خوانش نقاشی قهوهخانهای و نقاشیهای دیواری مکتب اصفهان براساس مفهوم مکالمه در نظریه هرمنوتیک مدرن گادامر | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 65، فروردین 1402، صفحه 151-167 اصل مقاله (1020.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.13586.2650 | ||
| نویسندگان | ||
| الهام طاهریان1؛ اصغر فهیمیفر* 2؛ محمد کاظم حسنوند3 | ||
| 1دانشجوی هنر اسلامی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشیار و عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3دانشیار گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در تاریخ هنر ایران، نقاشی قاجار از جایگاه ویژهای برخوردار است و در این میان، نقاشیهای قهوهخانهای به عنوان شاخهای برجسته از گونههای هنری نقاشی عصر مشروطه در این دوران قابل توجه هستند. در دوران مشروطه، با توجه به شرایط اجتماعی- فرهنگی و اندیشه مدرنیسم و تجددخواهی و بازتاب فرهنگ و هنر غرب، نقاشی قهوهخانه، در راستای احیای هویت و فرهنگ ایرانی- اسلامی به نگارگری سنتی به ویژه نقاشی دیواری رجوع میکند. هدف این پژوهش، تشریح و خوانش آثار نقاشیهای قهوهخانهای و نقاشیهای دیواری مکتب اصفهان با بهرهگیری از مفهوم مکالمه در نظریه هرمنوتیک گادامر است. تحقیق حاضر به این پرسش پاسخ داده است که، مفاهیم هرمنوتیکی گادامر تا چه اندازه در شناخت، نحوه شکلگیری و خلق آثار نقاشی قهوهخانهای در عصر مشروطه مثمر ثمر است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی خاصه روش هرمنوتیک انجام پذیرفته است و جمعآوری منابع تحقیق به شیوه اسنادی و کتابخانهای و با استفاده از فیشبرداری و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به صورت کیفی است. نتایج نشان میدهد که مفهوم مکالمه در اندیشه گادامر، کمک شایانی در جهت توصیف هرچه بهتر چگونگی خلق نقاشیهای قهوهخانهای با توجه به نیاز روز جامعه مخاطب دارد. هنرمند با رجوع و مکالمه با هنر مکتب اصفهان در پیوند با افق فکری- هنری عصر مشروطه، که تحت تأثیر شیوع همه جانبه عناصر هنر غربی است، اقدام به خلق اثرش نموده است. در این میان عناصری چون زمان، مکان، مخاطب، مضامین و کاربرد عامیانه نقاشی و تعزیه خوانی و نقل نقالان به عنوان طرف دیگر مکالمه در شکلگیری نقاشی قهوهخانهای حائز اهمیت است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی دیواری مکتب اصفهان؛ نقاشی قهوهخانهای؛ مکالمه؛ هرمنوتیک مدرن گادامر | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب (1385)، مکتب نگارگری اصفهان، تهران: فرهنگستان هنر.
احمدی، بابک (1374)، حقیقت و زیبایی، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
احمدی، بابک (1386)، حقیقت و زیبایی، تهران: نشر مرکز.
اخگر، مجید (1391)، فانی و باقی، تهران: انتشارات حرفه هنرمند.
بلایشر، ژوزف (1380)، گزیده هرمنوتیک مدرن، ترجمه سعید جهانگیری، آبادان، نشر پرسش.
بلوک باشی، علی (1375)، قهوه خانههای ایران، تهران: دفتر نشر پژوهشهای فرهنگ.
بیضایی، بهرام (1379)، نمایش در ایران، چاپ دوم، تهران: روشنگران.
پاکباز، روئین (1383)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، چاپ چهارم، تهران: زرین و سیمین.
پاکباز، روئین (1386)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، تهران: انتشارات زرین و سیمین.
پالمر، ریچارد (1395)، علم هرمنوتیک، نظریه تأویل در فلسفههای شلایر ماخر، دیلتای، هایدگر و گادامر، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی،جاپ چهارم، تهران: نشر هرمس.
جنسن، چارلز (1384)، تجزیه و تحلیل آثار هنرهای تجسمی، ترجمه بتی آواکیان، تهران: نشر سمت.
چلیپا، کاظم؛ گودرزی، مصطفی و شیرازی، علی اصغر، تأملاتی درباره موضوعات ملی و مذهبی در نقاشی قهوهخانهای، نگره، (۱۸)، (1390)، 82-69.
حسین آبادی، زهرا و محمدپور، مرضیه، بررسی نمادهای تصویری هنر شیعی در نقاشیهای قهوهخانهای، نگره، (9)، (1395)، 50-35.
حقی مقدم، زینب (1392)، معرفی اثر ناشناخته از نقاش قهوهخانهای، حسین قوللر آقاسی ( پرده بارگاه حضرت سلیمان (ع) از مجموعه موزه مقدم)، همایش ملی باستان شناسی ایران، دانشکده هنر دانشگاه بیرجند.
دیوید،ک.هوی (۱۳۸۵)، حلقه انتقادی، ترجمه مراد فرهادپور، تهران: نشر روشنگران.
رجبی، محمدعلی و چلیپا، کاظم (1385)، حسن اسماعیلزاده، نقاش مکتب قهوهخانهای، نظر، تهران.
ریختهگران، محمدرضا (1378)، منطق و مبحث هرمنوتیک، تهران: کنگره.
زرینی و مراثی، سپیده ساداتی و محسن (1387)، بررسی چگونگی تأثیرگذاری عرفان اسلامی در شکلگیری هنر نگارگری مکتب هرات تیموری و تبریز صفوی، فصلنامه نگره، شماره 7. صص105- 93.
ساریخانی، مجید، نقاشی قهوه خانه در دوره قاجار، میراث جاویدان، سال سیزدهم، (۵۰)،(1384)،120-114.
عناصری، جابر (1371)، شبیه خوانی، تهران: مرکز هنرهای نمایشی.
کن بای، شیلا (1384)، رضا عباسی اصلاحگر سرکش، ترجمه یعقوب آژند، چاپ دوم، تهران: فرهنگستان هنر.
مدنی، امیر حسین، گادامر و هرمنوتیک، فصلنامه هنر، (۷۲)، (1390)، 27-21.
معمارزاده، محمد (1388)، نقاشی عصر صفوی ( مکتب تبریز و اصفهان )، جلوه هنر، ۲، ۳۹-۴۶.
میرخندان، حمید، بررسی انتقادی مبانی فلسفی هرمونوتیک گادامر، معرفت فرهنگی اجتماعی، (۴)،(1391)، 85-68.
میرمصطفی، حسین (1387)، نقاشی در قهوه خانه، تهران: سیمای کوثر.
واعظی، اصغر و فاضلی، فائزه. دیالوگ، دیالکتیک، امتزاج افقها، دو فصلنامه فلسفی شناخت، (62)، (1389)، 214-189.
نصری، عبدالله (1381)، راز متن: هرمنوتیک، قرائت پذیری متن و منطق فهم دین، تهران: نشر آفتاب توسعه.
Dostal, R.B. (2002), The Cambridge Companion to Gadamer, Cambridge University Press.
Gadamer, H.G (1991), Plato s Dialectucal Ethics Phenomenological interpretation Relating to the Philebus, translated by R.M, Wallace, London: Yale University Press.
Gadamer, Hans George (1994), Truth and Method, Continum newyork.
Floor, W (1989), Dutch Painters in Iran, Persion, vol.8, 145-61.
Weinsheimer, Jole (1991), Philosophical Hermeneutics and Literary Theory.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,514 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,843 |
||