آسیب شناسی رویکرد ایدئولوژیک به دین در احیاء تمدن اسلامی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7، فروردین 1400، صفحه 291-318 اصل مقاله (702.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2021.13926.1064 | ||
| نویسنده | ||
| سید محمد هادی پیشوایی* | ||
| دکترای اندیشه معاصر مسلمین و پژوهشگر موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، جمهوری اسلامی ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از مهمترین برنامههای کلان برای احیاء تمدن اسلامی و خروج جهان اسلام از وضعیت عقبماندگی و انحطاط تمدنی، پروژهی «ایدئولوژیک کردن اسلام» بوده است. برنامهای که اجمالا با رویکرد سیدجمال به اسلام و جهان اسلام، آغاز شده و به وسیلهی شاگردان او پیگرفته شده است. در این رویکرد، اسلام مهمترین ابزار پیشرفت جامعه عرب در صدر اسلام معرفی شده که توانسته است در مدت کوتاهی تمدن اسلامی را به وجود آورد. ابزاری که میتوان با بهکارگیری مجدد آن، بار دیگر جهان اسلام را به اوج ترقی رساند. رویکردی که دو روشنفکر مشهور جهان اسلام، دکتر علی شریعتی در فضای شیعه و سید قطب در فضای اهل سنت، مشهورترین منادیان آن هستند. رویکردی جدید به دین و تفسیری جدید از قرآن که با تفسیر علمای سنتی در حوزههای علمیه شیعه و اهل سنت کاملا متفاوت است. با توجه به نفوذ گسترده این رویکرد در میان قشر دانشگاهی در فضای جهان اسلام، این رویکرد سبب اقبال بیشتر افراد جامعه به دین و علیالخصوص بُعد تمدنسازی آن شد؛ اما علیرغم این نقطهی مثبت، این اندیشه سبب شکلگیری گروههای سیاسی و جهادی، چون اخوان المسلمین، طالبان، القاعده، داعش و ... در فضای اهل سنت، و گروههایی چون سازمان مجاهدین خلق و فرقان و .. در فضای شیعه شده است. در این نوشتار سعی شده است که با تحلیل مبانی این دیدگاه، ظرفیتهای تمدنی آن و خطرات ویرانگر این رویکرد به دین و علی الخصوص قرآن کریم بررسی شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایدئولوژی؛ آسیبشناسی؛ سید جمال؛ علی شریعتی؛ سید قطب؛ تکفیر؛ تمدن اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 840 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 612 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 473 |
| تعداد مقالات | 4,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,803,417 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,771,769 |