بررسی تطبیقی نگارههای شاهنامه طهماسبی صفویان و اکبرنامه گورکانیان از دید نشانهشناسی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 9، دوره 12، شماره 44، زمستان 1396، صفحه 131-145 اصل مقاله (1.39 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2017.666 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه رضایی* 1؛ مرتضی حیدری2 | ||
| 1مدرس گروه هنر اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز | ||
| 2مربی هیات علمی گروه نقاشی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| شاهنامه طهماسبی صفویان و اکبرنامه گورکانیان هند از نمونههای برجسته نگارگری قرن دهم هجری هستند که از لحاظ ظاهری و ساختاری شباهتهایی با هم دارند. هدف از این پژوهش بررسی این دو نسخه مصور با رویکردی نشانهشناسانه و بر اساس مفهوم تقابلهای دوگانه است که یکی از مفاهیم اساسی در نقد ساختارگرایی و نظریات زبانشناسی و نشانهشناسی است. در این نظام همه چیز وابسته به روابط است و از طرفی نشانه به عنوان یک واحد دو وجهی از دال و مدلول خود متأثر از فرهنگ است. سؤالهای این پژوهش عبارتاند از: سازوکار تولید معنا در این نگارهها چیست؟ نشانههای موجود در تصاویری که دو به دو مقایسه میشوند، هر کدام چگونه به دالهای خود مدلول میبخشند و با معنا ارتباط مییابند؟ روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی وگردآوری مطالب به شیوه کتابخانهای است. تحقیق و مطالعه بر روی نگارههای این دو نسخه نشان میدهد: درنگارههای اکبرنامه، گرایش به فضایی محدود شده، برتری نشانههای فرهنگ بر طبیعت، ازدحام افراد، فشردگی در کادر و پلانبندی با نگاهی واقعگرا و کمک گرفتن از عوامل سازهای غالب است. در مقابل، مشخصههایی چون نمایش در فضایی باز و طبیعتی سرسبز، پراکندگی نظام دار در فیگورها، رنگها و اجزاء تصویر، پلانبندی دوبعدی و ایجاد فضایی چندساحتی از ویژگیهای نگارگری در شاهنامه طهماسبی است. این، نوعی روایتگری رمزپردازانه را بوجود آورده که در مقابل روایتگری توصیفگرایانه نگارههای اکبرنامه قرار میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگارگری- شاهنامه طهماسبی- اکبرنامه- نشانهشناسی- صفوی- گورکانیان هند | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,399 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,302 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,787,475 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,756,532 |