مطالعه تطبیقی ساختار و نشانههای تصویری سنگافراشتههای قبرستان شادباد مشایخ و خالدنبی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 65، بهار 1402، صفحه 195-213 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.14274.2736 | ||
| نویسنده | ||
| فرزانه نجفی* | ||
| استادیار رشته ارتباط تصویری، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی گرگان، دانشگاه گلستان | ||
| چکیده | ||
| گورستانهای تاریخی در ایران با ساختار متفاوت و با نقوش بسیار زیبا و سمبلیکی که بر روی برخی از آنها وجود دارد موضوعی است که پژوهشگران بسیاری را در حیطه مردم شناسی، قوم نگاری، باستانشناسی و نیز علاقمندان به تاریخ هنر، مجذوب خود کرده است. امروزه زیباترین و سمبولیک ترین سنگ قبرها را میتوان در میان گورستانهای باقی مانده در مناطق ترک نشین ایران که روزگاری مقر اصلی ترکان سلجوقی و ایلخانان مغول بوده است، مشاهده کرد. گورستان شادباد مشایخ در استان آذربایجان شرقی و محوطه تاریخی خالدنبی در استان گلستان قرار دارد. دو منطقه مورد نظر در پژوهش پیش رو به جهت جغرافیایی در دو نقطه کاملا متفاوت از یکدیگر قرار گرفته اند. هدف اصلی پژوهش پیش رو بررسی وجود ارتباط فرهنگی- تاریخی بین سنگافراشتههای استوانهای شکل موجود در سایت تاریخی منطقه خالدنبی و میلهای تدفینی استوانهای شکل گورستان شادباد مشایخ است. در راستای اهداف پژوهش، سؤال اصلی جستار پیش رو بیانگر این مهم است که – ویژگیهای تصویری و ساختاری میلهای تدفینی مناطق " شادباد مشایخ و خالدنبی"، متاثر از کدام ویژگیهای فرهنگی و مذهبی هستند؟ روش تحقیق در جستار پیش رو به صورت تطبیقی با استناد به برخی دادههای باستانشناسی، مطالعات موردی انجام شده به صورت کتابخانهای و نیز مطالعه میدانی صورت گرفته توسط پژوهشگر بر روی 30 نمونه از سنگافراشتههای مناطق مورد پژوهش، انجام شده است. نتایج پژوهش بیان میکند که میلهای استوانهای تدفینی موجود در هر دو گورستان تاریخی- فرهنگی اغلب دارای بدنهای استوانهای شکل با کلاهکی مخروطی با ارتفاع متفاوت شکل گرفتهاند که بیانگر ویژگیهای شاخص معماری ترکان کوچ نشین و بیابانگرد آسیای میانه با نشانههای تاثیرات مذهب بر معماری اسلامی است. اما آنچه میلهای تدفینی گورستان شاد بادمشایخ را از محوطه خالدنبی متمایز کرده است، ساختار بسیار ساده و بدوی سنگ افراشتههای فاقد هرگونه خوشنویسی و یا تزئینات متاثر از معماری اسلامی، در گورستان خالدنبی در تقابل با تاثیرات مستقیم معماری عصر اسلامی خصوصا تزئینات معماری حاکم بر عصر ایلخانی در طراحی میلهای تدفینی گورستان شاد بادمشایخ است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گورستان شادباد مشایخ؛ گورستان خالدنبی؛ سنگافراشته؛ مقبره سازی؛ معماری اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,249 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,114 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 474 |
| تعداد مقالات | 4,696 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,852,313 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,826,104 |