طبقهبندی و گونهشناسی سفالهای نقشکنده در گِلابه (اسگرافیاتو) شهر بروجرد (بر اساس سفالهای مکشوفه از محوطه مسجد جامع و لایههای بافت قدیم شهری) | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 58، تابستان 1400، صفحه 121-133 اصل مقاله (700.92 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2020.4238.2141 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم محمدی* 1؛ محمدمهدی گودرزی2؛ مصطفی رضائی3 | ||
| 1عضو هیأت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا | ||
| 2کارشناس ارشد پایگاه میراث فرهنگی شهرستان بروجرد | ||
| 3دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا | ||
| چکیده | ||
| طبق منابع تاریخی و جغرافیایی دوره اسلامی، شهر بروجرد از سدههای نخست اسلامی همواره بهعنوان یک مرکز شهری مطرح بوده است. مسجد جامع «عتیق»، کهنترین بنای تاریخی شهر بروجرد است که طبق کاوشهای باستانشناسی و شاخصههای معماری، آثار و شواهدی از قرون نخستین اسلامی تا عصر حاضر در آن قابل شناسایی است. طی چند فصل کاوش باستانشناسی در این مسجد ـ که بیشتر با اهداف مرمتی و معماری انجام شده است ـ نمونههای فراوانی از قطعات سفالی عمدتاً مربوط به سدههای میانی اسلامی در محوطه این بنای کهن شناسایی شده است. در سالهای اخیر و با اجرای برخی پروژههای عمرانی و گودبرداری ساختمانی در محدوده بافت قدیم شهر بروجرد، شواهد و مدارک قابلتأملی از لایههای فرهنگی و تاریخی نمایان شده که نمونههای شاخصی برای مطالعه سفال دوره اسلامی در منطقه است. مقاله پیش رو با هدف طبقهبندی و گونه شناسی سفال نقش کنده در گِلابه حاصل از کاوشهای مذکور و تطبیق آن با نمونههای مشابه، در صدد پاسخ به این سؤالات است: 1ـ سفالهای نقش کنده در گِلابه مورد مطالعه از چه ویژگیهای فنی برخوردارند؟ 2ـ سبک هنری نمونههای مورد مطالعه با کدام الگوهای هنری شناخته شده این گونه سفالی، قابل مقایسهاند؟ در انجام پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و تطبیق میدانی یافتههای این حوزه با سایر مناطق صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که سفال نقش کنده در گِلابه رایجترین گونه سفالی سدههای 7ـ4 ه.ق. منطقه بوده است. از نظر شکل، مضامین نقوش و فنون لعاب دهی از تنوع قابل توجه ای برخوردار و دارای وجوه اشتراک فنی و هنری با سفالهای دیگر مناطق همعصر بهویژه غرب ایران هستند.. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بروجرد؛ مسجد جامع؛ سفال لعابدار؛ نقش کنده | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,311 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,603 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,693 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,798,964 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,766,926 |