گونهشناسی نقشمایههای برگستوان جامگی اسبان در نگارههای شاهنامه طهماسبی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از 06 بهمن 1403 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2025.19788.3450 | ||
| نویسندگان | ||
| ناهید جعفری دهکردی* 1؛ سیدمحمدرضا طبسی2 | ||
| 1استادیار گروه صنایع دستی، دانشکده هنر و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد شهرکرد ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانش آموخته دکتری پژوهش هنر، دانشکده پژوهشهای عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نگارندگان تلاش دارند با هدف شناسایی گونههای برگستوان جامگی در نگارههای شاهنامه طهماسبی 33 نمونه انتخابی از این نسخه مصور را با روش توصیفی تحلیلی و مطالعات اسنادی واکاوی کنند و به این پرسش پاسخ دهند که چه نقوشی بر سطح منسوجات این برگستوانها اجرا شدهاند؟ یافتهها نشان میدهد، تنوع تنپوش اسبان در شاهنامه طهماسبی، میدانی برای نشاندادن قابلیت هنرمندان آن دوره نیز بوده و برگستوانها اسبان شاهنامه طهماسبی، ضمن اینکه گویای بخشی از واقعیتهای عینی فضای دوره صفوی بوده، اما بیشتر، زمینهای ذهنی برای نمایاندن قدرت خلاقیت هنرمندان بوده و با واقعیتهای موجود فاصله داشته است. هنرمندان یا تصور میکردند که این اسبها در حالت جنگی نیز به همین شکل زیبا و ایدهآل حاضر میشوند، یا بر این باور بودند که متن فاخری همچون شاهنامه طهماسبی، باید همه چیز را در نقطه اوج و حالت کمال و اعتدال جوانی و بهار طبیعت به تصویر بکشد. بر این اساس، وضعیت موجود، ترکیبی از این دو دیدگاه است. هنرمندان معتقد بودند آنچه از منظر شاهانه میگذرد، در حالت آرمانی آن است؛ چه در بزم باشد و چه در رزم. این تنپوشها که ترکیبی از نقوش گیاهی (اسلیمی و ختایی)، حیوانی (حیوانات شکارگاهی و موجودات اساطیری) و طرحهای آزاد (هندسی و مشبک) را شامل میشوند به نوعی بیانگر روح خلاق هنرمند صنعتگر دوره صفوی بوده که با خلاقیت و دقت فراوان، به منصه ظهور رسیدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه طهماسبی؛ مکتب نگارگری تبریز 2؛ تنپوش؛ زره اسب؛ برگستوان جامگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 582 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 473 |
| تعداد مقالات | 4,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,815,887 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,789,161 |