنر، ش 7، صص 15-32 مهرگان، مجید. 1374. برگزیده آثار نگارگری مجید مهرگان، تهران: خواجوی کرمانی مهرگان، مجید، 1382، مصاحبه با عنوان" مینیاتور، هنر زمان ما و آینده"، مجله کتاب ماه هنر، ش 135، صص20-31 مهرگان، مجید. 1383. "باستان شناسی (آرکائیسم) ایرانی در آثار مولانا کمال الدین بهزاد هراتی"، کتاب مجموعه مقالات همایش کمال الدین بهزاد، تهران: فرهنگستان هنر واندنبرگ، لوئی. 1347. باستان شناسی ایران باستان، ترجمه عیسی بهنام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,827 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8,114 |
||