مطالعۀ تطبیقی نقوش و تزئینات کتیبهای تنگهای فلزی دورۀ صفویه و عثمانی (قرن دهم تا دوازدهم) | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 21، شماره 77، بهار 1405، صفحه 40-69 اصل مقاله (2.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2024.19328.3400 | ||
| نویسندگان | ||
| الهام طاهریان1؛ اصغر فهیمیفر* 2 | ||
| 1عضو هیئتعلمی دانشگاه فرهنگیان استان تهران، گروه آموزش هنر، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: هنر دوران صفویه و عثمانی از مهمترین مفاخر اسلامی به شمار میرود که در حوزههای گوناگون ازجمله فلزکاری از اعتبار و ارزش قابلتوجهی برخوردار است. هنرمندان این دو دوره دست به خلق آثار با ارزش هنری زدند که در این میان، تنگهای فلزی به دلیل زیبایی و نفاست، جایگاه ویژهای دارند. اهداف و سؤالها: این پژوهش باهدف مطالعه تطبیقی شکل و تزئینات کتیبهای در تنگهای فلزی عصر صفوی و عثمانی انجام شده و در پی پاسخ به این پرسش است که چه شباهتها و تفاوتهایی میان نقوش و تزئینات کتیبهای تنگها یا مشربههای عصر صفوی و عثمانی وجود دارد که نشانگر عقاید مختلف فرهنگی و اجتماعی آنها است؟ روشها: این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی انجام شده است. گردآوری اطلاعات به روش کتابخانهای و اسنادی صورت گرفته و تجزیهوتحلیل اطلاعات نیز به شیوۀ کیفی انجام پذیرفته است. یافتهها و نتایج: یافتههای پژوهش نشان میدهد که پرداخت جزئیات، ریزهکاریها و کتابت کتیبههایی مشتمل بر اشعار و ادعیه با خطوط ثلث و نستعلیق -که بیانگر عقاید شیعی، باورهای مذهبی و نیز علاقه هنرمندان ایرانی به شعرا است- در تنگهای دورۀ صفویه جلوهای بارزتر دارد. این در حالی است که در مکتب عثمانی نقوش سادهتر و تزئینیتر بوده و اغلب بهصورت نقوش گلها ظاهر میشود و کتیبهها نه بیانگر عقاید مذهبی، بلکه عموماً شامل اسامی سازندگان و اشعار شاعرانی است که آن را وقف کردهاند و غالباً جز در موارد معدود فاقد کتیبهاند. ضمن اینکه، هنر عثمانی در بهرهگیری از برخی نقوش، متأثر از هنر ایرانی بهویژۀ دورۀ صفویه بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنگهای فلزی؛ دورۀ صفویه؛ دورۀ عثمانی؛ نقوش؛ تزئینات کتیبه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 683 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 252 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,689 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,777,792 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,743,006 |