سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه شاهد

شیرشاهی, افسانه. (1400). تحلیل ساختار و محتوای رمان «در شعلههای آب» از مرتضی مردیها. , 5(8), 145-166.
افسانه شیرشاهی. "تحلیل ساختار و محتوای رمان «در شعلههای آب» از مرتضی مردیها". , 5, 8, 1400, 145-166.
شیرشاهی, افسانه. (1400). 'تحلیل ساختار و محتوای رمان «در شعلههای آب» از مرتضی مردیها', , 5(8), pp. 145-166.
شیرشاهی, افسانه. تحلیل ساختار و محتوای رمان «در شعلههای آب» از مرتضی مردیها. , 1400; 5(8): 145-166.

تحلیل ساختار و محتوای رمان «در شعلههای آب» از مرتضی مردیها

دو فصلنامه ادبیات دفاع مقدس
مقاله 10، دوره 5، شماره 8، فروردین 1400، صفحه 145-166    اصل مقاله (641.26 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسنده
افسانه شیرشاهی*
دانش‌آموخته مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
چکیده
رمان «در شعله‌های آب» برگرفته از خاطرات مرتضی مردیها، از روزهای جنگ است. روایت نویسنده در این رمان، جنگ و  کارکردهای مختلف آن است؛ با نگاهی فلسفی، روانشناسی، شاعرانه و روشنفکرانه و بی‌طرفانه؛ در عین حال، عرفانی و واقع‌گرایانه. نگارنده به هدف شناخت ویژگی‌های ساختاری و محتوایی آن، در پی رسیدن به این مسأله است که رمان نام‌برده به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین رمان‌های آغاز جنگ، چگونه توانسته است بحران جنگ و مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی آن را در برهۀ خاصی در خود انعکاس دهد؟ به همین جهت، نگارنده به دلیل اهمیّت تاریخی رمان مذکور، بر آن شد تا ساختار و محتوای آن را نیز تحلیل کند. براساس این جستار، دارابودن نثر شاعرانه توأم با نثری داستانی برای انتقال تجربیّات نویسنده، استفاده از نمادهای تازه و انتخاب زاویۀ دید اول شخص، دارابودن پیرنگ و طرحی پرحادثه از مهم‌ترین ویژگی‌های ساختاری رمان است. از لحاظ محتوایی نیز، مشتمل بر مسائل اساسی دوران دفاع مقدس است که نویسنده خواسته، واقعیّات آن را بیشتر مطرح کند. پیام‌های رمان، اهمیّت دارد؛ زیرا نویسنده تلاش دارد مؤلفه‌های پایداری ازجمله شهادت، ایثار، فداکاری، حفظ مرزهای میهن، ستایش آزادی و آزادگی را به مخاطب القاء کند. مهم‌ترین وجهۀ ارزشمندی آن، انتقال موضوعات پایداری به نسل جدید است. از قدرت تأثیرگذاری هنری برای تبلیغ و آموزش استفاده می‌کند و داستان‌ هدف‌داری می‌نویسد که عملکرد شخصیّت‌ها در جهت حقانیّت بخشیدن به آن است. بنابراین، از زوایای گوناگون می‌تواند چشم‌انداز جدیدی در ادبیات معاصر باشد.
کلیدواژه‌ها
مرتضی مردیها؛ در شعلههای آب؛ خاطره؛ رمان جنگ؛ دفاع مقدس
مراجع
۱.  آلوث،میریام،(1371)، رمان و روایت رمان نویسان، ترجمه علی محمد حق شناس ،چاپ اوّل، نشر مرکز،تهران

۲.  اسکولز، رابرت.(1377). عناصر داستان. ترجمه فرزانه طاهری. تهران: سمت.

  1. جهاندیده، سینا. (1387). متن در غیاب استعاره. رشت: چوبک.
  2. حنیف، محمد. (1379). راز و رمز داستان نویسی. تهران: مدرسه.
  3. حنیف، محمّد؛ حنیف، محسن. (1389). کندوکاوی پیرامون ادبیات داستانی جنگ و دفاع مقدس. تهران: بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس.
  4. ریمون کنان، شلومیت. (1387). روایت داستانی، بوطیقای معاصر. ترجمه ابوالفضل حرّی. تهران: نیلوفر.
  5. سلیمانی، بلقیس. (1380). عنصر اندیشه در رمان فارسی گفت‌وگو با مرتضی مردیها. کتاب ماه ادبیات و فلسفه، ش 79، صص90 تا 94.
  6. ----------. (1380). تفنگ و ترازو. تهران: روزگار.
  7. فورستر، ادوراد مورگان. (1369). جنبه‌های رمان. ترجمه ابراهیم یونسی. تهران: نگاه.
  8. قبادی، حسینعلی؛ سعیدی، مهدی؛ رضایی، سیده نرگس.(1390). سیر تحوّل دون‌مایه‌های ادبیات داستانی جنگ. نامۀ پایداری، صص 347-366.
11.مردیها، مرتضی. (1378). در شعله‌های آب. تهران: کویر.

12.مشیرزاده، مهشید. (1379). نقدی از منظر اندیشه بر رمان در شعله‌های آب. عصر آزادگان، اردیبهشت‌ماه، ص7.

13.میرعابدینی، مرتضی. (1380). داستان‌نویسان ایرانی در سال 1378. مرتضی مردیها. بخارا. ش 20،  مهر و آبان، ص 32-50.

14.میرعابدینی، حسن. (1381). صد سال داستان‌نویسی ایران. ج1 و 2، چاپ سوّم. تهران: چشمه.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,034
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 569