بررسی تأثیرپذیری نقوش جانوری دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا از قالیهای دورۀ صفوی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 8، دوره 12، شماره 42، تیر 1396، صفحه 83-97 اصل مقاله (5.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2017.532 | ||
| نویسندگان | ||
| ریحانه رشیدی* 1؛ شهریار شکرپور2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی | ||
| 2استاد یارگروه هنرهای اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی | ||
| چکیده | ||
| قالیهای دورۀ صفوی که اغلب محصول کارگاههای درباری بودند حاوی نقوش گوناگونیاند که یکی از پرکاربردترین آنها نقوش جانوری است. همچنین خانۀ پیرنیای نایین نیز یکی از کاخهای سلطنتی مربوط به این دوره است که دارای دیوارنگارههایی زیبا و همچنین نقوش جانوری مشابه با قالیهای دورۀ صفوی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعۀ منابع کتابخانهای و تحلیل تصاویر میدانی سعی در شناسایی، طبقهبندی، تحلیل و تطبیق نقوش جانوری دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا و چهار نمونه از قالیهای صفوی دارد، و در پی پاسخگویی به سؤالات زیر است: 1- نقوش جانوری مشترک میان دیوارنگارههای خانه پیرنیا نایین و قالیهای دورۀ صفوی کدام است؟ 2- میزان تأثیرپذیری نقوش جانوری در دیوارنگارههای خانه پیرنیا از قالیهای دورۀ صفوی تا چه حد بوده است؟ 3- چه ارتباطی بین طراحان فرش و طراحان دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا در نایین وجود داشته است؟ با توجه به اشتراکات زیاد میان نقشمایههای جانوری این دو که اغلب عیناً در هر دو مورد تکرار شده و همچنین شباهت در فرم، استفاده در فضاسازی مشابه و شیوۀ بازنمایی پویا، به نظر میرسد نقوش جانوری دیوارنگارههای خانه پیرنیا تحت تأثیر نقوش جانوری قالیهای صفوی بوده که دلیل عمده آن را میتوان در ارتباط کاری میان نگارگران، طراحان قالی و نقاشان دیوارنگارهها و حضور همزمان آنها در کارگاههای سلطنتی دانست. بهطوری که به نظر میرسد طراحی هر دو توسط یک گروه واحد صورت گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقوش جانوری؛ دیوارنگاره؛ قالی؛ خانۀ پیرنیا؛ نایین؛ دورۀ صفوی | ||
| مراجع | ||
|
ادواردز، سیسیل. 1368. قالی ایران. ترجمهی مهین دخت صبا. تهران: فرهنگسرا. اتکا. 1361. هنر قالی بافی ایران. اتینگهاوزن، ریچارد و یارشاطر، احسان. 1379. اوج های درخشان هنر ایران. ترجمه روئین پاکباز و هرمز عبدالهی. تهران: آگاه. بصام، سید جلال الدین و همکاران. 1383. رویای بهشت هنر قالی بافی ایران. ج1. سازمان اتکا. بنایی، امین و دیگران. 1380. صفویان. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی. پوپ، آرتور اپهام و اکرمن، فیلیس. 1387. سیری در هنر ایران از دوران پیش از تاریخ تا امروز. ترجمه سیروس پرهام. ج12. تهران: علمی و فرهنگی. سلطان زاده، حسین. 1390. نایین شهر هزارههای تاریخی. تهران: فرنگار. حشمتی، فضل الله.1389. تاریخ فرش سیر تحول و تطور فرشبافی. تهران: سمت. حصوری، علی. 1379. فرش دستباف ایران. فصلنامه فرهنگی، هنری، اقتصادی اتحادیه صادرکنندگان فرش ایران.ش 18: 39. خودداری نایینی، سعید. 1388. کاخواره نایین طلیعه دیوارنگارههای مکتب اصفهان. تهران: فرهنگستان هنر و ترجمه و نشر آثار هنری "متن". فنایی، زهرا. 1391. شناخت و طبقهبندی نمادهای جانوری در قالیهای سالتینگ. مطالعات هنر اسلامی، ش17: 130-117. میرزا امینی، سید محمدمهدی و کاظمپور، داریوش.1391. نقش شیر در فرش ایرانی در مقایسه با آثار ادبی و عرفاتی. مجله گلجام. ش22: 72-61. هیلنبراند، رابرت. 1389. تاریخ ایران دوره صفویان پژوهش از دانشگاه گمبریج. مترجم یعقوب آژند. تهران: گلشن. یارشاطر، احسان و گروه نویسندگان. 1384. تاریخ و هنر فرشبافی در ایران. ترجمه ر. لعلی خمسه. تهران: نیلوفر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,381 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,258 |
||