تحلیل عنصر روایت در خاطره نوشتهی «دخترشینا» براساس نظریه «ژرار ژنت» | ||
| دو فصلنامه ادبیات دفاع مقدس | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 2، فروردین 1397، صفحه 65-76 اصل مقاله (182.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| الهام زارع* 1؛ نعمت الله ایرانزاده2؛ شیرزاد طایفی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 2دانشیارگروه زبان وادبیات فارسی ، دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 3دانشیار گروه زبان وادبیات فارسی ، دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| چکیده | ||
| روایتشناسی علمی است که به ساختار روایت میپردازد. از دیدگاه روایتشناسی ساختارگرا، تحلیل و بررسی روشمند آثار ادبی باعث کشف روشهای تولید معنا در این آثار خواهد شد. یکی از بزرگترین نظریهپردازان علم روایتشناسی ژرار ژنت فرانسوی است. او برای تحلیل متن روایی از سه عامل زمان دستوری، وجه یا حالوهوا و لحن بهره برده است. با وجود اینکه روایت پهنهای گسترده دارد، پژوهشگران بیشتر به تحلیل آن در آثار داستانی میپردازند. این مقاله بر آن است تا با بررسی عنصر روایت در خاطرهنوشتۀ دختر شینا، از دیدگاه ژرار ژنت، گامی در راه تحلیل روایتشناسی نوع ادبی خاطره بردارد. نتایج نشان میدهد با توجه به اقتضای نوع ادبی خاطرهنوشته، نوع روایت در این ژانر عموماً کلاسیک و خطی است. در بخشهایی از این اثر که همسر راوی حضور دارد، از عنصر «صحنۀ نمایشی» استفاده شده و این مسئله منجر به جذابیت و استناد بیشتر اثر شده است. از میان انواع بسامد، «بسامد مفرد» جایگاه نخست را در این روایت دارد. حضور کمرنگ راوی و ارائۀ جزئیات، فاصلۀ دو سطح داستان و روایتگری را کاسته است؛ درنتیجه روایت واقعگرایانهتر شده است. این اثر از دیدگاه اولشخص مفرد روایت شده است. انتخاب این زاویهدید با نوع ادبی خاطره هماهنگی دارد و آن را باورپذیرتر کرده است. درضمن، نویسندۀ اثر محدودیتهای این نوع راوی را نیز رعایت کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روایتشناسی؛ ژرارژنت؛ خاطرهنوشته؛ دخترشینا | ||
| مراجع | ||
10. تایسن، لُیس. (1387). نظریههای نقد ادبی معاصر. ترجمۀ مازیار حسینزاده و فاطمه حسینی. تهران: نگاه امروز. حکایت قلم نوین. 11. تودوروف، تزوتان. (1382). بوطیقای ساختارگرایی. ترجمۀ محمد نبوی. تهران: آگه. 12. تولان، مایکلجی. (1383). درآمدی نقادانهـزبانشناختی بر روایت. ترجمۀ ابوالفضل حری. تهران: نیلوفر. 13. حسنلی، کاووس؛ دهقانی، ناهید. (1389). بررسی سرعت روایت در رمان جای خالی سلوچ. فصلنامۀ زبان و ادب پارسی. ش45. 14. درودگریان، فرهاد و دیگران. (1390) تحلیل زمان روایی از دیدگاه روایتشناسی، براساس نظریۀ زمان ژنت در داستان بیوتن، اثر رضا امیرخانی. فصلنامۀ تخصصی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهارادب). ش3. 15. دزفولیان، کاظم؛ مولودی. فؤاد. (1388). روایتشناسی تاریخ بیهقی: بررسی سازوکار روایت در حکایت بوبکر حصیری، براساس نظریۀ ژنت. نشریۀ تاریخ ادبیات. ش61. 16. ________________ (1390). روایتشناسی یک داستان کوتاه از هوشنگ گلشیری، براساس نظریۀ ژنت. نشریۀ متنپژوهی ادبی. ش90. 17. رنجبر، محمود و دیگران. (1390) بررسی ساختاری عنصر زمان براساس نظریۀ ژرار ژنت، در نمونهای از داستانکوتاه دفاع مقدس. نشریۀ ادبیات پایداری. ش5و6. 18. ریمون کنان، شلومیت. (1387). روایت داستانی، بوطیقای معاصر. ترجمۀ ابوالفضل حری. تهران: نیلوفر. 19. صالحی، پیمان. (1392). روایتشناسی داستانهای کوتاه نادر ابراهیمی و اکرم هنیه. نشریۀ کاوشنامۀ ادبیات تطبیقی. س۳. ش12. 20. صالحینیا، مریم. (1388). کلیاتی دربارۀ روایتشناسی ساختگرا. فصلنامۀ هنر. ش81. 21. صهبا، فروغ. (1387). بررسی زمان در تاریخ بیهقی، براساس نظریۀ زمان در روایت. فصلنامۀ پژوهشهای ادبی. ش21. 22. طاهری، قدرتالله؛ پیغمبرزاده. لیلا. (1388). نقد روایتشناسانۀ مجموعۀ ساعت پنج برای مردن دیر است، براساس نظریۀ ژرار ژنت. ادبپژوهی. ش7و8. 23. فلکی، محمود. (1392). روایت داستان. تهران: کلاغ. 24. مندنیپور، شهریار. (1383). ارواح شهرزاد. تهران: ققنوس. 25. مارتین، والاس. (1393). نظریههای روایت. ترجمۀ محمد شهبا. تهران: هرمس. 26. مستور، مصطفی. (1379). مبانی داستان کوتاه. تهران: مرکز. 27. مکوئیلان، مارتین. (1388). گزیدۀ مقالات روایت. ترجمۀ فتاح محمدی. تهران: مینوی خرد. 28. هاشمی سلیمی، سیدهملیحه. (1389). بررسی روایت در مثنوی براساس نظریۀ ژرار ژنت. پایاننامه. دانشگاه مازندران. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,118 |
||
