1دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی، دانشگاه یاسوج، ایران
2استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، دانشگاه یاسوج، ایران.
3استاد تمام گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، دانشگاه یاسوج، ایران
4استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه یاسوج، ایران
چکیده
در سالهای اخیر تحلیل گفتار مقامات سیاسی و مذهبی جهان به شدت مورد توجه و اقبال قرار گرفته است. یکی از نظریاتی که از توانایی تحلیل و جذابیت بالایی در این زمینه برخوردار است، نظریه کنش گفتاری «جان آستن» و «جان سرل» است. جان سرل در نظریه خود کنشهای گفتاری را به پنج دسته (کنش اظهاری، ترغیبی، تعهدی، اعلامی و عاطفی) تقسیم کرده است. در این مقاله تلاش میشود تا با استفاده از نظریه کنش-گفتار «آستن» و «سرل» به تحلیل سخنان و بیانات امام خمینی (ره) در خصوص مسئله فلسطین پرداخته شود. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با روش انطباق موضوع بر نظریه است. جامعه آماری آن شامل مجموعه سخنان امام خمینی (ره) در خصوص مسئله فلسطین از تاریخ 22 بهمن 1357 (بعد از پیروزی انقلاب) تا اواخر حیات ایشان (14 خرداد 1368) در کتاب «صحیفه امام» است که جامعترین مجموعه آثار قلمی و بیانات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران است. روش جمعآوری دادهها به صورت کتابخانهای با ابزار فیشبرداری و استراتژی تمامشمار بوده است. یافتههای پژوهش نشان داد از مجموع 419,2 کنش گفتاری به کار رفته در این متن، کنشهای ترغیبی با 868، کنشهای اظهاری با 847 و کنش عاطفی با 595 مورد بیشترین تعداد و کنشهای تعهدی با 104 و اعلامی با 5 مورد کمترین تعداد را به خود اختصاص دادهاند. نتایج فوق بیانگر عدم رضایت گوینده از وضع موجود در فلسطین و جهان اسلام است؛ به عبارت دیگر، امام خمینی (ره) تلاش کرده است با جملات ترغیبی، اظهاری و عاطفی هم نارضایتی خود از شرایط کنونی را به مخاطب القاء کند و هم به دنبال ترغیب او برای تغییر وضع موجود باشد.
امام خمینی، سید روحالله (1368)، مجموعه 22 جلدی صحیفه امام، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
پهلواننژاد، محمدرضا و رجبزاده، مهدی (1389)، «تحلیل متنشناسی زیارتنامه امام رضا (ع) بر پایه نظریه کنش گفتار»، فصلنامه مطالعات اسلامی: فلسفه و کلام، سال چهل و دوم، شماره پیاپی 2/85، صص 54-37.
پهلواننژاد، محمدرضا و اصطهباناتی، لیدا (1387)، «بررسی کنشهای گفتار در سخنرانیهای رؤسای جمهور ایران و آمریکا شهریور 1358، سازمان ملل»، پژوهشهای زبانهای خارجی، سال 51، شماره 208، صص 22-1.
جلالی، مریم و صادقی، معصومه (1394)، «کنشهای گفتاری و ارتباط آن با جنسیت و طبقه اجتماعی در گرشاسبنامه»، فصلنامه جامعهشناسی تاریخی، دوره 8، شماره 1، صص 104-81.
سرل، جان راجرز (1969/1387)، افعال گفتاری، ترجمه محمدعلی عبداللهی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
سرل، جانراجرز (1380)، نگرشهاینویندرفلسفه:فلسفةتحلیلی، ترجمة محمد سعیدیمهر، قم :موسسه فرهنگی طه- دانشگاه قم.
عبداللهیان، حسین و علیاصغر باقری (1396)، کنشهای گفتاری پنجگانه در شعر «صدای پای آب سپهری»، دو فصلنامه زبان و ادبیات فارسی، شماره 82، صص 257-232.
موسوی، سیده لیلا و نیری، هومن (1393)، «تحلیل سخنان حسن روحانی و باراک اوباما در مجمع عمومی سازمان ملل متحد»، فصلنامه سیاست، سال اول، شماره چهارم، صص 48-39.
Austin, J.L. (1970), How to do things with words, the William James Lectures delivered at Harvard University in (1955) Second edition. Edited by J.o.urmson and marina.
Napoleon M. Mabaquiao, Jr.(2018), Speech Act Theory: From Austin to Searle,Published in Augustinian: A Journal for Humanities, Social Sciences, Business, and Education, 2018, 19 (1): 35-45.
Oishi, Etsuko (2006),Austin Speech Acts Theory and the Speech Situation,Esercizi filosofici, 1, pp: 1-14.
Searle, John (1999). Mind, language and society: Doing philosophy in the real world. London: Weidenfeld and Nicolson.
Searle, J. R. (1979). Expresstion and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts, Cambridge: Cambridge University press.
Searle, J. and D. Vanderveken (1985) Foundations of Illocutionary Logic. Cambridge: Cambridge University Press.
Searle, J.R.(1969), Speech act, Cambridge. Cambridge University Press.
Searle, J. and D. Vanderveken (1985) Foundations of Illocutionary Logic. Cambridge: Cambridge University Press.
