معرفی نسخه خمسه نظامی به شماره 39/5 موزه ملی ملک و ویژگیهای بصری، زیباییشناسی و مضمونی آن | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 58، تابستان 1400، صفحه 39-55 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.4699.2291 | ||
| نویسندگان | ||
| عرفان صفری* 1؛ ایلناز رهبر2 | ||
| 1کارشناسارشد نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران | ||
| 2استادیار گروه هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، شهر تهران، استان تهران. | ||
| چکیده | ||
| خمسه نظامی یکی از شاهکارهای ادبیات ایران است و در زمره نسخی است که به دلیل جنبه تصویرسازی بالا و نوع داستانها همواره مورد اهمیت و توجه هنرمندان نگارگر قرار گرفته است. نسخه مورد بررسی مربوط به سده نهم هجری بوده است؛ اما در سالهای 1235 و 1236ق. این نسخه کسر نویسی شده و کاتب نونویس نیز سعی کرده به اسلوب کاتب اصلی برگهای جدید را بنویسد. به علاوه نگارههایی به نسخه افزوده است. این نسخه داراى20 تک نگاره، به خط نستعلیق است و از نگارگران و حامى آن اطلاعاتى در دسترس نیست. پژوهش پیش رو با هدف بررسی نسخهشناسی خمسه مصور نظامی به شماره 39/5 موجود در کتابخانه و موزه ملی ملک میپردازد. سؤالهای این پژوهش عبارتاند از: 1- ویژگیهای بصری، زیباییشناسی و مضمونی نسخه خمسه نظامی به شماره 39/5 در موزه ملک کدامند؟ 2- کدام یک از بخشهای نسخه مربوط به دوره تیموری و کدام بخشها مربوط به دوره قاجار میباشد؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی و از نظر روش و ماهیت توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری دادهها به شیوه کتابخانهای است. نتایج حاصل از این پژوهش؛ نشان میدهد که نگارههای خمسه نظامی در پنج مضمون، عاشقانه، بزم، رزم، شکار و ملاقات، به تصویر درآمدهاند. علاوه بر آن، از ویژگیهای بصری خاص نسخه میتوان به مواردی چون طراحی نامتناسب پیکرهها، طراحی شتابزده مناظر، تعدد پیکرهها، استفاده از رنگهای گرم، سرد و درخشان و انتشار متوازن رنگهای زنده در ترکیب، و همچنین قرابت سبکی تصاویر خمسه نظامی با اصول زیبایی شناسی مبتنی بر سنت نقاشی ایرانی، و غربی اشاره کرد. در پاسخ به پرسش دوم چنین باید گفت که جلد اثر و تمامی نگارهها و تعدادی از صفحات که عنوان داستان در کادری مستطیلی و بدون نقوش گیاهی است به دوره قاجار و بخشی دیگر که حاوی نقش است، به دوره تیموری تعلق دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تیموریان؛ قاجار؛ خمسهنظامی؛ نگارگری؛ کتابخانه و موزه ملی ملک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,882 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,009 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,693 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,798,979 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,766,948 |