سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

هوشیار, مهران, میرزاخانلو, وحیده. (1395). ویژگی‌های ساختاری تذهیب قرآن تاشی خاتون. , 11(40), 4-15. doi: 10.22070/negareh.2016.420
مهران هوشیار; وحیده میرزاخانلو. "ویژگی‌های ساختاری تذهیب قرآن تاشی خاتون". , 11, 40, 1395, 4-15. doi: 10.22070/negareh.2016.420
هوشیار, مهران, میرزاخانلو, وحیده. (1395). 'ویژگی‌های ساختاری تذهیب قرآن تاشی خاتون', , 11(40), pp. 4-15. doi: 10.22070/negareh.2016.420
هوشیار, مهران, میرزاخانلو, وحیده. ویژگی‌های ساختاری تذهیب قرآن تاشی خاتون. , 1395; 11(40): 4-15. doi: 10.22070/negareh.2016.420

ویژگی‌های ساختاری تذهیب قرآن تاشی خاتون

فصلنامه نگره
مقاله 1، دوره 11، شماره 40، دی 1395، صفحه 4-15    اصل مقاله (931.79 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2016.420
نویسندگان
مهران هوشیار* 1؛ وحیده میرزاخانلو2
1استادیار دانشکده هنر دانشگاه سوره
2کارشناس ارشد هنر اسلامی دانشگاه سوره
چکیده
 در سدۀ هشتم هجری و در میان شرایط آشوب‌زدۀ ایران، هنرمندان بسیاری به‌خاطر حمایت‌های آل‌اینجو به شهر شیراز روی آوردند و باعث رشد فرهنگی و هنری این شهر شدند. حاکمان شیراز در این دوره از هنرمندان حمایت کردند و در سایۀ حمایت آنها نسخ ارزشمندی ایجاد گردید. نسخ بسیاری که گویای توانایی خوشنویسان و مذهّبان مکتب شیراز است. در میان نسخ ارزشمندی که از دورۀ آل اینجو به یادگار مانده است، مصحف معروف به قرآن تاشی خاتون به دلیل دارا بودن حدّ بالایی از هنر خوشنویسی و تذهیب فوق العاده در تاریخ هنر مکتب شیراز از جایگاه رفیعی برخوردار است. با توجه به اهمیتی که نسخۀ مذکور در تبیین ویژگی‌های تذهیب دورۀ آل‌اینجو دارد در مقالۀ حاضر سعی بر این بوده تا تحلیلی ساختاری در مورد شیوۀ تذهیب و تزئین این نسخۀ ارزشمند صورت گیرد. منظور از تحلیل ساختاری دستیابی به نحوۀ ارتباط اجزای اثر و نحوۀ ارتباط اجزا با کلیت اثر است.
در این پژوهش که به لحاظ ماهیت پژوهشی توصیفی – تحلیلی است، اطلاعات با استفاده از شیوۀ ترکیبی کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری شده است؛ مطالعه و تعمق در تذهیب این نسخه قرآنی حاکی از آن بود که هنرمندان نوع تذهیب را متناسب با ویژگی‌های خوشنویسی اثر(خط محقق) در نظرگرفته‌اند تا صفحه‌آرایی و ترکیب‌بندی نهایی به ترکیبی هماهنگ و موزون تبدیل شود. از دیگر یافته‌های مهم این پژوهش به این نکته می‌توان اشاره کرد که هنرمندان به‌منظور ساماندهی نقوش تذهیب این قرآن ارزشمند ساختاری هندسی را در نظر گرفته‌اند.
کلیدواژه‌ها
مکتب شیراز؛ آل اینجو؛ تذهیب؛ قرآن؛ تاشی خاتون
مراجع
  1. آژند، یعقوب.(1387) . مکتب نگارگری شیراز . تهران . فرهنگستان هنر.
  2. افروند، قدیر. (1375). گلچینی از قرآن های خطی موزه دوران اسلامی . تهران. موزه ملی ایران.
  3. اتینگهاوزن ، ریچارد.(1378). سیر و صور نقاشی ایران . آرتور اپهام پوپ ( به اهتمام). فن تذهیب و نسخه پردازی (269-217). تهران. انتشارات مولی.
  4. جوادی ، فاطمه ؛ براتی، بهاره (1393). ساختار ترکیب بندی نقوش در نسخ قرآنی عصر تیموری . کتاب ماه هنر، شماره 187، ص 21-12.
  5. رهنورد ، زهرا. (1388). تاریخ هنر ایران در دوره اسلامی (کتاب آرایی) . تهران . سمت.
  6. ----------.(1386). تاریخ هنر ایران در دوره اسلامی (نگارگری). تهران . سمت.
  7. ریشار ، فرانسیس. (1383). جلوه های هنر پارسی. مترجم ع. روح بخشان. تهران. سازمان فرهنگ وارشاد اسلامی.
  8. سود آور ، ابوالعلاء (1380). هنر دربارهای ایران . مترجم ناهید محمد شمیرانی . تهران. کارنگ.
  9. شایسته فر ، مهناز .(1388).  کتابت و تذهیب قرآن های تیموری در مجموعه های داخل و خارج . دو فصلنامه مطالعات هنر اسلامی . شماره 10، ص 119-99.
  10. صحراگرد، مهدی (1387). مصحف روشن . تهران . فرهنگستان هنر.
  11. قلیچ خانی ، حمیدرضا(1390). فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی و هنرهای وابسته، تهران، روزنه.
  12. کاظمی ، سامره( 1387). بررسی اصول صفحه آرایی قرآن های دوره ایلخانی ، هنرهای زیبا ،  شماره 33 ، ص 102-95.
  13. لینگز ، مارتین (1380).  هنر خط و تذهیب قرآنی . مترجم مهرداد قیومی بید هندی . تهران . گروس.
  14. معتقدی، کیانوش ( 1390). مجموعه مقالات خوشنویس مکتب شیراز ، حمید رضا قلیچ خانی ( به اهتمام)،  شکوه خوشنویسی و تذهیب در مکتب شیراز(267-251). تهران. فرهنگستان هنر.
  15. دروش، فرانسوا(1384).سطراندازی و صفحه آرایی ، ترجمه سید محمد حسین مرعشی، نامه بهارستان، شماره های 9و 10، تهران.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 2,042
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11,640