زیباییشناسی نور و رنگ درصحنهپردازی برنامههای غیر نمایشی استودیویی معرفت محور با رویکرد حکمت هنر اسلامی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 68، دی 1402، صفحه 197-213 اصل مقاله (999.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2022.15443.2929 | ||
| نویسندگان | ||
| نیلوفر سراجی* 1؛ حسن بلخاری قهی2 | ||
| 1کارشناس ارشد مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| طبق اساسنامۀ صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران بیشترین تمرکز تولیدات رادیوتلویزیون باید در جهت اشاعۀ فرهنگ اسلامی باشد، در این میان برنامههای غیر نمایشی معرفت محور اهمیت ویژهای دارند، اما همواره زیباییشناسی بصری درصحنهپردازی و طراحی استودیویی آنها بهگونهای که بیشترین همپوشانی میان فرم بصری و محتوا حاصل گردد، دچار نقصان بوده است. کاربرد نور بهعنوان عنصر بصری مستقل گرچه سالهاست در جهان به سبکی درصحنهپردازی مبدل شده، اما باوجود پشتوانۀ غنی حکمی و هنری در باب نور در ایرانزمین، هرگز بهطورجدی درصحنهپردازی تولیدات تلویزیونی به خدمت گرفته نشده است. این جستار با هدف تصرف در ماهیت زیبایی شناسانۀ این رسانه، متناسب با دین و فرهنگ اصیل ایرانی - اسلامی و نگرش درون فرهنگی منطبق با مفاهیم عرفان اسلامی مبتنی بر نور، در پی آن است تا شیواترین نوع صحنهپردازی متناسب با اینگونه برنامهها را معرفی و خاطرنشان سازد و به این سؤال پاسخ دهد که 1. بر مبنای مباحث حکمت هنر و عرفان اسلامی در باب زیباییشناسی نور و رنگ، چه مؤلفههایی میتواند فرم بصری صحنهپردازی برنامههای غیر نمایشی استودیویی معرفت محور را با محتوای آن همسو سازد؟ روش تحقیق حاضر که از نوع بنیادین و کیفی اسـت توصیفی - تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات به شیوه مطالعۀ کتابخانهای و الکترونیک انجامشده و تحلیل محتوا با اجتماع جزئیات به شیوۀ استقرایی و همچنین با تکیهبر نظریۀ امتزاج فرم و محتوا در هنر اسلامی از دکتر حسن بلخاریقهی صورت گرفته است. نتیجۀ این کاوش مبتنی بر حکمت هنر اسلامی و جلوات نوریۀ متأخذ از آن نشان داد مؤلفههای خلق معنا در ایجاد عمیقترین لایۀ امتزاج میان فرم و محتوا درصحنهپردازی این نوع برنامهها شبزندهداری، آب و آیینگی و انواع الگوهای تابش نور در معماری اسلامی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه تلویزیونی؛ صحنهپردازی؛ زیباییشناسی؛ نور؛ هنر اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
آژند، یعقوب. (1397)، نگارگری ایران، جلد اول، چاپ چهارم، تهران: نشر سمت.
آقایی مهر، معین و میرهاشمی نسب آستانه، صادق و همکاران. (1397)، تناظر جلوههای نور در اندیشههای سهروردی و معماری دوره صفویه، فصلنامه نقشجهان، سال هشتم، شماره 2، صفحه 123-131.
ابراهیمی، اعظم. (1388)، ردای مشکین آسمان، پایاننامه کارشناسی، استاد راهنما مائده رضایی، مشهد: مدرسه علمیه فاطمه الزهرا (س)، مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان.
اساسنامه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران. (1362)، ماده 9، در https: //rc.majlis.ir/fa/law/show/90402
بلخاریقهی، حسن. (1398)، معنا و مفهوم زیبایی در المناظر و تنقیح المناظر، چاپ سوم، تهران: فرهنگستان هنر.
بلخاریقهی، حسن. (1397)، در باب زیبایی: زیباییشناسی در حکمت اسلامی و فلسفه غربی، چاپ دوم، تهران: نشر دانشگاه تهران.
بلخاریقهی، حسن. (1400)، بزرگداشت سپیده کاشانی، شبکه اینستاگرام انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در https: //www.instagram.com/tv/CQ8M9RzpUgC/?utm_source=ig_web_copy_link
بلخاریقهی، حسن. (1394)، مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی، چاپ سوم، تهران: نشر سوره مهر، (الف).
بلخاریقهی، حسن. (1394)، قدر: نظریه هنر و زیبایی در تمدن اسلامی، تهران: نشر سوره مهر، (ب).
بلخاریقهی، حسن. (1397)، حکمت، تمدن و معماری، بزرگداشت روز جهانی فلسفه، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در http: //194.225.133.93/Home/Single/66318
بلخاریقهی، حسن. (1392)، تمثیل ظهور حق در مظاهر عددی و هندسی به روایت سید حیدر آملی و تأثیر احتمالی آن بر هنر آینهکاری ایرانی، مجله علمی معماری و شهرسازی صفه، دوره 23، شماره 2، صفحه 5-18.
بهجت، رضا. (1393)، زیباییشناسی نور در تئاتر، تهران: نشر افراز.
رجبزاده طهماسبی، علی. (1394)، ساختارشناسی نوشتار در گونههای تلویزیونی، تهران: نشر دانشکده صداوسیما.
زتل، هربرت. (1384)، راهنمای تولید برنامههای تلویزیونی، ترجمه علی رجبزاده طهماسبی و سید مجید الدین طباطبایی راد، ویرایش نورالدین چیلان، تهران: نشر دانشکده صداوسیما.
صلحجو، طهماسب. (1395)، بررسی اهمیت دکور و صحنه در انتقال مفهوم از دید کارشناسان، پایگاه رشد ارتباط هوشمند در http: //rah.ir/fa/news/121
طاهرزاده، شهراد. (1398)، زیباییشناسی نور و تصویر در برنامههای غیر نمایشی مذهبی تلویزیون، پایاننامه دوره کارشناسی ارشد، رشته تولید سیما، استاد راهنما اصغر فهیمی فر، قم: دانشکده دین و رسانه صداوسیما.
فهیمی فر، اصغر. (1388)، حکمت رسانههای مدرن، تهران: نشر مارلیک.
متالینوس، نیکوس. (1382)، زیباییشناسی تلویزیون، مبانی ادراکی، شناختی و ترکیبی، ترجمه جمال آل احمد، چاپ دوم، تهران: نشر سروش صداوسیما.
مفاخر، زهرا. (1384)، درآمدی بر مفاهیم و اصطلاحات برنامهسازی سیما، تهران: نشر تحقیقات و برنامهریزی صداوسیما.
میلرسون، جرالد. (1368)، اصول صحنهپردازی در تلویزیون، ترجمه مهدی رحیمیان، تهران: نشر سروش صداوسیما.
میلرسون، جرالد. (1391)، تکنیک نورپردازی در تلویزیون و سینما، ترجمه حمید احمدی لاری و فؤاد نجف زاده، چاپ ششم، تهران: نشر سروش صداوسیما.
نصر، سید حسین. (1375)، هنر و معنویت اسلامی، ترجمه رحیم قاسمیان، تهران: نشر دفتر مطالعات دینی هنر.
نصر، سید حسین. (1399)، سه حکیم مسلمان، ترجمه احمد آرام، چاپ یازدهم، تهران: نشر علمی و فرهنگی.
نعمت گرگانی، امالبنین. (1382)، پیشینه نور در معماری و وسایل روشنایی در هنر اسلامی، فصلنامه علمی اثر، دوره 24، شماره 35، صفحه 316-323.
ویلسون، رابرت. (1392)، مفهوم اجرا از نگاه رابرت ویلسون، پایگاه خبری تئاتر در https: //teater.ir/news/878 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,135 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 666 |
||