مطالعه تحلیلی یادمانهای نماد محور و مفهوممحور دفاع مقدس با تأکید بر انتقال ارزشها و خاطرات آن دوران به نسلهای بعد | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 67، مهر 1402، صفحه 209-227 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2022.14556.2777 | ||
| نویسنده | ||
| کورش مومنی* | ||
| دانشیار گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول | ||
| چکیده | ||
| دوران دفاع مقدس بخش تأثیرگذار از تاریخ انقلاب اسلامی ایران میباشد که ارزشهای انسانی فراوانی را تداعی میکند. انتقال و حفظ این ارزشها به نسلهای بعدی یکی از مهم ترین اقداماتی است که باید بدان توجه شود. یادمان دفاع مقدس یکی از راههای پاسخگویی به ثبت رویدادهای تاریخی و بزرگداشت ارزشهای آن دوران است که در قالب کالبدهای مختلف با مصالح مختلف جلوه گر میشود و به شیوههای مختلف حماسه هشت سال پایداری را بازگو میکند. یادمان دفاع مقدس از نظر شیوه پرداختن به موضوع به سه گونه روایت محور، نماد محور و مفهوم محور قابل دسته بندی است و نحوه تعامل نسلهای مختلف کشور در مواجهه با هر گونه متفاوت است. هدف تحقیق فوق؛ شناخت بهترین نوع یادمان دفاع مقدس از نظر دو نسل زمان دفاع مقدس و نسلهای بعد از آن میباشد. سؤال پژوهش حاضر این گونه بوده که نسل زمان دفاع مقدس و نسلهای بعد از آن در مواجهه با یادمانهای دفاع مقدس در جهت حفظ و انتقال ارزشها و خاطرات جمعی دفاع مقدس کدام گونهبندی را انتخاب مینمایند؟ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است و با مطالعه ادبیات و مباحث نظری دفاع مقدس و تعریف هنر و معماری یادمان به تحقیق انسجام بخشیده است. شیوه جمع آوری اطلاعات توزیع پرسشنامه بین جامعه نمونه ای از مخاطبان و بازدیدکنندگان باغ موزه دفاع مقدس تهران و سی نفر از متخصصین حوزه هنر و معماری، پژوهشگران حوزه دفاع مقدس است و جهت توصیف و تحلیل دادهها از نمودارهای درصد فراوانی و برای ارزیابی فرضیه از آزمون ناپارامتریک فریدمن در نرم افزار spss استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد نمادگرایی در هنر دوران دفاع مقدس باعث شد که آن نسل نسبت به آن نمادها شناخت و خاطره ذهنی داشته باشند و نسل زمان دفاع مقدس با توجه به شناخت و حس تعلق آنها به مفاهیم نمادین و حماسی بیشتر یادمانهای نماد محور را میپسندد و در مقابل نسل بعد از آن دوران با توجه به اینکه خاطره ای از زمان دفاع مقدس ندارد، به دنبال کشف مفهوم یادمان رفته است و در پاسخ به سؤال تحقیق با توجه به تحقیق پیمایشی فوق و تطبیق نتایج آن با تحلیل محتوای پژوهشهای صورت گرفته در مورد هنرهای دفاع مقدس، میتوان گفت در مواجهه با نسلهای سوم و چهارم انقلاب اسلامی که در دوران زمان دفاع مقدس حضور نداشتند، یادمانهای مفهوم محور کارایی بیشتری برای انتقال پیام و ارزشهای دفاع مقدس دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ؛ یادمان؛ دفاع مقدس؛ یادمان مفهوم محور؛ یادمان نماد محور | ||
| مراجع | ||
|
آرشیو بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس، بخش عکس یادمانهای دفاع مقدس، تهران.
امامی فر، سید نظام الدین، خزایی، محمد و سجودی فرزان، 1389، بررسی نشانه شناختی اعلان از ظهور انقلاب اسلامی ایران تا 1380، دوره 5، شماره 16 ، ص 89-73.
بیگلی، بهزاد، 1387، معماری ماندگار، پژوهشی پیرامون یادمانهای جنگ و تاریخ ملل، چاپ اول، تهران: انتشارات عود.
پروین، حسین، 1392، منظر جنگ، طراحی بخشی از شهر خرمشهر با رویکرد باز زنده سازی خاطرات و ارزشهای جنگ تحمیلی، استاد راهنما دکتر حشمت اله متدین و استاد مشاور دکتر امیر منصوری، پایان نامه کارشناسی ارشد معماری منظر. پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران.
پرزاده استیار، سمیرا، 1393. معماری به سبک یادمانی و خاستگاه فرهنگی آن. مجموعه مقالات کنگره بین المللی پایداری پایداری در معماری و شهرسازی، کانون سراسری انجمن های صنفی مهندسان معمار ایران و دانشگاه آزاد اسلامی- واحد امارات، شهر مصدر، ص 12-1.
ضرغامی، اسماعیل؛ قاسمی، سید سهراب و بهرامی دوست، پیمان، 1393، تبیین دیدگاههای طراحی یادمانهای شهدای دفاع مقدس و مقابر مشاهیر ایران. مجموعه مقالات اولین کنگره بین المللی افقهای جدید در معماری و شهرسازی. تهران: دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس. ص 7-1.
حجتی، بابک، 1388، حفاظت از یادمان، نشریه دانش مرمت و میراث فرهنگی، سال پنجم، شماره 3، ص 10-1.
حسنی میان رودی؛ نسیم، ماجدی، حمید؛ سعیده زرآبادی، زهرا سادات؛ زیاری، یوسفعلی، 1396، واکاوی مفهوم خاطره جمعی و بازیابی آن در فضاهای شهری، )نمونه موردی میدان حسن آباد(، نشریه باغ نظر، سال چهاردهم، شماره 56، ص 32-17.
خزایی، محمد، 1387، دغدغههای حفظ ارزشهای معنوی آثار هنرهای تجسمی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، نشریه کتاب ماه هنر، شماره 125، ص 13-4.
خزایی، محمد، 1387، هنر حماسه ی عرفانی، درآمدی بر پوسترهای دفاع مقدس، نشریه کتاب ماه هنر، شماره پیاپی 95 و 96، ص 21-18.
خزائی، محمد، 1385. هنر حماسه ی عرفانی، درآمدی بر پوسترهای دفاع مقدس، نشریه کتاب ماه هنر، مرداد و شهریور 1385، ش 95 و 96، ص 21-18.
رحمانی، شکیبا، 1398، مطالعه تطبیقی المانهای پوسترهای جنگ تحمیلی در ایران جنگ جهانی دوم در لهستان، نشریه شباک، شماره 48، ص132-121.
فرضیان، محمد؛ حجت، عیسی، 1392. تاملی در مبانی نظری طراحی سه یادمان دفاع مقدس، مجله صفه دانشگاه شهید بهشتی، شماره 60، ص 50-31.
محمدی، علیرضا، 1386. انقلاب نسل ها: انقلاب اسلامی و مواجهه با نسل سوم، نشریه پگاه حوزه، شماره 207.
ملینگ، لارا، 1395. منظر گذرا در دوران جنگ، بازنمایی بناهای یادمانی برای قرن بیست و یک، ترجمه سیده نفیسه، نشریه علمی منظر، دوره 8، شماره 34، بهار 1395، ص 59-50.
مهربانی گلزار، محمد رضا؛ خمسه عشری، علیرضا، 1395. منظر یادمانی جنگ از واقع نمایی تا استعاره، نشریه علمی منظر، دوره 8، شماره 34، بهار 1395، ص 81-68.
نجفوند دریکوندی، محبت؛ وثیق، بهزاد، 1398، تطبیق نماد و نشانههای دفاع مقدس در هنرهای تجسمی و معماری دفاع مقدس، نشریه علمی نگره، دوره 14، شماره 50، تابستان 1398، ص 149-124.
ندیمی، حمید؛ شریف زاده، سمیه، طباطبایی لطفی، زکیه السادات، نقش آفرینی تفکر روایت محور و فرصتهای آن در کارگاههای آموزش طراحی معماری، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره 24، شماره 1، ص 100-85.
یاری، احمد؛ کیانی، مصطفی، 1387، یادمانهای جنگ نمادهای فرهنگی، مجله آبادی، شماره 58 (ویژه معماری فضاهای فرهنگی)، ص 30-20.
Carolin, V, (2015), Ritual, remembrance and war: social memory at tyne cot. Journal of Annals of Tourism Research , 54: 16-29.
King, A. (1998). Memorials of the Great War in Britain . Oxford: Berg Publishers.
Kolb, M.J, (1994), Monumentality and the rise of religious authority in precontact Hawai'i social ١٠٤٣ evolution, Current Anthropology, 35: 47-521.
Neiman, F, (1998), Conspicuous consumption as wasteful advertising: A Darwinian perspective on 1066 spatial patterns in Classic Maya terminal monument dates. In C.M. Barton & G.A. Clark 1067 (Eds.), Rediscovering Darwin: Evolutionary theory in archaeological explanation, Arlington: American Anthropological Association, 290: 267-1068.
Shirazi, Moahmad Reza, (2009), Architectural Theory and Practice, and the Question of Phenomenology (The Contribution of Tadao Ando to the Phenomenological Discourse), Brandenburgischen Technischen Universität.
Trigger, B.G, (1990), Monumental architecture: a thermodynamic explanation of symbolic 1128 behavior, World Archaeology, 22. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,150 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,003 |
||