نمود خصلتهای هنری رضا عباسی در ارقام و کتیبههایش | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 68، دی 1402، صفحه 43-57 اصل مقاله (1.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2022.15689.2957 | ||
| نویسندگان | ||
| مژده مخلصی* 1؛ امیر مازیار2 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران | ||
| 2استادیار گروه فلسفه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| رقم زنی رضا عباسی در تاریخ نگارگری ایران بیسابقه بوده است. این هنرمند نقاش با گام نهادن در قلمرو پرطمطراق خوشنویسان و بهکارگیری سبک و سیاق ایشان، دست به نوشتن کتیبههایی آشکار بر تکبرگیها و کتاب نگارههایش زده و حتی در ثبت جنبههای مختلف هنرآفرینی خود بر آثار، از آنان نیز پیشی میگیرد. او درواقع از فعل رقم زنی که پیشتر مقصود از آن تنها صیانت از اصالت کار و ثبت اثر به نام نقاش بود، تعریفی تازه ارائه داده و در این زمینه نیز مورد تأسی پیروانش واقع گردیده است. هدف تحقیق پیش رو، بررسی چگونگی حضور رضا عباسی در آثارش، از خلال رقمها و کتیبههایی که بر آنها نگاشته، بوده و دو سؤال مطرح است: 1. ارقام و کتیبههای رضا در دورههای مختلف چه ویژگیهایی را به نمایش میگذارند و روند تحول آنها به چه صورت است؟ و 2. این ارقام و کتیبهها به چه ترتیب خصلتهای هنری این نقاش بیبدیل را نمود میبخشند؟ روش تحقیق، نظریهپردازی داده بنیاد است که یکی از مهمترین استراتژیهای پژوهش کیفی محسوب میشود و ابزارهای تولید داده برای این پژوهش، مشاهده و بررسی رقمها و کتیبههاست. تحقیق دو بخش را شامل است: ابتدا توصیفی مبسوط از شیوهی نگارش و محتوای دستنوشتههای این هنرمند و سیر تحول آنها عرضهشده و اظهارات سایر پژوهشگران در این باب محل نقد و بازبینی واقع گردیده است. سپس نحوهی بازنمایی جایگاه، حالات و دیدگاههای او در شیوهی نگارش و پردازش رقمها و کتیبهها مورد تحلیل قرارگرفته است. نتایج حاصله از بروز دگرگونی عمده در رقم زنی رضا عباسی پس از سال 1018 و ظهور تعیّن و تشخّص در رقم وی پسازاین تاریخ حکایت دارد و پژوهش حاضر ویژگیهای هنری او _همچون خلاقیت، بروننگری، خودآگاهی، خودباوری، تجربهگری و غیره را در نگاشتههایش عیان دیده و رقمهای این هنرمند را بازتابی آشکار از حضور وی در آثار یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگارگری؛ رقم؛ کتیبه؛ رضا عباسی | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب، رضا، آقا رضا و رضا عباسی (سه اسم و رقم در قالب یک قلم)، هنرهای زیبا، 21، بهار 1384، 77-86.
اردلان و بختیار، نادر و لاله، (1380)، حس وحدت: سنت عرفانی در معماری ایرانی، ترجمه حمید شاهرخ، اصفهان، نشر خاک.
استراوس و کربین، آنسلم و جولیت، (1395)، مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریهی زمینهای، ترجمه ابراهیم افشار، تهران، نشر نی.
داناییفرد و امامی، حسن و سیدمجتبی، استراتژیهای پژوهش کیفی: تأملی بر نظریهپردازی داده بنیاد، اندیشه مدیریت، 2، پاییز و زمستان 1386، 69-97.
شیمل، آنماری، (1389)، خوشنویسی و فرهنگ اسلامی، ترجمه اسدالله آزاد، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.
قلیچخانی، حمیدرضا، (1395)، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، تهران، انتشارات روزنه.
قمی، قاضیاحمد، (1383)، گلستان هنر، تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران، انتشارات منوچهری.
کنبی، شیلا، (1393)، رضا عباسی: اصلاحگر سرکش، ترجمه یعقوب آژند، تهران، انتشارات فرهنگستان هنر.
مایلهروی، نجیب، (1397)، کتابآرایی در تمدن اسلامی، دو جلد، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.
منشی، اسکندربیک، (1392)، تاریخ عالمآرای عباسی، تصحیح ایرج افشار. تهران: انتشارات امیرکبیر.
ولش، آنتونی، (1389)، نگارگری و حامیان صفوی، ترجمه روحالله رجبی، تهران، فرهنگستان هنر.
هروی، مجنون. آدابالمشق در مایلهروی، نجیب، (1397)، کتابآرایی در تمدن اسلامی، جلد 1، مشهد انتشارات آستان قدس رضوی.
Balafrej, Lamia, 2019, The Making of the Artist in Late Timurid Painting, Edinburgh, Edinburgh University Press.
Roxburgh, David J., 2001, Prefacing the Image: The Writing of Art History in Sixteenth-Century Iran, Leiden, Brill.
Schroeder, Eric, 1942, Persian Miniatures in the Fogg Museum of Art, Cambridge, Harvard University Press.
Stchoukine, Ivan, 1964, Les Peintures des Manuscrits de Shah ‘Abbas Iera la Fin des Safavis, Paris, Libraire Orientaliste.
Welch, Anthony, 1976, Artists for the Shah: Late Sixteenth-Century Painting at the Imperial Court of Iran, Haven and London, Yale University Press.
Wilkinson, J. V. S., 1931, ‘Fresh Light on the Herat Painters,’ The Burlington Magazine for Connoisseureurs 58, 335: 61-67. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,366 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,128 |
||