الزامات تضمنی قاعدهی نفی سَبیل در فرآیند تمدنسازی ایرانی اسلامی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 8، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، فروردین 1402، صفحه 207-234 اصل مقاله (466.25 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2023.16999.1206 | ||
| نویسندگان | ||
| شهروز شریعتی* 1؛ مهدی عباسی شاهکوه2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تمدنها مبتنی بر دو پایهی علم و فرهنگ شکل میگیرند. تمدن اسلامی نیز حاصل فرهنگ غنی اسلامی و تولید دانش سودمند در عرصههای اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و نظامی است. چیستی تمدن اسلامی را باید در تفاوت عمیق سبک زندگی برگرفته از آموزههای اسلامی در سه ساحت اعتقادیات، اخلاقیات و قوانین دانست که در سه سطح قلبی و زبانی و عملی بروز و ظهور مییابند. این تفاوت در سبک زندگی اسلامی موجب میشود مفهوم امنیت تمدنی از جایگاه برجستهای برخوردار شود بهنحویکه آرمان تمدنسازی ایرانی اسلامی نیز بدون در نظر داشتن الزامات تأمین امنیت تمدنی میسور نخواهد بود. قاعدهی قرآنی «نفی سبیل» هم در بعد سلبی و هم در بعد ایجابی خود در فرایند تمدنسازی و امنیت تمدنی جایگاهی بیبدیل دارد. قاعده مذکور بهعنوان شرط لازم و نه کافی، الزامات و بینشی را با خود همراه میسازد که به قدرتمندی و توانمندی مؤمنین منجر میشود و «سنتهای الهی» را در دنیای مادی جاری و ساری میکند. متن حاضر میکوشد به این پرسش پاسخ دهد که «قاعدهی نفی سبیل چگونه میتواند در فرایند تمدنی به کارگیری شود؟» یافتههای این مقاله با بهرهگیری از برخی آموزههای نظریه امنیت هستیشناختی مؤید آن است که قاعده نفی سبیل، قاعدهای هویتساز است که از طریق بازآفرینی هویت تمدنی بهواسطه تولید علم «شرافت آفرین»، تولید ثروت «عزتآفرین» و اقتدار نظامی «غرورآفرین» سبب ایجاد و افزایش احساس امنیت هستیشناختی در فرایند تمدنسازی ایرانی و اسلامی میشود. روش این پژوهش مبتنی بر تحلیل متعارف متن آموزههای تفسیری قرآن در نزد جمعی از علمای متأخر شیعه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ اسلام؛ قاعده نفی سَبیل؛ تمدن؛ فرهنگ؛ امنیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,150 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 614 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 485 |
| تعداد مقالات | 4,767 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,211,013 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,068,057 |