سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

دوایی, علی اکبر. (1399). چرخه آسیب؛ مدلی جامع برای شناسایی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی. , 2(1), 55-92.
علی اکبر دوایی. "چرخه آسیب؛ مدلی جامع برای شناسایی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی". , 2, 1, 1399, 55-92.
دوایی, علی اکبر. (1399). 'چرخه آسیب؛ مدلی جامع برای شناسایی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی', , 2(1), pp. 55-92.
دوایی, علی اکبر. چرخه آسیب؛ مدلی جامع برای شناسایی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی. , 1399; 2(1): 55-92.

چرخه آسیب؛ مدلی جامع برای شناسایی و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی

دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، شهریور 1399، صفحه 55-92    اصل مقاله (502.85 K)
نوع مقاله: تخصصی
نویسنده
علی اکبر دوایی*
علی اکبر دوایی / دکتر مدرسی معارف اسلامی، گرایش مبانی نظری اسلام، کارشناس دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران
چکیده
آسیب‌های اجتماعی از پیچیده‌ترین پدیده‌های اجتماعی است؛ هم در شناسایی و هم در مواجهه؛ لذا نیازمند تدابیری صحیح و همه جانبه در مقام شناسایی و برخورد با آن می‌باشد. نگاه به آسیب‌ها از زوایای مختلف لازم ولی ناکافی است و برای تجمیع رویکردها نیازمند مدل‌های تحلیلی جامعی هستیم. آنچه در این مقاله به‌دنبال آن هستیم با مفروض داشتن ماهیت آسیب‌ها و مبنای اسلامی در آن به‌دنبال  تجمیع عوامل و زمینه‌های بروز آسیب‌های اجتماعی از جنبه‌های مختلف بیرونی و درونی با سهم تأثیر متفاوت در مدلی جامع هستیم. بر این اساس ابتدا عوامل مؤثر در بروز آسیب‌ها در قالب چرخه فعالیت آسیب و سطوح مختلف این چرخه از ساده‌ترین تا پیچیده‌ترین شکل آن (در قالب جبهه معارض یا جرایم سازمان‌یافته پیشرفته) ترسیم شده؛ سپس مدل مذکور، تبدیل به ماتریسی برای شناسایی و تحلیل عوامل آسیب شده که با توجه به سطح یا جایگاه عامل و نقش عامل در بروز آسیب و شاخص وجود عامل، به شناسایی انواع عوامل موجب بروز آسیب شده است و درنهایت ماتریس تجویز در حوزه مواجهه با آسیب‌های اجتماعی به تفکیک عوامل مؤثر در شکل‌گیری چرخه آسیب ترسیم شده است؛ به‌طوری که راهبرد و راهکار مواجهه با آسیب‌ها را به تفکیک عوامل دخیل در آسیب مدنظر قرار می‌گیرد و در ماتریسی دیگر عوامل مؤثر در انتخاب ابزار مقابله و نوع مقابله و هدف مقابله با آسیب به تناسب عوامل آسیب مدل‌سازی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
چرخه آسیب؛ عوامل آسیب‌زا؛ عوامل آسیب‌دیده؛ عوامل آسیب‌پذیر؛ مدل جبهه معارض؛ ماتریس توصیف؛ ماتریس تجویز
مراجع
  • قرآن کریم.
  • اژه‌ای، جواد، (1393)، آسیب‌شناسی اجتماعی با نگاهی به ادیان، چ 1، تهران: سمت.
  • اقلیما، مصطفی، (1383)، انضباط اجتماعی و نقش آن در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، چ 1، تهران: اسپند هنر.
  • اکبری، ابوالقاسم و مینا اکبری، (1390)، آسیب‌شناسی اجتماعی، چ 1، دماوند: انتشارات رشد و توسعه.
  • الوزی دفریت، آنا، (بی‌تا‌)، پیشگیری از جرم: تجربه شهروندان در اکناف جهان، پیمایش مؤسسه تحقیقات بین منطقه‌ای جرم و دستگاه جزایی وابسته به سازمان ملل، 1997، ترجمه علی سلیمی، ترجمه منتشر نشده، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ص14.
  • استارک، رادنی و ویلیام سیمز بمبریج، (1379)، «دین، کج‌روی و کنترل اجتماعی»، تلخیص و گزارش از علی سلیمی، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ش 22، بهار، ص 170-194.
  • ایوانز، تی. دیوید و دیگران، (1379)، «بررسی مجدد رابطه دین و جرم: اثرات دین، کنترل‌های غیردینی و محیط اجتماعی بر بزهکاری بزرگ‌سالان»، ترجمه علی سلیمی، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ش 23، تابستان، ص 142-179.
  • بغیری، علی و هادی تاجیک، (1398)، کاربرد سیستم‌های استنتاج فازی در مدل‌سازی بی‌ثباتی‌های خاورمیانه، چ 1، تهران: دانشگاه امام حسین(ع).
  • بودون، ریمون و فرانسیس بوریکاد، (1377)، «جرم، بصیرت»، فصلنامه علمی، تحقیقی، اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق، س 7، ش 15 و 16، ص 31-38.
  • توجهی، عبدالعلی، (1383)، اندیشه حمایت از بزه‌دیدگان و جایگاه آن در گستره جهانی و سیاست جنایی تقنینی ایران، در جمعی از نویسندگان علوم جنایی: مجموعه مقالات در تجلیل از استاد محمد عاشوری، چ 1، تهران: سمت، ص 614-646.
  • جعفری، نسیم و عذرا اعتمادی و عاصفه عاصمی، (1395)، خانواده و آسیب‌رسان‌های رایانه و اینترنت (برگزیده همایش خادمان فرهنگ مکتوب)، چ 2، اصفهان: یارمانا.
  • جعفری روشن، مرجان، (1394)، مسائل اجتماعی آسیب‌زا (با نگاهی به پیشگیری محله مدار)، چ 1، تهران: جهاد دانشگاهی.
  • جاکارد، جیمز، جاکوب جاکوبای، (1395)، مهارت‌های نظریه‌پردازی و مدل‌سازی. راهنمای عملی برای پژوهشگران علوم اجتماعی، ترجمه دکتر ایرج ساعی ارسی و پرویز صالحی و زهرالبادی، چ 1، تهران: بهمن برنا.
  • چلبی، مسعود، (1375)، جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظریه نظم اجتماعی، چ 1، تهران: نشر نی.
  • حاجیانی، ابراهیم، (1388)، جرائم سازمان‌یافته، چ 1، تهران: جهاد دانشگاهی.
  • خسروشاهی، قدرت الله، (1394)، مراحل سه‌گانه پیشگیری از جرم در آموزه‌های قرآنی، چ 1، قم و مشهد: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.
  • داوری، محمد و علی سلیمی، (1395)، نماز و سازوکارهای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، تحلیل آیات و روایات اهل‌بیت بر اساس دیدگاه‌های آسیب‌شناسی اجتماعی، چ 1، تهران: ستاد اقامه نماز.
  • رزنبام دنیس، آرتور لوریسیووروبرت داویس، (1379)، «پیشگیری وضعی از جرم»، ترجمه رضا پرویزی، مجله قضایی و حقوقی دادگستری، ش 32، ص 147-172.
  • رفیع پور، فرامرز، (1378)، آنومی یا آشفتگی اجتماعی: پژوهشی درزمینهٔ پتانسیل آنومی در شهر تهران، چ 1، تهران: سروش.
  • رودولف طوبی، ژاکلین و قمر پیله‌ور، (1356)، «تعریف نظام گسیختگی اجتماعی»، نامه علوم اجتماعی، دوره 2، ش 3، زمستان، تهران: دانشکده علوم اجتماعی و تعاون دانشگاه تهران، ص 128-135.
  • سلیمی، علی و محمد داوری، (1393)، جامعه‌شناسی کج‌روی (مجموعه مطالعات کج‌روی و کنترل اجتماعی: کتاب اول)، چ 6، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، زمستان.
  • سوختانلو، حسین و حامد نظری، (1394)، مروری بر مسائل اجتماعی ایران، خانواده، اقتصاد، اجتماع و فرهنگ، چ 1، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
  • شریفی، احمدحسین، (1397)، «اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی»، دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، دانشگاه شاهد، دوره 1، شماره 3 ، زمستان.
  • شعاع کاظمی، مهرانگیز و مهرآور مؤمنی جاوید، (1393)، آسیب‌های اجتماعی نوپدید با تأکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، چ 4، تهران: آوای نور.
  • صدیق سروستانی، رحمت‌الله، (1383)، آسیب‌شناسی اجتماعی: جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی، چ1، تهران: آن.
  • علیزاده، مهدی، (1391)، نقش اسلام در پیشگیری و کاهش بزهکاری، چ 2، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، بهمن .
  • فرجاد، محمدحسین، (1372)، آسیب‌شناسی اجتماعی: ستیزه‌های خانواده و طلاق، چ 1، تهران: انتشارات منصوری.
  • قائم‌مقامی، فرحت، (1355)، نظام گسیختگی و انحرافات اجتماعی، چ 1، تهران: مؤسسه انتشارات روشنفکر.
  • کاری یو، روبر، (1381)، «مداخله روان‌شناختی ـ اجتماعی زودرس در پیشگیری از رفتارهای مجرمانه»، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، ش 35-36، ص 267-304.
  • گسن، ریمون، (1376)، «روابط میان پیشگیری وضعی و کنترل جرم»، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، ش 19-20، ص 605-630.
  • مرتضوی، نسرین، (1375-1376)، جایگاه زنان بزه‌دیده در قلمرو سیاست جنایی ایران، پایان‌نامه ارشد، رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی، قم: مجتمع آموزش عالی قم (دانشگاه تهران)، نیمسال دوم سال تحصیلی.
  • میر خلیلی، سید محمود، (1388)، پیشگیری وضعی از بزهکاری با نگاهی به سیاست جنایی اسلام، چ 1، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • نجفی ابرندآبادی، علی حسین، (1383)، پیشگیری عادلانه از جرم، جمعی از نویسندگان، علوم جنایی: مجموعه مقالات در تجلیل از استاد محمد عاشوری، چ 1، تهران: سمت.
  • ورسلی، پیتر، (1378)، نظم اجتماعی در نظریه‌های جامعه‌شناسی، ترجمه سعید معید فر، مجموعه علوم اجتماعی (4)، چ 1، تهران: تبیان.
  • ویانو، امیلیانو، (1376)، «بزه‌دیده شناسی»، ترجمه نسرین مهرا، مجله تحقیقات حقوقی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، بهار تا پائیز، ش 19-20.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 680
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 575