بازخوانی سنت کپیسازی در نقاشی ایرانی دورۀ گذار بر اساس رویکرد «از آن خودسازی» | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 68، دی 1402، صفحه 113-127 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2022.16119.3016 | ||
| نویسندگان | ||
| نورااکرم گودرزی1؛ طاهر رضازاده* 2 | ||
| 1دانشآموختۀ گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران | ||
| چکیده | ||
| دورههایی از نقاشی ایرانی، که شامل نقاشی واقعگرای اواخر دورۀ صفوی و بخش زیادی از دورۀ قاجار و اوایل دورۀ پهلوی است، پس از ظهور نقاشی مدرن در ایران واپس زدهشده و رو نگاری از آثار پیشینیان، که از شیوههای بارز استادان این دورهها به شمار میآمد، بسیار مورد نکوهش قرارگرفته است. امروزه، علیرغم ظهور رویکردهای نوین در هنر معاصر و شیوههای پستمدرنیستیای از قبیل «از آن خودسازی»، همچنان مقاومت بسیاری در پذیرش و درک آثار تولیدشده طی آن دورهها وجود دارد. هدف این نوشتار برقراری پیوند میان سنت کپیسازی در نقاشی ایرانی با رویکرد «از آن خودسازی» در هنر معاصر است. بنابراین هدف این تحقیق این بوده که ضمن مطالعه و بررسی آثار کپی شده در دو دورۀ فرنگی سازی و تجددگرایی، مبانی و کارکردهای مشابه کپیسازی و «از آن خودسازی» را نشان دهد. سؤالات اصلی این پژوهش عبارتاند از 1. نقاشان این دورهها چرا و چگونه دست به کپی آثار پیشینیان زدهاند؟ و 2. آیا میتوان خوانش جدیدی از آثار ایشان بر پایۀ مفاهیم و کارکردهای شیوۀ نوین «از آن خودسازی» ارائه کرد؟ بدین منظور در این پژوهش از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی استفادهشده و اطلاعات موردنیاز به روش کتابخانهای گردآوریشده است. درنهایت، بر اساس نتایج پژوهش کنونی مشخص شد آثار کپیسازی شده ایرانی در دورههای موردنظر این پژوهش به طرز چشمگیری با اهداف و کارکردهای رویکرد «از آن خودسازی» مطابقت دارند. ازاینرو و با توجه به حضور امضای این هنرمندان در پای آثار کپی شده از یکسو و به رسمیت شناخته شدن این قبیل آثار از سمت نهادهای هنری و نگهداری آنان در موزهها از سوی دیگر میتوان خوانشی نو از این آثار در قالب آثاری از آن خودسازی شده ارائه کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی ایرانی؛ فرنگی سازی؛ تجددخواهی؛ کمالالملک؛ از آن خودسازی | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب، (1389)، نگارگری ایران: پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران، جلد دوم، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
آشتیانی، اسماعیل، (۱۳۷۸)، «شرححال و تاریخ حیات کمالالملک» در: یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی، تهران، نشر بهدید، صص: ۳۰۳-۳۱۵
بکولا، ساندرو، (1387)، هنر مدرنیسم، مترجمان رویین پاکباز و دیگران، تهران، انتشارات فرهنگ معاصر.
بنان، علی(هومن)، (1392)، علیاشرف والی، تهران، گلستان هنر.
بنیامین، والتر،(1377). «اثر هنری در عصر تکثیر مکانیکی»، مترجم امید نیکفرجام، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دوره ۸، 3: ۲۱۰- ۲۲۵.
بهارلو، علیرضا،(1393) ،«درباره روزالیند کراوس»، تندیس، 287
پاکباز، رویین، (۱۳۸۱)، دایرةالمعارف هنر، تهران، انتشارات فرهنگ معاصر.
پاکباز، رویین، (۱۳۸۱)، در جستجوی زبان نوـ تحلیلی از سیر تحول هنر نقاشی در عصر جدید، تهران،انتشارات نگاه.
پاکباز، رویین، (1383)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، تهران، انتشارات زرین و سیمین.
پاکباز، رویین، (۱۳۷۸)،کمالالملک سنتشکن بزرگ، در یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی،۱۸۵ـ۲۲۰، تهران: نشر بهدید
حسینی، مهدی، (۱۳۷۸)،کمالالملک، در: یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی،۵۱۵ـ۵۲۸، تهران: نشر بهدید.
حبیبی، نگار. علیقلی جبادار و غربانگاری در عهد صفوی، مترجم شهاب فخرزاده.
خوانساری، سهیلی، (۱۳6۸)، «احوال و آثار محمد غفاری»، در یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی، تهران، نشر بهدید، صص: ۲۹-۹۴.
جنسن، آنتونی اف، (1381)، پستمدرنیسم و هنر پستمدرن، مترجم مجید گودرزی، تهران، انتشارات عصر هنر.
دهباشی، علی، (1378)، یادنامه کمالالملک، نشر به دید.
ذکاء، یحیی، (1354)، نگاهی به نگارگری ایران در سدههای دوازدهم و سیزدهم(محمد زمان)، تهران، انتشارات دفتر شهبانوی ایران.
رابینسون، بزیل ویلیام، (1376)، تاریخ هنر ایران، ترجمه یعقوب آژند، تهران، انتشارات مولی.
سپهری، پروانه، (1382)، اطاق آبی( سهراب سپهری)، انتشارات نگاه.
سمیعآذر، علیرضا، (1391)، تاریخ هنر معاصر جهان، انقلاب مفهومی. جلد دوم، تهران، مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر.
شیوا، آیسان، حسامی، منصور، و شاکری، زهرا، (1399)، «از آن خودسازی هنری و تعیین جایگاه حقوقی پدیدآورنده»، کیمیای هنر 9: 36: صص: 49-61
زاهدی، مهدی، شیرین شریفزاده، (1395)، «جایگاه هنر معاصر در حقوق آفرینشهای ادبی و هنری». فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، 15. صص: 53- 83.
صالحی، شراره، (۱۳۷۸)،«کمالالملک»، در یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی، تهران، نشر بهدید، صص: ۴۹۳-۵۰۰.
فریه، ر. دبلیو، (1374)، هنرهای ایران، ترجمه پرویز مرزبان، نشر و پژوهش فرزان.
قرهباغی، علیاصغر، (1378)،«راهکارهای پستمدرنیسم، تبارشناسی پستمدرنیسم» گلستانه 5، صص: 12-47.
قرهباغی، علیاصغر، (1379)،«تبارشناسی پستمدرنیسم، پایان و مرگ هنر2» گلستانه،20، صص: 17-24.
کاشفی، جلالالدین، (1365)، «بازتاب مکاتب غربی در آثار هنرمندان ایرانی» هنر. شماره 12.
کاشفی، جلالالدین، (66-1365)، «روند سبکهای نو در نگارگری ایران (نقاشیهای معاصر ایران)» هنر، شماره 13.
کشمیرشکن، حمید، (139۶)، هنر معاصر ایران، ریشهها و دیدگاههای نوین، تهران، نشر نظر.
کریمزادة تبریزی، محمدعلی، (1369)، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگارگر هند و عثمانی،دوجلدی، انتشارات مستوفی: تهران.
کریمزادة تبریزی، محمدعلی، (1370)، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگارگر هند و عثمانی. جلد سوم، لندن.
کمالالملک (نقاشیهای رنگ و روغن)، (1382)، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کتابخانه ملی ایران.
کمالی، زهرا، (1387)، «والتر بنیامین و هنر بازتولید» پژوهشهای فلسفی ، شماره14،صص: ۱۲۵-۱۴۶.
کنبی ، شیلا، (1382)، نقاشی ایرانی، مترجم مهدی حسینی، تهران، دانشگاه هنر.
لوسی اسمیت، ادوارد، (138۰)، آخرین جنبشهای هنری قرن بیستم، ترجمه علیرضا سمیعآذر، تهران، مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر.
مجابی، جواد، (1376)، پیشگامان نقاشی معاصر ایران نسل اول، نویسنده، ترجمه کریم امامی، نشر هنر ایران.
مسعودیامین، زهرا، (1394)، «فرنگی سازی در نگارگری مکتب اصفهان، رویکردی فرهنگی» باغ نظر، شماره 38.
محمدی، رامونا، (1389)، تاریخ و سبکشناسی نگارگری و نقاشی ایرانی، تهران، مرکز آموزش علمی و کاربردی فرهنگ و هنر، ناشر، فارسیران.
مکتب کمالالملک، (۱۳۶۴)، نشر آبگینه وابسته به مرکز نشر فرهنگی رجاء، با همکاری کتابخانه مجلس شورای اسلامی. تهران.
معیرالممالک، دوستعلی، (1363)، یادداشتهایی از زندگانی خصوصی ناصرالدینشاه، تاریخ هنر، تهران.
مهاجر، شهروز، و حامدی، محمدحسن، (1392)، مکتب کمالالملک، تهران، موزه مکتب کمالالملک.
وزیری مقدم، محسن، (۱۳۷۸)،«کمالالملک و پیروان او» در یادنامه کمالالملک، زیر نظر علی دهباشی، تهران: نشر بهدید، صص: ۱۷۵ـ۱۸۴.
Benjamin, Andrew, (2005). Walter Benjamin and Art, continuum, London, New York.
Curzon,G.N.,(1892)Persia and Persian Question,London,Longmans, Green&Co.(Book)
Diba. Layla S (2012) “Mohammad Ghaffari: The Persian painter of Modern Life”; Iranian studies(Book)
Ekhtiar, Maryam(1999 ) From Workshop to Bazzar to Academy: Art Training and Production in Qajar, in Layla S. Diba,Royal Persian Painting: The Qajar Epoch 1785-1825, Two Handred Years of Painting from the Royal Persian Courts, New York (Book)
Gallerix : https://gallerix.org/album/Rubens/pic/glrx-3271163736
Hayley A.Rowa(2011). Appropriation in Contemporary Art. availableat:http://www.studentpulse.com/article/342/2/ appropriation- incontemporary- art
Johannes,Louis Renee(2011). Copyright and Art Work in South Africa,available at:wired space. Wits.ac.za.
Pinterest,"ivan aivazovsky",https://nl.pinterest.com/pin/389842911471022338/( retrieved 28 JULY, 2018)
Stokes,Simon,(2001). Art and Copyright, Published in North America and Canada by Hart Publishing Oxford and Portland, Oregon.
Wikiart,"rembrandt",https://uploads4.wikiart.org/images/rembrandt/self-portrait-as-a-young-man-1634.jpg!PinterestSmall.jpg (retrieved 27 NOVEMBER, 2018)
Wikiart,"ivan-shishkin",https://uploads6.wikiart.org/images/ivan-shishkin/the-sun-lit-pines-1886.jpg!PinterestSmall.jpg(retrieved 9 JULY, 2018)
Wikiart,"ivan-aivazovsky",https://uploads8.wikiart.org/images/ivan-aivazovsky/rush-on-dnepr-near-aleshki1857.jpg!PinterestSmall.jpg(retrieved 25 NOVEMBER, 2018)
Wikiart,"titian",https://uploads8.wikiart.org/images/titian/the-tribute-money-1516.jpg!PinterestSmall.jpg(retrieved 10 NOVEMBER, 2018) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,105 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,139 |
||