تحلیل بُعد فردی کنش مخاطب معاصر در میدان هنر نگارگری سنتی و نوین ایران بر مبنای نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 20، شماره 74، تیر 1404، صفحه 151-165 اصل مقاله (922.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2023.17910.3249 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره طاهر1؛ زهرا رهبرنیا* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار دانشکده هنر، گروه پژوهش هنر دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بیتردید عوامل متعددی در نحوة تعامل مخاطب معاصر با هنر نگارگری ایران مؤثرند، اما در این میان، عوامل فرهنگی بهعنوان یکی از ابعاد مهم اجتماعی نقش پررنگتری ایفا میکنند. به عقیده بوردیو، درک آثار کلاسیک تاریخی به اکتساب مهارتهای ادراکی شناخت بستگی دارد که آن نیز به بهرهمندی از سرمایة فرهنگی وابسته است. بااینحال، تاکنون مطالعات اندکی در تحلیل میدانهای مختلف، بهویژه میدان هنر انجامشده است؛ درحالیکه یافتههای چنین مطالعاتی میتواند در حوزههای فرهنگی، هنری و اجتماعی جامعه و نیز در فرایند سیاستگذاریهای مرتبط، نقشی راهبردی و مرجع ایفا کند. بر همین اساس، پژوهش حاضر باهدف تحلیل سرمایة فرهنگی نهادینه و بررسی رابطه آن با کنش مخاطب معاصر در میدان هنر نگارگری ایران، میکوشد به این سؤال پاسخ دهد که چگونه میتوان بر مبنای نظریة سرمایة فرهنگی نهادینه بوردیو، بُعد فردی کنش مخاطب معاصر در میدان هنر نگارگری سنتی و نوین ایران را تحلیل کرد؟ این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجامشده و در بخش کیفی، اطلاعات از طریق مطالعة کتابخانهای- اسنادی گردآوریشده است. در بخش کمی نیز دادهها بهصورت میدانی و از طریق پیمایش الکترونیکی جمعآوری شدهاند. تجزیهوتحلیل بخش کیفی بر پایة نظریة سرمایة فرهنگی نهادینة بوردیو انجامگرفته و در بخش میدانی دادههای آماری بهوسیلة پرسشنامة برخط طراحیشده توسط نگارندگان گردآوری و سپس تجزیه تحلیل دادهها و تحلیل همبستگی با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۷ و در سطح معناداری کمتر از 05.0 انجامشدهاند. بهطورکلی، بر اساس بررسیهای کیفی و کمی یافتههای پژوهش میتوان گفت بُعد فردی کنش مخاطب معاصر در میدان هنر نگارگری ایرانی - چه در نحوة گزینش آثار و چه در شیوة تعامل با آنها - با شاخصهای نظریة سرمایة فرهنگی نهادینة بوردیو همخوانی دارد. بر این اساس، میتوان افزایش سطح آگاهی و اطلاعات هنری جامعه را مهمترین عامل مؤثر بر این نوع کنش دانست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بوردیو؛ سرمایة فرهنگی نهادینه؛ کنش مخاطب معاصر؛ نگارگری سنتی و نوین | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب. (1399)، نگارگری ایران (پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران)، تهران: سمت.
افتخاری، سیدمحمود. (١٣٨١)، نگارگری ایران. تهران: انتشارات زرین و سیمین.
توسلی، غلامعباس. (1383). تحلیلی از اندیشه پیربوردیو درباره فضای منازعه آمیز اجتماعی و نقش جامعهشناسی. نامه علوم اجتماعی، 11(3 (پیاپی 23))، 1-25.
پاکباز، روئین. (1390)، دایره المعارف هنر، تهران: فرهنگ معاصر.
پاکباز، روئین. (1396)، نقّاشی ایرانی از دیرباز تا امروز، تهران: زر و سیمین.
راودراد، اعظم. (1392). ویژگیهای اجتماعی مخاطبان نقاشیهای مردمپسند و مدرن در ایران، جامعهشناسی هنر و ادبیات، ش 1، 39-64.
رهبرنیا، زهرا؛ یاقوتی، سپیده و مرسلی توحیدی، فاطمه. (1396)، تحلیل زیباشناسانه عمل عکاسی در بستر هنرهای زیبا با رویکردی به نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو، مبانی هنرهای تجسمی، ش 3، 93-107.
شاکری، حمید؛ شریعتی مزینانی، سارا و نوابخش، مهرداد. (1401). تحلیل جامعهشناختی تأثیر جنبش مشروطه بر شکلگیری میدان مستقل تولید نقاشی در ایران (با نگاهی به نقش کمالالملک). نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، 15(37).
شوبره، کریستیان و فونتن، اولیویه. (1382)، واژگان بوردیو؛ ترجمه مرتضی کتبی، چاپ اول، تهران: نی.
محمدزاده، مهدی؛ صادق پور، میثم و قدیمی قیداری، عباس. (1400)، تحلیل عملکرد صادقیبیگ افشار در میدان هنر صفوی بر اساس رابطۀ دوسویۀ منش و میدان (نیمۀ دوم سدۀ دهم هجری). جامعهشناسی تاریخی. ۱۳ (۲): ۳۴۷-۳۸۴.
Bourdieu, Pierre. 1968 ‘The Historical Genesis of the Pure Aesthetic’, reprinted in P. Bourdieu 1993 The Field of Cultural Production, Cambridge: Polity.
Bourdieu, Pierre. 1984 Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste, London: Routledge and Kegan Paul.
Bourdieu, Pierre. and Darbel, A. 1991 The Love of Art, Cambridge: Polity
Bourdieu, Pierre. 1993 The Field of Cultural Production, Cambridge: Polity.
Bourdieu, P. 1996 The Rules of Art, Cambridge: Polity.
Maanen, Hans van (2009), how to study art worlds: On the Societal Functioning of Aesthetic Values, Studio Jan de Boer, Amsterdam, The Netherlands.
Prior, Nick (2005). A question of perception: Bourdieu, art and the postmodern. The British Journal of Sociology 2005 Volume 56 Issue 1.
URL 1. https://wikijoo.ir/images/c/cb/11297500-_3.jpg (access date: 2023/2/12).
URL 2. https://www.carpetmaster.ir/cm/wp-content/uploads/prod41021.jpg (access date: 2023/2/12).
URL 3. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Nushabe_Iskander.jpg/800px-Nushabe_Iskander.jpg (access date: 2023/2/12).
URL 4. https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/9d7d382f-9ea8-42e3-bd86-5ccb1bde5854 (access date: 2023/2/12).
URL 5: https://fa.wikipedia.org/wiki/درصدDAدرصدA9درصدDBدرصد8CدرصدD9درصد88درصدD8درصدA2درصدD8درصدB1_درصدDAدرصدA9درصدD8درصدAF(access date: 2023/2/12).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 869 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 205 |
||
