تحلیل نمادشناسانة نگارههای نسخة شاهنامه میرزا صالح با تکیه بر مفاهیم «ملیت ایرانی، خردمندی، عدالت و پاکی» از دیدگاه پیرس | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 20، شماره 74، تابستان 1404، صفحه 77-91 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2023.18270.3287 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده مریم میری1؛ حسین اردلانی* 2 | ||
| 1استادیار معلم گروه هنر، دانشکده هنر، مفتح، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه هنر. دانشکده هنر و معماری، واحد همدان. دانشگاه آزاد اسلامی همدان. ایران. | ||
| چکیده | ||
| در فرهنگ کهن ایرانی، به فراخور اوضاع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، همواره جمعی از هنرمندان نگارگر در راستای اعتلای ادبیات غنی این مرزوبوم، به شاهنامهنگاری و مصور کردن آن اهتمام ورزیدهاند که با توجه به مضمون اسطورهای شاهنامة فردوسی و پیوند ناگسستنی آن با زبان نمادین، درک عالم لطیف و سرشار از رمز و راز نقاشیهای ایرانی نیازمند تأویل و رمزگشایی است. یکی از نمونههای برجسته در این زمینه، نسخهای از شاهنامة بدون تاریخ کتابت، معروف به نسخة میرزا صالح است که در کتابخانه کاخ گلستان نگهداری میشود و در سال 1400 شمسی رونمایی شد. هدف این پژوهش بنیادی افزون بر معرفی این نسخه، شناخت نمادهای تصویری مفاهیم ملیت ایرانی، خردمندی، عدالت و پاکی در چهار نگارة برگزیده از شاهنامه میرزا صالح است. ازاینرو سؤالهای پژوهش حاضر عبارتاند از: 1. چهار مفهوم اصلی ملیت ایرانی، خردمندی، عدالت و پاکی در میان نگارههای منتخب با چه نمادهایی و چگونه به شیوة مکتب اصفهان بازنمایی شدهاند؟ 2. کدامیک از مفاهیم ملیت ایرانی، خردمندی، عدالت و پاکی بیش از همه در شاهنامه میرزاصالح به تصویر کشیده شده است؟ روش تحقیق این پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی، از نوع کیفی است و شیوة گردآوری اطلاعات اسنادی همچنین با رویکرد نمادشناسانة پیرس است. نتایج این مطالعه نشان داد که چهار مفهوم موردنظر از طریق شخصیتهای نمادین همچون سیاوش، موجودات موهوم اسطورهای همچون اژدها، عناصر نمادین مانند رنگها و ابزارهای اسطورهای ـ فراتر از معنای ظاهری ـ و در چارچوب قراردادهای فرهنگی ایران باستان مصور شدهاند و بیشترین ارتباط معنایی را ایجاد کردهاند. همچنین، با توجه به بررسی 43 نگارة نسخه میرزاصالح و تحلیل دقیق 4 نگاره منتخب، میتوان نتیجه گرفت که مفهوم «ملیت ایرانی» پرتکرارترین و برجستهترین مضمون به تصویر کشیده شده است، درحالیکه مفاهیم «عدالت» و «پاکی» کمترین نگارهها را به خود اختصاص دادهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه میرزا صالح؛ ملیت؛ خردمندی؛ عدالت؛ پاکی؛ کاخ گلستان؛ نگارگری و مکتب اصفهان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,007 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 286 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 475 |
| تعداد مقالات | 4,697 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,878,674 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,840,837 |