مطالعه تطبیقی روایتپردازی دینی در نقاشیهای قهوهخانهای و گوتیک | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 6، دوره 13، شماره 47، آبان 1397، صفحه 94-109 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2018.2839.1774 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم حکیم* 1؛ ابوالقاسم دادور2 | ||
| 1دانشگاه الزهرا، دانشکده هنر | ||
| 2عضو هیئت علمی, گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از موضوعات نقاشی قهوهخانهای موضوعات دینی و عاشورایی است. نقاشی قهوهخانهای عاشورایی مانند بخش بزرگی از تاریخ نقاشی ایران و نقاشیهای دینی دیگر از جمله نقاشیهای مسیحی، روایی و به متنهای زبانی مکتوب و شفاهی وابسته است. نقاشیهای گوتیک و موضوعات مربوط به زندگی حضرت مسیح (ع)، بخشی از نقاشیهای مسیحی به شمار میآید که در این مقاله به آن پرداخته خواهد شد. این دو گونه از نقاشی با وجود شکلگیری در زمانها و مکانهای گوناگون، ویژگیهای مشابهی در روایتپردازی یافتهاند. از آنجایی که بخشی از مطالعات تطبیقی با تأکید بر شباهتها به مطالعه ارتباط میان متنها میپردازد، هدف از این جستار نشان دادن این شباهتها و در مرحله بعد پاسخ به این پرسش است که علت شباهتهای موجود در چه عواملی است؟ نتایج حاکی از آن است که شیوههای ترکیببندی مستمر (مستمر هم زمان و غیر هم زمان) از مهم ترین شباهتها میان دو حوزه نقاشی و همینطور تکرار الگویهای بصری یکنواخت از دیگر وجوه اشتراک در شیوههای بیان تصویری آنها میباشند. از سویی دیگر به غیر از وابسته بودن به روایات زبانی، مشابهت نگرش خالقان این نقاشیها و کارکرد تعلیمی و عبادی آنها در ارتباط با مخاطبینشان که عامه مردم هستند نیز از جمله عواملی هستند که در ایجاد مشابهتهای نام برده نقش بسزایی داشتهاند. تحقیق پیش رو به لحاظ روش، توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است. در هر کدام از حوزهها دو نمونه به صورت هدفمند، بر اساس سؤالات و فرضیههای مقاله و از طریق منابع کتابخانهای و اینترنتی انتخاب شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی قهوهخانهای؛ نقاشی گوتیک؛ عاشورا؛ مصائب مسیح؛ نقاشی دینی | ||
| مراجع | ||
|
آپوستولوس-کاپادونا، دایانا (1386). فراسوی ایمان: سیر هنرمندانه، کتاب فراسوی ایمان: هنر مدرن و تخیل مذهبی، ترجمه مصطفی اسلامیه، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر. صص 24-28. اکو، امبرتو (1390). تاریخ زیبایی، چاپ اول، ترجمه هما بینا، تهران: انتشارات مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن. اوسپنسکی، لئونید و ولادیمیر لوسکی (1388). معنای شمایلها، چاپ اول، ترجمه مجید داوودی، تهران: انتشارات سوره مهر. باسنت، سوزان (1393). فراسوی مرزهای اروپا: مفاهیم دیگر ادبیات تطبیقی، ترجمه سعید رفیعی خضری، نشریه ادبیات تطبیقی (فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، پیاپی 10، صص 83-105. برانکونز، خوزه (1389). راهنمای هنر گوتیک، چاپ دوم، ترجمه سیما ذوالفقاری، تهران: نشر ساقی. پاکباز، رویین (1385). دایرة المعارف هنر، چاپ پنجم، تهران: نشر فرهنگ معاصر. پاکباز، روئین (1390). نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، چاپ دهم، تهران: انتشارات زرین و سیمین. چلیپا، کاظم و دیگران (1389). تأملاتی درباره موضوعات ملی و مذهبی در نقاشی قهوه خانه ای. فصلنامه نگره، سال ششم، شماره 18، صص 81-69. دیویس، پنلوپه و دیگران (1388). تاریخ هنر جنسن، چاپ اول، ترجمه فرزان سجودی و دیگران، تهران: انتشارات ذهن آویز. سیف، هادی (1369). نقاشی قهوه خانه ای، چاپ سوم،تهران: نشر وزرات فرهنگ و آموزش عالی. کوماراسوامی، آناندا (1389). فلسفه هنر مسیحی و شرقی، چاپ دوم، ترجمه امیر حسین ذکرگو، تهران: مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن. گامبریج، ارنست (1385 الف). تاریخ هنر، چاپ پنجم، ترجمه علی رامین، تهران: نشر نی. گامبریج، ارنست (1385 ب). تحولات ذوق هنری (گرایش به اصول هنرهای آغازین)، چاپ اول، ترجمه محمدتقی فرامرزی، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر. گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم (وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی) (1385). مقتل امام حسین علیه السلام. جلد 2، چاپ پنجم، ترجمه جعفر محدثی، قم: شرکت چاپ و نشر بین الملل. مددپور، محمد (1388). آشنایی با آراء متفکران درباره هنر: هنر و زیبایی نزد متفکران مسیحی و مسلمان، جلد 3 و 4، چاپ دوم، تهران: انشارات سوره مهر. میرزا بابازاده فومشی، بهنام (1394). بیست وکمین همایش انجمن بین المللی ادبیات تطبیقی (سال 2016، وین)، ادبیات تطبیقی (فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، پیاپی 11، صص 222-242. نادعلیان، احمد (1387). نقشهای عاشورایی، مجله رهپویه هنر، شماره 5، صص 28 – 38. نظری منظم، هادی (1389). ادبیات تطبیقی: تعریف و زمینههای پژوهش، نشریه ادبیات تطبیقی، سال اول، شماره 2، صص 221-237. نویسنده نامعلوم (1363). استاد عباس بلوکی فر تصویر پرداز عاشورا، مجله کیهان فرهنگی، مهر، شماره 7، ص 48. هاوزر، آرنولد (1372). تاریخ اجتماعی هنر، چاپ سوم، ترجمه امین مؤید، تهران: شرکت انتشارات چاپخش. N. Magill, Frank (1998). Dictionary of world biography, volume II, the middle ages, London and New York: Routledge. Toman, kolf (2004). The art of gothic: architecture. Sculpture. Painting, EU: konemann. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,674 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,417 |
||
