بررسی و سیر تحوّل تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه نهچیر مبارکه اصفهان | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 57، فروردین 1400، صفحه 171-189 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.5064.2395 | ||
| نویسندگان | ||
| فرزانه کرکوندی اصفهانی1؛ علی رضا محمدی میلاسی* 2؛ احمد رضا میرمقتدایی3؛ رسول کمالی دولت آبادی4 | ||
| 1کارشناس ارشد، گروه هنرهای گرافیک، موسسه آموزش عالی سپهر، | ||
| 2استادیار، گروه گرافیک، موسسه آموزش عالی سپهر | ||
| 3مربی، گروه هنرهای گرافیک، موسسه آموزش عالی سپهر | ||
| 4استادیار، گروه هنرهای گرافیک، موسسه آموزش عالی سپهر | ||
| چکیده | ||
| قلعهنهچیر واقع در جنوب غربی استان اصفهان از بناهای منصوب به دورهی صفوی و قاجار است که تا بعد از انقلاب اسلامی مسکونی بوده و آخرین یادگارهای بجای مانده از آن مربوط به دوتن از نائب الحکومههای لنجانات قدیمو پدرانشان است. متأسفانه این بنا به دلایل مختلفی چون عوامل طبیعی و انسانی، متروکه و با آسیبهای جدی مواجه شده است. همچنین در بررسی پیشینه این بنا منبعی در رابطه با تزیینات وابسته به معماری موجود نیست و تا بحال کسی به آن نپرداخته است. هدف اصلی این تحقیق بررسی و سیر تحول تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه نهچیر از ابتدای ساخت تا اوایل دورهی پهلوی است. و سؤال اصلی این تحقیق این است که انواع و ویژگیهای تصویری نقشمایهها و موضوعات به کار رفته در تزیینات دیوارنگاره در بنای مورد نظر کدام است و سیر تحوّل در آنها به چه صورت بوده است؟ روش تحقیق در این مقاله توصیفی - تحلیلی و مقایسهای و روش جمعآوری اطلاعات کتابخانهای و میدانی است که در پژوهش میدانی با حضور در قلعه مذکور، عکس برداری، مستند نگاری و دستهبندی تزیینات دیوارنگاره بر اساس اسلوب کار، محل قرارگیری و مضامین، به مطالعه سیر تحوّل تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعهی نهچیر پرداخته شده و یافتهها بیانگر آن است که تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه نهچیر نه تنها دارای ویژگیهای شاخص تزیینات دیوارنگارهی دوره قاجار است، بلکه میتوان ریشه برخی نقوش را در دورهی صفویه و حتی پیش از آن نیز جستجو کرد که تلفیقی از چکیدهنگاری و طبیعتنگاری (متأثر از تزیینات اروپایی) هستند. همچنین سیر تحول تزیینات نشان از کاهش کیفیت آنها از نظر اجرا و نوع مصالح بکار رفته از ابتدای قاجار تا دورهی پهلوی اول است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قلعه نهچیر؛ دیوارنگاره؛ قاجاریه؛ معماری؛ اصفهان | ||
| مراجع | ||
|
تحویلدار اصفهان، محمدابراهیم (1388). جغرافیای اصفهان، جغرافیای طبیعی و انسانی و آمار اصناف شهرحسین بن، به اهتمام الهه تیرا، تهران .نشراختران. دیبا، لیلا (1378)تصویر قدرت و قدرت تصویر: نیت و نتیجه در نخستین نقاشیهای عصر قاجار، ایران نامه. شماره67. صفحات 452-.423 سازمان میراث فرهنگی شهرستان مبارکه 1392. شریفی مهرجردی، علی اکبر، خزایی محمد، افهمی، رضا(1392) نقاشیها و تزیینات دیواری خانه ملک التجار یزد، دوفصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات هنر اسلامی، شماره نوزدهم. صفحات 19-18. شفیعی، محمدرضا، (1380) قلعه نهچیر، میراثی از اوایل دوره قاجاریه، فصلنامه پژوهشی فرهنگی هنری فرهنگ اصفهان، شماره بیستم .ص 23. علیان، علی(1377). آشنایی با منطقه لنجانات، اصفهان، نقش خورشید. فلسفی، نصراله ، (1347)، زندگانی شاه عباس اول انتشارات علمی، چاپ چهارم، ج 2. تهران. کاتب، فاطمه(1384)، معماری خانههای ایرانی، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات. کریمی، اسماعیل(1382)، مبارکه در گذر تاریخ، انتشارات ام ابیها، قم. کفشچیان مقدم، اصغر(1383): فصلنامه بررسی ویژگیهای نقاشی دیواری، فصلنامه هنرهـای زیبـا ،شماره 20. ص 69. گودرزی، مرتضی(1388)، آیینه خیال: تجزیه و تحلیل و بررسی نقوش و تزیینات در هنر دوره قاجار تهران،انتشارات سوره مهر، تهران. مهریار، محمد( 1382)فرهنگ جامع نامها و آبادیهای کهن اصفهان، جلد اول، اصفهان، فرهنگ مردم. مصاحبه نگارندگان با خانم پریدخت زند همسر سهراب نهچیری، زمستان 1395. مصاحبه نگارندگان با آقای فرشید نهچیری،(فرزند سهراب، ساکنان قلعه نهچیر) زمستان 1395 و بهار 1396. مصاحبه نگارندگان با آقای حسین نهچیری(ساکنان قلعه نهچیر)، اردیبهشت 1396 و پاییز 1397. مصاحبه نگارنده با خانم رضازاد (همسر بهادر نهچیری که در خانه E زندگی میکردهاند)، مهرماه 1397. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,226 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 968 |
||