اقتباس و برگرفتگی بینارشتهای فتوکلاژ «شهادت» اثر شریفی از نگاره «خودکشیِ شیرین» خمسه نظامی 1505.م از منظر ترامتنیت ژنت | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 19، شماره 69، بهار 1403، صفحه 165-181 اصل مقاله (872.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2022.16412.3058 | ||
| نویسنده | ||
| فریبا ازهری* | ||
| دانشجوی دکتری هنر اسلامی،گروه هنر اسلامی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز | ||
| چکیده | ||
| فتوکلاژ «شهادت» اثر سودی شریفی، تجلیگاه هنر غرب در بستر هنر ایران است. این اثر برگرفته از نگاره «خودکشی شیرین» خمسه نظامی سال 886ه.ق است. شریفی در دوره پساساختارگرائی و دوران فراموشی نقاشی ایران اعصار گذشته، با انتخاب و تغییر برخی نظامهای نشانهای خاص در پیشمتن، اثری اقتباسی خلق نموده است. مسئله، علت تغییر نشانهها و استفاده هنرمند از آنهاست که منتهی به معنای متفاوت در اثر اقتباسی شده است. هدف، دستیابی و تشخیص نوع دگرگونیها در بیشمتن شریفی است. این پژوهش در تلاش است تا به دو سوال پاسخ دهد: 1. در این فرایند برگرفتگی، چه نظامهای نشانهای در آن تغییر یا حذف یافته که منجر به تغییر معنا شده است؟ 2. دو اثر چه تفاوتهایی با هم دارند؟ بررسی این اثر به همراه پیشمتنهای موجود میتواند خلاء مطالعاتی در این زمینه را پر نماید. این پژوهش توصیفی- تحلیلی و تطبیقی بوده و دو اثر مد نظر را با رویکرد ترامتنیت ژرار ژنت بررسی نموده است. روش گردآوری اطلاعات به دو صورت کتابخانهای (فیشبرداری) و مصاحبه به هنرمند است. بر اساس نتایج بدست آمده و با بهرهگیری از نظامهای نشانهای، دوگانگی معنا در اثر شریفی مشاهده شد. در این اثر، نوعی قرینهسازی برای موضوعات ادبی قرون گذشته ایران با اتفاقات معاصر دیده میشود. یعنی «خودکشی شیرین» نظامی با ارج گذاری به مسئله شهادت در جنگ ایران و عراق و مجسمه پیهِتای میکلانژ و مرگ مسیح، قرینه و مقابل هم، انگاشته شده است. تغییرات حاصلشده برای این چرخش از اسلام به مسیحیت و بالعکس، جنسیت و سرشت نگاره را تغییر داده است. مهمترین تغییرات ایجادشده در گونه غالب جایگشت است چراکه بدون جانشینیِ برخی عناصر، خلق جدید نیز در اثر شریفی صورت نمیگرفت. تغییر مرکزی در اثر اقتباسی شریفی در عنوان آن است یعنی تغییر خودکشی به شهادت. وی با جابجایی انتقادی، اثری متنمحور با توجه به ریشههای تاریخی، اجتماعی و هنری به زبانی پارودیک خلق نموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتباس؛ نگارگری؛ شهادت؛ خودکشی شیرین؛ نظامی؛ ژرار ژنت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,281 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 839 |
||