تطبیق بینامتنی نگارة «رویارویی حضرت موسی(ع) و ساحران فرعون» در فالنامة تهماسبی و آیات قرآن | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 20، شماره 74، تیر 1404، صفحه 5-19 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2024.18321.3293 | ||
| نویسندگان | ||
| فائزه رضایی* 1؛ داوود رنجبران2 | ||
| 1دانشجوی تاریخ تطبیقی تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار و عضو هیئتعلمی دانشگاه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| داستان حضرت موسی(ع) و فرعون و سرگذشت بنیاسرائیل ازجمله روایتهایی است که در تمامی ادیان ازجمله اسلام، موردتوجه قرارگرفته و در آن به بخشهای مختلفی از زندگی حضرت موسی(ع) و معجزات او اشارهشده است. در فالنامة تهماسبی نیز نگارهای با همین مضمون تحت عنوان «رویارویی حضرت موسی(ع) با ساحران فرعون» ترسیمشده است. هدف اصلی این پژوهش، انطباق نگارة «رویارویی حضرت موسی(ع) و ساحران فرعون» با آیات قرآن برای درک کاملتری از روابط بین دو متن تصویری و نوشتاری است. سؤالهایی که در این زمینه مطرح میشوند عبارتاند از: 1. نگارة «رویارویی حضرت موسی (ع) و ساحران فرعون» در فالنامة تهماسبی تا چه میزان با آیات قرآن مطابقت دارد؟ 2. نگارگر در مصورسازی این تصویر از چه منابعی جز قرآن بهره گرفته است؟ روش تحقیق بهصورت توصیفی–تحلیلی و با رویکرد بینامتنیت انجامشده است. بینامتنیت و پیوندهای بینامتنی شامل کاربرد آگاهانة تمام یا بخشی از یک متن در متن دیگر است. یکی از منابع این نگاره، قرآن کریم است. همچنین، جمعآوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانهای و نسخ خطی انجامشده است. بر اساس یافتههای این پژوهش میتوان گفت گرچه منبع اصلی نگارگر برای تصویرسازی این نگاره متن قرآن بوده، اما وی از پیشمتنهای تصویری دیگری نظیر کتب مختلف علوم غریبه قصصالانبیا و غیره نیز بهره گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فالنامة تهماسبی؛ قرآن؛ حضرت موسی(ع) و فرعون؛ بینامتنیت | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
الحسینی، غیاثالدین بن همام الدین، (1333)، تاریخ حبیب السیر، جلد دوم، تهران: کتابخانه خیام
پایدارفرد، آرزو، محمدزاده، مهدی، و بلخاری قهی، حسن. (1397). تحلیل پادگفتمان قرآنی دونگارة حضرت یوسف در زندان و حضرت یونس و ماهی از فالنامة شاهتهماسبی، باغ نظر، 15(69)، 29-38
پوراکبر، آرش (1396) فالنامة شاهتهماسبی، تهران: فرهنگستان هنر
حمیدی، سمیه (1391) مطالعة توصیفی –تحلیلی نگارههای فالنامة شاهطهماسب، پایاننامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی ناهید عبدی، دانشگاه هنر، تهران
شجاع پوریان، ولی اله. (1392). تأملی در شاخصههای قصه در قرآن. ادب عربی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، 5(2)، 113-133.
شیخی، علیرضا؛ رضایی، فائزه (1398) مطالعه معنای متباین نگار نگارة «اسکندر در برابر یأجوج و مأجوج سد میسازد» در دو نسخة فالنامة پراکنده و توپقاپی، هنرهای صناعی اسلامی، شماره 1، سال چهارم، 55-63 طاهرخانی، پریسا (1393). بررسی تطبیقی نگارههای فالنامة شاهطهماسبی و اخبار نامه، پایاننامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی کامران افشار مهاجر، دانشگاه هنر، تهران
طبری، محمد بن جریر (1352)، تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران
کتاب مقدس (1398)، تعلیق و تصحیح سید ابوالفضل ساقی، نسخه الکترونیک: سایت جامع پژوهشهای حقوق و ادیان
کریم پور، سعدیه (1393) بررسی منتخبی از نگارههای قرآنی فالنامه و قصصالانبیاء، پایاننامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی محمدتقی آشوری، دانشگاه هنر، تهران
[ گردآورنده] موزه هنرهای معاصر تهران(1389) شاهکارهای نگارگری ایران؛ ترجمه کلود کرباسی، ماری پرهیزگاری، پیام پریشان زاده، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
مهدی زاده، علیرضا. (1395). بررسی مضمونی نگارههای نسخة فالنامة تهماسبی شاهکار هنر شیعی عصر صفوی. تاریخ و فرهنگ (مطالعات اسلامی)، 48(97)، 105-130.
مهدیزاده، علیرضا؛ بلخاریقهی، حسن. (1393). بررسی مضامین و نمادهای شیعی در نگارة معراج پیامبر صلیالله علیه و اله در نسخة فالنامة تهماسبی. شیعه شناسی، 46، 46-25
نامور مطلق، بهمن (1394) درآمدی بر بینامتنیت، تهران: سخن
نیشابوری، ابراهیم (1340) قصصالانبیاء، به اهتمام حبیب یغمایی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب
Canby, Shila and Thompson, Jon (2003). Hunt for paradise, milan:skira
Farhad, Massumeh and Bagci, Serpil (2010). Falnama: The Book of Omens. United kingdom: Arthur M. Sackler Gallery
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,048 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 361 |
||