مبانی نظری و بنیانهای عملی تمدن توحیدی از منظر شهید مطهری | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 1، دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 13، فروردین 1403، صفحه 1-32 اصل مقاله (497.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2024.18609.1280 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد عترت دوست* 1؛ مبارکه مخلص آبادی2 | ||
| 1دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| نیاز بشر برای زیست مطلوب، همواره اندیشمندان اجتماعی را بر آن داشته تا عوامل تعالی و انحطاط تمدنهای انسانی را مورد واکاوی دقیق قرار دهند. در این میان توجه به تمدن اسلامی به دلیل عجین شدن با روح مذهب و جهانبینی توحیدی بسیار مورد توجه بوده است. اگرچه پژوهشهای بسیاری در رابطه با چیستی و مراحل و حتی عوامل انحطاط تمدن اسلامی انجامشده، اما مسئلهی اصلی این پژوهش آن است که از منظر شهید مطهری بهعنوان یکی از مهمترین اندیشمندان اجتماعی و آگاه به معارف دین اسلام، چه عاملی بهعنوان نقطهی ثقل تمدن اسلامی مطرح بوده و مبانی نظری و بنیانهای عملی این تمدن چیستاند؟ روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون انجامشده است، بدینصورت که جملات دارای مضامین مرتبط با مقوله کلی تمدنی اسلامی از آثار شهید مطهری استخراجشده و سپس مضامین پایه و سازمان دهنده آنها استخراج گردیده و پس از تأیید روایی و پایایی تحقیق توسط خبرگان، مقوله نهایی تحقیق، تحلیل و ترسیم گشته است. یافتههای تحقیق: مطالعه نظرات شهید مطهری و نتایج تحقیق نشان میدهد که: 1. ایشان توحید را بهعنوان نقطه ثقل تمدن اسلامی معرفی کرده و از اصطلاح «تمدن توحیدی» استفاده میکند. نظامسازی توحیدی جهت شکلگیری تمدن اسلامی را مبتنی بر فطرت انسانی دانسته است. 3. عوامل تحقق تمدن توحیدی را ذیل دو مقوله کلی مبانی نظری و بنیانهای عملی طبقهبندی کرده است. 4. در بخش مبانی نظری تمدن توحیدی به اثر مستقیم نظامسازی توحیدی، تکامل اجتماعی جوامع بشری و فطرت گرایی توجه نموده است. 5. در بخش بنیانهای عملی تمدن توحیدی نیز با تسری عینی ایدئولوژی اسلامی در جامعه به عواملی همچون مردمسالاری دینی، احیاء و اصلاح فکر دینی و پرهیز از عوامل انحطاط تمدنی اشاره نموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمدن اسلامی؛ تمدن توحیدی؛ شهید مطهری؛ نظام سازی توحیدی؛ مردمسالاری دینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 957 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 651 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 473 |
| تعداد مقالات | 4,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,814,944 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,787,817 |