بررسی مولفه‌های ولایی در پیاده روی اربعین و نقش آن‌ها در تحقق تمدن نوین اسلامی

غفاری هشجین, زاهد; نورانی, قاسم

doi:10.22070/iws.2023.17608.2297

	بررسی مولفه‌های ولایی در پیاده روی اربعین و نقش آن‌ها در تحقق تمدن نوین اسلامی
جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام
دوره 10، شماره 21، مهر 1401، صفحه 323-348 اصل مقاله (498.73 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2023.17608.2297
نویسندگان
زاهد غفاری هشجین¹؛ قاسم نورانی^* ²
¹استاد علوم سیاسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
²دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده
واقعه عاشورا بعد از بعثت پیامبر خاتم ‌^{(صلی الله علیه وآله)}، مهمترین نقطه جهش تاریخ به سوی کمال نهایی خویش یعنی حکومت توحید بر روی زمین است، که ما از آن به تمدن نوین اسلامی، یاد می‌کنیم. در این راستا اثرات و دستاوردهایی داشته که در هر برهه از زمان به حسب ظرفیّت‌های موجود، هویدا می‌گردند. پیاده روی اربعین به عنوان یکی از این ظرفیت‌ها، در سالیان اخیر توجه قشر عظیمی از شیعیان و اردتمندان حضرت اباعبدالله الحسین ^{(علیه السلام)} را به خود جلب نموده است. در این مقاله تلاش شده است تا با بررسی مفهوم ولایت در اندیشه سیاسی امام‌ خامنه‌ای ^{(مدظله العالی)} و بیان اهداف و فرایند انقلاب اسلامی و بررسی مولفه هایی چون: تقویت ارتباط قلبی با ولی، گسترش فرهنگ ایثار، فداکاری، اخوت و مهمان نوازی و غلبه بر تعصبات قومی و زبانیِ مومنین نسبت به یکدیگر و مظاهری از نفی ولایت کفار چون ظلم ستیزی، شناخت دشمن و آمادگی برای جهاد و دفاع در جهت ایجاد زمینه برای تجلی ولایت، به این سوال پاسخ داده شود که « نقش مولفههای ولایی در پیاده‌روی اربعین در تحقق تمدن نوین اسلامی چیست؟» برای انجام این تحقیق از روش کیفی تحلیل اسنادی و برای گردآوری داده ها از ابزار فیش برداری از منابع و برخی از مشاهدات میدانی استفاده شده است. بر اساس مطالعات انجام شده می توان گفت: پیاده روی اربعین مظهر تجلی سطوح سه‌گانه ولایت از دیدگاه حضرت امام‌ خامنه‌ای ‌^{(مدظله العالی)} می باشد. به عبارت دیگر پیاده روی اربعین می‌تواند در ایجاد ارتباط قلبی قوی با ولی، ایجاد همبستگی و پیوستگی بین مومنان و نفی ولایت کفار، نقشی حائز اهمیت ایفا نموده و در تحقق تمدن نوین اسلامی، تاثیرگذار باشد.
کلیدواژه‌ها
ولایت؛ فرایند انقلاب؛ تمدن نوین اسلامی؛ پیاده روی اربعین

مراجع
قرآن کریم، ترجمه مهدی الهی قمشه ای دشتی،محمد‌(1384)، نهج البلاغه،قم: انتشارات امامت ابن بابویه‌(1376)،الامالی(للصدوق)،ترجمه محمدباقر کمره ای، تهران:انتشارات کتابچی احسانی فر،محمدمهدی‌(1399)، «اندیشکده اربعین راهی برای بهره گیری از فرصت ها و کاهش آسیب ها»، فصلنامه دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث،سال2، شماره7، ص20-4 اکبری،مرتضی و رضایی،فریدون‌(1394)،«واکاوی شاخصه های تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله)»‌،دوفصلنامه الگوی پیشرفت اسلامی ایران،شماره 5،صص108-85 تاج بخش، غلامرضا و عباس پور،ابراهیم(1401)، «بازاندیشی در ایجاد تمدن اسلامی از طریق فراترکیب پژوهش های پیاده روی اربعین»، دوفصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، سال5، شماره 2 صص1-34 تلاشان، حسین(1396)،«واکاوی و تحلیل جایگاه اجتماع جهانی مراسم اربعین حسینی در تحقق تمدن نوین اسلامی»، سومین همایش ملی تمدن نوین اسلامی جوادی‌آملی،عبداله‌(1369)،ولایت در قرآن،تهران:انتشارات پژمان خاکی،محمد و حسینی،سیدقاسم(1399)، «نقش راهپیمایی اربعین حسینی در ایجاد تمدن نوین اسلامی»، پژوهشنامه معارف حسینی، سال 5، شماره 19،صص114-93 خامنه‌ای،سیدعلی(1400)،طرح کلی اندیشه اسلامی درقرآن،قم: انتشارات موسسه ایمان جهادی خامنه‌ای،سیدعلی(1397)،ولایت و حکومت،قم: انتشارات موسسه ایمان جهادی خامنه‌ای،سیدعلی‌(1397)،بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی دانشگر،بهزاد و جعفری،محمدعلی‌(1399)،پادشاهان پیاده خرده روایت هایی از زیارت اربعین،قم: انتشارات عهدمانا ذهنی تهرانی،محمدجواد‌(1377)،ترجمه کامل الزیارات،تهران: انتشارات پیام حق سیدبن طاووس(1380)،لهوف،ترجمه:سیدابوالحسن میرابوطالبی،قم: انتشارات دلیل ما عابدینی،محمدرضا‌(1398)،قدم عاشقی حرکت کاروانی اربعین؛امتداد عاشورا تا ظهور،قم: نشرمعارف عاملی،سعید و همکاران‌(1396)، «تحلیل پیمایش راهپیمایی اربعین حسینی،ظرفیت ها، چالش ها، نمادها و معانی»،مرکز پژوهشی سیاست های فضای مجازی دانشگاه تهران غرسبان،مرتضی‌(1396)، «راهپیمایی اربعین؛ظرفیتها و آسیبها»،ماهنامه مبلغان،شماره 220،صص12-4 غیاثی فتح آبادی، هادی(1396)، «کارکردهای پیاده روی زیارت اربعین در تقویت نهادهای تمدن نوین اسلامی؛ مورد مطالعه: نهاد خانواده»،سومین همایش زیارت اربعین کلینی،محمدبن یعقوب‌(1375)،اصول الکافی، ج4،ترجمه محمدباقر کمره ای،قم: انتشارات اسوه مطهری،مرتضی‌(1390)،انسان کامل،قم: انتشارات صدرا مظفری چنیجانی، سیده فرشته و رحمت آبادی، اعظم(1397)،«نقش فرهنگ زیارت اربعین در تشکیل تمدن نوین اسلامی»،چهارمین کنگره بین المللی فرهنگ و اندیشه دینی معینی پور،مسعود‌(1398)،اربعین،جهانی دیگر،تهران: انتشارات سوره مهر موسوی،سیدمحمد و بیات،رضا‌(1397)، «کاوشی در آئین پیاده روی اربعین حسینی و اثرگذاری کارکردهای سیاسی و اجتماعی آن»،دوفصلنامه علمی فرهنگ و ارتباطات،سال 3،شماره1،صص 116-93 التستری، الشیخ جعفر(1410ق)، الخصائص الحسینیه،نجف: انتشارات الشریف الرضی الخزار،علی بن محمد(1401ق)،کفایة الأثر فی النص على الأئمة الإثنی عشر،قم: انتشاراتبیدار الشیخ المفید(1414ق)،مَسارُّ الشیعَة فی مُختَصَرِ تَواریخ الشَّریعَة،بیروت: دارالمفید العیاشی،محمد بن مسعود(1380)، تفسیر العیاشی،ج1،تهران: المطبعة العلمیة حرالعاملی، محمدبن حسن‌(1414ق)،وسائل الشیعة - المقدمة،قم:مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث علامه المجلسی(1403ق)، بحارالانوار، ج15،بیروت: مؤسسةالوفاء علامه المجلسی(1403ق)، بحارالانوار، ج23،بیروت:مؤسسةالوفاء علامه المجلسی(1403ق)، بحارالانوار، ج36،بیروت: مؤسسةالوفاء کلینی،محمدبن یعقوب‌(1430ق)، الکافی، ج3،قم: انتشارات دارالحدیث یزدى حایرى، على‌‏(1422ق)،إلزام الناصب فی إثبات الحجة الغائب (عج)، ج ‏2، بیروت: مؤسسة الأعلمى‏ امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)}، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران به مناسبت عید سعید غدیر در تاریخ 06/02/1376، بازیابی شده از سایتhttps://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2834 امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)،} بیانات در جمع جوانان استان خراسان شمالی در تاریخ 23/07/1391،بازیابی شده از سایت اینترنتی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21252 امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)}، بیانات در اجلاس جهانی علما و بیداری اسلامی در تاریخ 09/02/1392،بازیابی شده از سایت اینترنتی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=22405 امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)}، بیانات در مراسم بیست‌ و هفتمین سالگرد رحلت امام خمینی‌^(ره)در تاریخ 14/03/1395، بازیابی شده از سایت اینترنتی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=33259 امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)}، بیانات در جمع موکب‌داران اربعین در تاریخ 27/06/1398، بازیابی شده از سایت اینترنتی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=43490 امام‌خامنه‌ای^{(مدظله العالی)}، بیانات در جمع مردم استان آذربایجان شرقی در تاریخ 28/11/1400، بازیابی شده از سایت اینترنتی https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51999 شهیدمطهری^{(رحمت الله علیه)}، سخنرانی در اسفند سال 1348، بازیابی شده از سایت اینترنتی http://mortezamotahari.com/fa/ArticleView.html?ArticleID=2684&SearchText= %D8%B4%D9%85%D8%B1&LPhrase
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,013 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 534

سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

بررسی مولفه‌های ولایی در پیاده روی اربعین و نقش آن‌ها در تحقق تمدن نوین اسلامی