سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

شریفی, احمدحسین. (1399). اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی. , 2(1), 203-222.
احمدحسین شریفی. "اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی". , 2, 1, 1399, 203-222.
شریفی, احمدحسین. (1399). 'اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی', , 2(1), pp. 203-222.
شریفی, احمدحسین. اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی. , 1399; 2(1): 203-222.

اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی

دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، شهریور 1399، صفحه 203-222    اصل مقاله (343.82 K)
نوع مقاله: تخصصی
نویسنده
احمدحسین شریفی*
دانشیار گروه فلسفه موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران
چکیده
مسئلۀ اصلی این نوشتار، این است که برای اطمینان‌‌بخش بودن مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی و انتساب آنها به فکر و اندیشۀ اسلامی، رعایت چه اصول و الزامات روش‌شناختی لازم است؟ برای پاسخ به این پرسش، با تفکیک مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی به پنج بخشِ تعریف، توصیف، تفسیر، تبیین و پیش‌بینی، تلاش شده تا با استفاده از روش استنباطی و با تکیه بر مبانی فکر اسلامی، الزامات روش‌شناختی هر کدام از این بخش‌ها را بیان کنیم. پرهیز از تعاریف حدی، سنجش‌پذیر بودن، همه‌جانبه بودن و تأثیرپذیری تعریف از نظام باورها و ارزش‌ها، چهار اصل روش‌شناختی تعریف است. صدق ‌و کذب‌پذیری، جامعیت، استفاده از روش‌ ترکیبی و وضوح و بی‌طرفانه بودن نیز چهار اصل روش‌شناختی توصیف‌اند. ضابطه‌مندی، تأثیرپذیری از بینش‌ها و گرایش‌ها، استفاده از روش‌های درون‌کاو و سنجش‌پذیر بودن نیز از الزامات روش‌شناختی مقام تفسیرند. برخورداری از نگاهی کثرت‌گرایانه، سنجش‌پذیری، تحویل‌گرایی و کارآمدی نیز اصولی‌اند که در مقام تبیین باید مورد توجه قرار گیرند و بالاخره، دشواری، عدم قطعیت و سنجش‌پذیری نیز از قواعد و مسائلی است که در مقام پیش‌بینی آسیب‌های اجتماعی باید مورد توجه قرار گیرند.
کلیدواژه‌ها
آسیب‌های اجتماعی؛ مطالعات توصیفی؛ روش‌شناسی آسیب‌های اجتماعی
مراجع
  • نهج‌البلاغه، (1379)، ترجمۀ محمد دشتی، قم: بی‌نا.
  • ابن‌شعبه حرانی، حسن‌بن علی، (1363)، تحف العقول عن آل‌الرسول، تصحیح علی‌اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین.
  • بیات، بهرام، (1387)، فراتحلیل آسیب‌های اجتماعی و جرائم، تهران: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ـ معاونت اجتماعی.
  • تمیمی آمدی، عبدالواحد، (1407ق)، غررالحکم و دررالحکم، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
  • حسین‌زاده‌ دلیر، کریم، (1370)، «حاشیه‌نشینی: در جست‌وجوی معنی و مفهوم»، اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، دورۀ پنجم، ش 45-46، ص 64-68.
  • خندان، علی‌اصغر، (1379)، منطق کاربردی، تهران: سمت.
  • دورکیم، امیل، (1378)، خودکشی، ترجمۀ نادر سالارزاده امیری، تهران: علامه طباطبائی.
  • راین، آلن، (1367)، فلسفه علوم اجتماعی، ترجمۀ عبدالکریم سروش، تهران: علمی و فرهنگی.
  • رفیع‌پور، فرامرز، (1382)، تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • ـــــــــــــــ ، (1388)، سرطان اجتماعی فساد، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • رفیعی، حسن و همکاران، (1387)، روش‌های تحقیق بین رشته‌ای در اعتیاد و سایر مشکلات و انحرافات آسیب‌های اجتماعی (کیفی و کمی)، تهران: دانژه.
  • روحانی قوچانی، عزت، (1392)، بررسی تأثیر فردگرایی بر روی آسیب‌های اجتماعی در دختران دبیرستانی شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه الزهراء.
  • ستوده، هدایت‌الله، (1379)، آسیب‌شناسى اجتماعى، تهران: آواى نور.
  • شریفی، احمدحسین، (1394)، مبانی علوم انسانی اسلامی، چ دوم، تهران: مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا.
  • ـــــــــــــ ، (1395)، روش‌شناسی علوم انسانی اسلامی، تهران: مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا.
  • شعیری، محمدبن محمد، (بی‌تا)، جامع‌الأخبار، نجف: مطبعۀ حیدریۀ.
  • صدوق، محمدبن علی، (1413ق)، من لا یحضره الفقیه، تصحیح علی‌اکبر غفاری، چ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • علیئی، محمدولی و همکاران، (1395)، «واکاوی کاربست رسانه ملی در ارتقای سرمایه اجتماعی (با تأکید بر آسیب‌شناسی امنیت فرهنگی»، راهبرد دفاعی، دورۀ چهاردهم، ش 54، ص 125-154.
  • فرانکفورد، چاوا و دیوید نچمیاس، (1390)، روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی، ترجمۀ فاضل لاریجانی و رضا فاضلی، تهران: سروش.
  • فرخ‌وندی، امیر، و همکاران، (1394)، «بررسی نگرش جوانان به کجروانه و ناهنجار بودن پدیده تکدی‌گری (مورد مطالعه: جوانان شهرستان شوش)»، توسعه اجتماعی، دورۀ نهم، ش 3، ص 141-174.
  • الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا(ع)، (1406ق)، مشهد: مؤسسه آل‌البیت(علیهم السلام).
  • کلینى، محمدبن یعقوب، (1407ق)، الکافی، چ چهارم، تهران: دارالکتب الإسلامیۀ.
  • کرباسی، محمدعلی، (1382)، کتاب‌شناسی آسیب‌های اجتماعی، تهران: امیرکبیر.
  • محمدپور، احمد، (1389)، روش در روش؛ دربارۀ ساخت معرفت در علوم انسانی، تهران: جامعه‌شناسان.
  • محمدی، بیوک، (1387)، درآمدی بر روش تحقیق کیفی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • مصباح‌یزدی، محمدتقی، (1391)، «اسلام و پیشگویی آینده؛ فرصت‌ها و تهدیدها»، اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، سال اول، ش 4، ص 5-17.
  • ممتاز، فریده، (1381)، انحرافات اجتماعی: نظریه‌ها و دیدگاه‌ها، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • نایبی، هوشنگ و بهنام لطفی، (1394)، «تأثیر روابط و پیوندهای خویشاوندی بر میزان آسیب‌های اجتماعی در استان‌های کشور»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دورۀ ششم، ش 1، ص 1-26.
  • نظرنژاد، نرگس، (1381)، ماهیت و انواع تعریف، تبریز: دانشگاه تبریز.
  • وینچ، پیتر، (1372)، ایده علم اجتماعی و پیوند آن با فلسفه، ترجمۀ سازمان سمت، تهران: سمت.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 493
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 459