تحلیل نشانه شناختی بازنمایی مضمون «مرگ» در نگارههای مکتب هرات و تبریز دوم (مطالعۀ موردی: نگارۀ مرگ سیاوش در دو شاهنامۀ بایسنقری و شاهطهماسبی) | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 17، شماره 64، دی 1401، صفحه 161-177 اصل مقاله (816.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.5006.2365 | ||
| نویسندگان | ||
| پریسا ایران پور1؛ مجیدرضا مقنی پور* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه علم و هنر، یزد | ||
| 2استادیار بخش هنر دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| با مرور مضامین آثار نگارگری مکاتب هرات و تبریز دوم مشخص شد نزدیک به صد و پنجاه نگاره بهصورت مستقیم و غیرمستقیم به مضمون مرگ اشاره دارند و نمونههای شاخص آن را میتوان در دو شاهنامۀ بایسنقری و شاهنامۀ طهماسبی مشاهده کرد. هدف این تحقیق مطالعۀ نشانه شناسانۀ نگارههایی منتخب با این مضمون در دو نسخۀ مصور شاهنامۀ بایسنقری و شاهنامۀ طهماسبی، بهمنظور گام برداشتن در جهت شناختی غنیتر و عمیقتر از شاخصههای فرمی، مضمونی و محتوایی نگارگری ایرانی بوده است. سؤالات پژوهش عبارتاند از 1. نشانههای زبانی و بصری مرتبط با مضمون مرگ، در نگارههای موردمطالعه، چگونه باهم منطبق شدهاند؟ 2. آیا میتوان به شناختی واحد از چگونگی بازنمایی مضمون مرگ در آثار موردمطالعه دستیافت؟ تحقیق حاضر با رویکرد نشانهشناسی پساساختارگرا و روشی توصیفی ـ تحلیلی در جهت پاسخ به این سؤالات انجامشده است. گردآوری اطلاعات با روش کتابخانهای و اسنادی و تحلیل آنها کیفی و با استفاده از روش دلفی است که با کمک مصاحبههای باز و اکتشافی با پنج نفر از صاحبنظران دو حوزۀ نگارگری و نشانهشناسی صورت پذیرفته است. نمونههای موردمطالعه در این پژوهش بهصورت موردی و هدفمند انتخابشدهاند و شامل 2 نگاره با روایتی مشترک و مرتبط با مضمون مرگ هستند. از نتایج این پژوهش میتوان به این نکته اشاره داشت که باوجود تفاوتهایی در بیان نشانههای زبانی و بصری و نوع انطباق این نشانهها با یکدیگر در نگارههای موردمطالعه، در بررسی لایۀ شناختی نگارهها سهم شناختهای مشترک از هر دونگاره قابلتأمل بود و بااینکه هنرمندان این آثار از دو دورۀ مجزا و با آگاهیها و تواناییهای سبکی متفاوت این آثار را به تصویر کشیدهاند، هر دو در نمایش مرگی حزنانگیز و درعینحال جاویدان و اسطورهای موفق بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی؛ مرگ؛ مضمون مرگ؛ نگارگری ایرانی؛ شاهنامه بایسنقری؛ شاهنامه شاهطهماسبی | ||
| مراجع | ||
|
Ahmadi, Babak. 2002, Az Neshaneh haye Tasviri ta Matn (Be Suyeh Neshane Shenasi Ertebat Didari) [From Pictorial Signs to the Text: Toward the Semiotics of Visual Communication]. Nashr-e Markaz.
Alidoosti, Sirus. 2006 “Delphi Method: Principles, Stages, and Examples of Application”. Quarterly Journal of Management and Development, vol. 8, no. 31, pp. 8-24.
Ansari, Abdul Karim. 2011, Narratology of Pictures in the Baysonghor Shahnameh. Tehran University of Art, M.A Thesis.
Afshari, Morteza, Ayatollahi, Habibollah, Rajabi, Mohammad Ali, 2010, A study of the trend of symbolism of icons in Islamic painting from the perspective of semiotics, Journal of Islamic Art Studies, Vol. 13, pp. 37-54.
Athari Nikazm, Marzieh. 2015. “The semiotic study of oneself and another in the discourse of Valery: another in me”. Journal of French language and literature research. No 20, pp. 181-198.
Azhand, Yaghoub. 2008, Maktab-e Negargari Herat”, Farhangestan-e Honar.
Azhand, Yaghoub. 2005, Maktab-e Negargari Tabriz Va “Ghazvin-Mashhad” [Tabriz School and “Ghazvin-Mashhad”]. Farhangestan-e Honar.
Basaeri Salman. Khazaei, Mohammad.2013, “Study of the metaphor displaying in the system of visual sign of the posters describing Ashoura’a”. Journal of Literary Critism, no 22. Pp. 65 - 49.
Carroll, Noel. 2013, Philosophy of Art: A Contemporary Introduction. Translated by Saleh Tabatabayi, Farhangestan-e Honar.
Gholam Pour, Mahbubeh Hesami Kermani, , Mansour. 2014. A Semiotic Analysis of a Picture of Sani-ol-Molk’s The Thousand and One Nights based on Yuri Lotman. Negarineh Islamic Art, No. 1. Pp. 69-89.
Farid, Amir, and Azita Pouyan Majd. 2012 “The Study and Analysis of Iconography of an Image: The Death of Shidah by Kay Khosrow”. Negareh, vol. 7, no. 24, pp. 49-66.
Hutcheon. Linda. 2006, A Theory of Adaptation. NY and London: Routledge
Haghayegh, Azin, and Farzan Sojudi. 2015, “Semantic Analysis of Two Miniatures in Shahnameh Based on the Cultural Semiotic Model”, Honar haye Ziba – Honar haye Tajassomi, vol. 20, No. 2, pp. 5-12.
Hasanvand, Mohammadkazem, Sojudi, Farzan. Kheyri, Maryam.2005. A Study of the "Testing Fereydoun of His Sons" from the Perspective of Layered Semiotics, Journal of Fine Arts, No. 24, pp. 97-104.
Iranian Masteerpiees of Persian Painting. 2003, Tehran, Museum of Contemporary Art.
Jakobson, Roman.2011 . Structuralism post -structuralism and literary studies, Tehran, Hozehonari
Kasiri, Atousa, et al. 2009 “Contradiction of Nature and Culture in “Zal and Simurgh” Miniature: A Visual Semiotic Analysis of Shahnameh of Shah Tahmasp”. Honar haye Ziba, No. 37, pp. 103-110.
Moghbeli, Anahita, and Behnaz Payamani. 2016 “Semiotic Analysis of Style in Three Illustrations of Shahnameh Entitled “Bahram Kills a Dragon”. Epic Literature, no. 21pp. 201-228.
Mohajeri, Mahdis, Fahimifar, Asghar, 2019, The Semiotic Analysis of Mysticism in the «Alexander and the Hermit» by Kamal al-din Bihzad based on Charles Pierce,s Viewpoint, The Journal of Negareh, No. 50. Pp. 109-121.
Moradkhani, Ali, Atighehchi, Nasrin. 2018, Interpretation of semiology of the colour based on philosophical foundation Islamic Persian painting, The Journal of Rahpooye Honar, No. 1, pp. 5-21.
Mousavi, Ashraf ol-Saadat, and Gita Mesbah. 2011 “Analyzing the Narrative Structure of “The Death of Zahhak”; A Persian Painting; According to Greimas’s Actantial Model”. Honar haye Ziba – Honar haye Tajassomi, vol. 3, No. 45, pp. 23-32.
Pakbaz, Ruyin. 2002, Dayerat-ol Ma’aref Honar [The Encyclopedia of Art]. Farhang-e Moaser.
Pakbaz, Ruyin. 2005 Naghashi-e Irani [Iranian Painting]. Zarrin o Simin Publication.
Shaeiri, Hamidreza. 2012, Neshaneh-Ma’ana Shenasi Didari (Nazariyeh ha va Karbord ha) [Visual Semiotics-Semantics (Theories and Practice)]. Nashr-e Sokhan.
Seyyed ol-Shohadayi, Roya. 2004, “An Aesthetic Reading of Death in Shahnameh (The Death of Siavash)”. Honar haye Ziba, no. 4, pp. 131-144.
Sojudi, Farzan. 2009, Maghalat-e Avvalin Hamandishi Neshaneh Shenasi Honar [The Collected Essays of the First Seminar on Semiotics of Art]. Farhangestan-e Honar.
Sojudi, Farzan. 2004, Neshaneh Shenasi Karbordi [Applied Semiotics]. Nashr-e Elm.
Sojudi, Farzan.2009, Neshaneh Shenasi: Nazariyyeh va A’mal [Semiotics: Theory and Practice]. Nashr-e Elm.
Yousefi, Soheila. 2011, The Study of the Structure of Characters’ Death in the Mythical and Epic Parts of Shahnameh. Ferdowsi University of Mashhad, M.A Thesis.
Zafarmand, Seyyed Javad. 2002, “The Concept of Form in Art”. Honar haye Ziba, no. 11, pp. 13-21.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,318 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,375 |
||