مطالعه تطبیقی ساختار وتزیینات کتیبه خط کوفی مورق مسجد جامع و مسجد حیدریه قزوین | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 17، شماره 63، پاییز 1401، صفحه 23-43 اصل مقاله (1.51 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.4211.2135 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا عسگری* 1؛ عبدالرضا چارئی2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته ارتباط تصویری، دانشگاه شاهد، دانشکده هنر | ||
| 2عضو هئیت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد | ||
| چکیده | ||
| خط کوفی تزیینی یکی از کهنترین خطوط در کتیبههای معماری و بنای اسلامی به شمار میآید. ظرافت و زیبایی خط کوفی تزیینی را میتوان در کتیبههای ایرانی به ویژه مسجد حیدریه و جامع قزوین مربوط به دوره سلجوقی جستجو کرد. هدف اصلی مقاله حاضر شناسایی و استخراج تمام حروف کتیبه برای بررسی ویژگیهای ساختاری و تزیینی از نظر تشابه و تفاوت است. سؤالهای تحقیق آن است که تشابهات و تمایزهای بین ساختار نوشتاری، هندسی و تزیین گیاهی خط کوفی مسجد حیدریه و جامع قزوین به چه صورتهایی نمودار گشته است؟ آیا خطوط کوفی آمده درکتیبههای مساجدجامع و حیدریه قزوین از لحاظ ساختاری و تزیین از یکدیگر تأثیر پذیری داشته اند؟ روش پژوهش براساس توصیفی-تحلیلی ومبنای گردآوری کتابخانه ای، مشاهدات میدانی و بازدید میباشد. یافتههای تحقیق نشان دهنده وجود اشتراکات ساختار نوشتاری و تزیین گیاهی در هر دوکتیبه است؛ به دلیل این که مسجد حیدریه بر اساس فاصله زمانی بعد از مسجد جامع ساخته شده است تا حدودی از لحاظ ساختار و تزیین از این کتیبه تأثیرپذیری داشته است،کتیبه حیدریه علاوه بر ساختار نوشتاری و گیاهی از ساختار هندسی نیز بهره جسته و پا را فراتر نموده و ساختاری نوین با شاخصه هایی، زیبایی را با ورود حرکت مورب حروف در کتیبه و ترسیم تزیینیِ گرههای هندسی و گره اتصال، تکامل و پیشرفت نوینی ازساختارخط کوفی ایرانی را معرفی مینماید. به دلیل قدرت بیانی در ساختار بنا نوعی استحکام، انسجام و تعادل با فضای معماری این دو بنا برقرار شده است و همین ویژگیها میتواند بهعنوان نمونهای شاخص برای طراحان گرافیک در زمینه طراحی حروف، الگویی برای تجربیات نوین مورد بهره برداری قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کتیبه؛ خط کوفی مورق؛ مسجد جامع؛ مسجد حیدریه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,650 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,652 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,689 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,768,879 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,731,507 |