خوانش آثار پیکرنگاری مهرعلی، نقاش دوره قاجار، با رویکرد ترامتنیت ژرار ژنت | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 18، شماره 65، بهار 1402، صفحه 93-109 اصل مقاله (570.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.14597.2783 | ||
| نویسنده | ||
| الناز عزیزی* | ||
| دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی- تحلیلی هنر اسلامی ، دانشگاه الزهرا، تهران | ||
| چکیده | ||
| در تاریخ هنر ایران، نقاشی قاجار از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و پیکرنگاری بهعنوان شاخهای برجسته از نقاشی در دوره فتحعلی شاه قاجار قابلتأمل است. پیکرنگاری مکتبی است که در آن روشهای طبیعتپردازی، چکیده نگاری و آذین گری به طرز درخشان با هم سازگار شده است. «مهرعلی» یکی از نقاشان این دوره است بوده که علاوه بر پیکرنگاری از شخص فتحعلی شاه، تعدادی از زنان قاجاری را نیز به تصویر کشیده است. هدف اولیه از این پژوهش: مطالعه آثار مهرعلی(نقاش سبک پیکرنگاری) بر اساس ویژگیهای تجسمی و نحوه برخورد آنها با مقوله سنتگرایی و کاربرد عناصر تزئینی است. اما هدف کلی این پژوهش بازخواهی و خوانش آثار مهرعلی با روش ترامتنیت ژرار ژنت میباشد. سؤالات تحقیق عبارتاند از : 1. عناصر تزئینی و رویکرد سنت گرایانه در آثار مهرعلی چگونه ظهور یافته است؟ 2. چگونه میتوان با استفاده از تقسیمبندی ترامتنیت در نظریه ژرار ژنت معادلهای تصویری را بصورت هدفمند در آثار مهرعلی پیگیری کرد؟ روش تحقیق این پژوهش توصیفی- تحلیلی با بهرهگیری از منابع کتابخانهای-اینترنتی است. نتایج پژوهش بیانگر آن است آثار مهرعلی روابط بینامتنی صریح و آشکاری با نوشتهها و سرودههای شاعران و ادیبان، حجاریهای برجای مانده از روزگاران گذشته ایران، برقرار نموده است. همچنین آثارش رابطه بینامتنی ضمنی و پنهانی با اسطورههای باستانی ایران دارد. آثارمهرعلی دربردارنده سرمتن مکتب پیکرنگاری درباری قاجار است. کلیه تفاسیر و نقدهای مربوط به آثار مهرعلی فرامتنهای آثار ایشان محسوب میشود. همچنین کارهای تبلیغی فتحعلیشاه قاجار از قبیل فرستادن تابلوهای پیکرنگاری به نشانه پیشکش به دربار هند و کاخ ورسای، پیرامتن آثار مهرعلی میباشد. بیشمتنیت آثار مهرعلی سفارشدهنده آثار یعنی فتحعلیشاه قاجار و مکاتب نگارگری پیشین ایران است. همچنین خود آثار مهرعلی به عنوان بیشمتن در آثار هنرمندان بعد از ایشان به شمار میآید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیکرنگاری درباری؛ لایههای معنایی؛ مهرعلی؛ دوره قاجار؛ ترامتنیت؛ ژارژنت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,722 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,218 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 474 |
| تعداد مقالات | 4,696 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,852,312 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,826,104 |