مطالعۀ تطبیقی تجلی نمادین سرو در ادبیات و نگارگری ایرانی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| مقاله 7، دوره 11، شماره 40، دی 1395، صفحه 86-99 اصل مقاله (750.76 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2016.426 | ||
| نویسندگان | ||
| نیلوفر زندی* 1؛ فاطمه سفیری2 | ||
| 1کارشناسی ارشد عرفان اسلامی، شهر تهران، استان تهران | ||
| 2کارشناسی ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه علامه طباطبایی. معلم | ||
| چکیده | ||
| سرو عنصری پرکاربرد و مشترک در ادبیات و هنر نگارگری است. مسئلۀ اصلی تحقیق آن است که چگونه میتوان میان عنصر سرو در ادبیات و نگارگری رابطهای یافت که آن را توضیح دهد. بنابراین هدف اصلی تحقیق دستیابی به رابطۀ معنایی و نشانهای بین عنصر سرو در ادبیات و نگارگری بوده است و مبتنی بر این سؤالات است که چه رابطهای میان عنصر سرو در ادبیات و نگارگری وجود دارد و حاوی چه مفاهیمی است؟ بر این اساس در تحقیق حاضر عنصر سرو در نگارههای ایرانی و ادبیات با روش نشانهشناسی بینامتنی مورد بررسی قرار گرفته است. بینامتنیت اصطلاحی مبتنی بر آرای کریستوا و ژنت است. ژنت بیشمتنیت را نوعی بینامتنیت و شامل همانگونگی و دگرگونگی معرفی میکند. برای دستیابی به اهداف تحقیق، نخست نگارههای متعلق به مکاتب مختلف و اشعار مورد بررسی قرار گرفته و از میان آنها نگارههای حاوی نقش سرو و همچنین اشعار شامل سرو و همنشینانش، با نمونهگیری هدفمند، انتخاب شدهاند و تا زمانی که اشباع نظری حاصل شود نمونهگیری ادامه یافته است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که رابطۀ بینامتنیت میان نماد سرو در اشعار و نگارگریها وجود دارد و رابطۀ بینامتنی بیش متنیت همانگونگی و بیشمتنیت دگرگونگی افزایش و جانشینی نیز مشاهده میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نماد سرو؛ اشعار سرو؛ نگارگری؛ بینامتنیت؛ بیشمتنیت | ||
| مراجع | ||
|
آلن، گراهام. (1380). بینامتنیت. مترجم:پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز. امت علی، سارا. (1383،3 مرداد). «بته٬ نقشی هزاران ساله برای زینت بخشی هنر ایران». خبرگزاری میراث فرهنگی. بارت، رولان.(1389). لذت متن. مترجم:پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز. بورکهارت، تیتوس. (1346 ). روح هنر اسلامی. مترجم: سید حسین نصر هنر و مردم ، شماره55.صص.2-7. بهار، مهرداد و سیروس شمیسا. (1388). نگاهی به تاریخ و اساطیر ایران باستان. تهران: علم. پوپ، آرتور آپهام (1945). شاهکارهای هنر ایران. اقتباس و نگارش پرویز ناتل خانلری، تهران- نیویورک: فرانکلین. حبیب الله، عبدالله. (1377). تخت جمشید از نگاهی دیگر، شیراز: بنیاد فارس شناسی. دو بوکور، مونیک. (1376). رمزهای زنده جان. ترجمه جلال ستاری. تهران: مرکز. زارع زاده، فهیمه و پورمند، حسنعلی. (1388).«بازنمود باورهای مردم یزد در نقش نمادین سرو». دو فصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه هنر،شماره4، صص83 – 97. زمردی، حمیرا. (1380).«تجلیات قدسی درخت». ضمیمه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران،ص197- 209. شهبازی، مجید و دیگران. (1391). «نقش عناصر طبیعت و نماد پردازی در عرفان و هنر اسلامی». فصلنامه تخصصی عرفان اسلامی، شماره 32، صص223 تا 241. صادقی، لیلا.(1392). «ادغام نوشتار و تصویر در متون ادبی بر اساس نظریۀ ادغام مفهومی». فصلنامه جستارهای زبانی، دوره 4، شماره 3 (پیاپی 15)، مهر و آبان 1392، صفحه 75-103. صالح شوشتری، سمیه وشیرازی، علی اصغر. (1387). «تطبیق شکل درخت در طبیعت با آثار نگارگری ایرانی». فصلنامه تحلیلی پژوهشی نگره، شماره7، صص 5 تا 15. کنگرانی، منیژه و بهمن نامور مطلق، (1388) «گونه شناسی روابط بین متنی و بیش متنی در شعر و نقاشی ایرانی»، مجموعه مقالات هم اندیشی فرهنگستان هنر .ص201-207. کنگرانی، منیژه.(1389) «بیش متنیت روشی برای مطالعات تطبیقی هنر»، ایران فرهنگی، سال 16، شماره 4475 ، 23 فروردین 1389،ص12. کوهزاد، نازنین.(1389). «تقدس سرو در هنر ایران». دوفصلنامه علمی-پژوهشی هنرهای تجسمی نقشمایه. سال سوم،شماره پنجم، صص 7-16. گرابر، اولگ. (1390). مروری بر نگارگری ایرانی. ترجمه مهرداد وحدتی دانشمند. تهران: موسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری. گرامی، بهرام. (1386). گل و گیاه در هزار سال شعر فارسی. تهران: سخن. متینی، جلال. (1364).«سرو و تذرو». ایران نامه، شماره 11،صص475 -501. موزه هنرهای معاصر تهران. (1389). شاهکارهای نگار گری ایرانی. ترجمه کلود کرباسی، ماری پرهیزگار و پیام پریشان زاده. تهران: موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر و موزه هنرهای معاصر ایران. نامورمطلق، بهمن و منیژه کنگرانی.(1390).«علل پیوستگی متنی و فرامتنی در هنرهای سنتی هنرمندان مسلمان ایرانی». فصلنامه ادبیات و هنر دینی. شماره 2، صص31-47. نامورمطلق، بهمن.(1384).«متنهای درجه دوم». ضمیمه خردنامه همشهری، شماره 59، 5، صص11-10. نامورمطلق، بهمن.(1394). درآمدی بر بینامتنیت: نظریهها و کاربردها،تهران: انتشارات سخن نظرلی، مائیس. (1391). جهان دوگانه مینیاتور ایرانی: تفسیر کاربردی نقاشی دوره صفویه، ترجمه عباسعلی عزتی. تهران: فرهنگستان هنر. وارنر، رکس. (1386). دانشنامه اساطیر جهان. برگردان ابوالقاسم اسماعیل پور. تهران: اسطوره. هال ، جیمز. (1380) فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمه رقیه بهزادی . تهران: فرهنگ معاصر. یاحقی ،محمدتقی. (1375). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی.تهران: فرهنگ معاصر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,152 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13,834 |
||
