مطالعهی تحلیلی گروتسک در آثار نقاشان انقلاب اسلامی با تمرکز بر آثار حبیبالله صادقی، کاظم چلیپا و حسین خسروجردی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 57، فروردین 1400، صفحه 83-101 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2020.4357.2181 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدرضا حسینی* 1؛ فاطمه حیدری2 | ||
| 1استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد رشته پژوهش هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از دیرباز تاکنون هنرمندان از گروتسک به عنوان شیوه و مفهومی شناختهشده برای آشکار کردن حقایق پنهان و پررنگتر نشان دادن واقعیتهای کمتر دیده شده بهره جستهاند.آشوب، انقلاب و جنگ در ایرانِ دهههای 50 و 60 شمسی، سرنوشتی تاریخی را برای این کشور رقم زد و نقاشان انقلاب با بهرهگیری از گروتسک ویژگیهای جامعهی آن روزها را به نمایش گذاشتند. هدف از این پژوهش، شناخت بیشتر هنر انقلاب و واکاوی کارکرد و دسته بندی گروتسک در آثار نقاشان انقلاب اسلامی میباشد. سوالات پژوهش عبارتند از:1ـ گروتسک در آثار نقاشان انقلاب چگونه بروز یافته است؟2ـ گروتسک دارای چه کارکردی در آثار نقاشان انقلاب است؟ 3ـ آثار هنرمندان انقلاب اسلامی کدام یک از دسته بندیهای گروتسک را شامل میشود؟ در پژوهش حاضر، به شیوهی توصیفی- تحلیلی و مطالعه ی تطبیقی، با استناد به منابع کتابخانه ای و مشاهده آثار، ضمن مطالعه ی الگوی نظری چهار متفکر مطرح در مورد گروتسک، مهمترین زمینههای خلق مفاهیم آثار در فرایند بهره گیری از گروتسک و سیر زایشی معنا بررسی شده است. جامعه پژوهش، آثار نقاشان انقلاب تعریف گردیده و بهعنوان نمونه تحقیق 9 اثر شاخص از اعضای هستهِ اولیه نقاشان انقلاب آقایان حبیبالله صادقی، کاظم چلیپا و حسین خسروجردی به روش نمونهگیری قضاوتی آورده شده است. نتیجه حاصل از پژوهش نشان میدهد که نقاشان انقلاب از گروتسک به عنوان یک نگرش و جهانبینی برای بیان اهداف خود بهره گرفتهاند و اغلب آثار جامعه پژوهش، در دستهبندی گروتسک ناب قرار میگیرد. در تمامی آثار این هنرمندان نوعی تقابل دوگانه میان خیر و شر، نیکی و بدی، زیبایی و زشتی و حق و باطل موردنظر قرارگرفته است. در حقیقت رویکرد نقاشان انقلاب به گروتسک، رویکردی بدبینانه و سراسر اضطراب و ترس است و نقاشان انقلاب از گروتسک در جهت اصلاحات سیاسی، اجتماعی و اخلاقی سود جستهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی؛ نقاشان انقلاب اسلامی؛ ایران؛ حبیبالله صادقی؛ کاظم چلیپا؛ حسین خسروجردی؛ گروتسک | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی مقدم، اسماعیل (1394). گروتسک در اشعار نسیم شمال. پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی. واحد تهران مرکزی. احمدی، بابک (1395). ساختار و تأویل متن. تهران: مرکز. آدامز، جیمز لوتر و یتس، ویلسون (1395). گروتسک در هنر و ادبیات. ترجمه آتوسا راستی. تهران: قطره. افتخاری یکتا، شراره و نصری، امیر (1395). نمود بدن گروتسک در نقاشیهای محمد سیاهقلم بر مبنای اندیشه میخائیل باختین. هنرهای زیبا ـ هنرهای تجسمی. شماره 67. 21 تا 30. انصاری، منصور (1384). دمکراسی گفتوگویی. تهران: مرکز. برینتون، کرین (1362). کالبدشکافی انقلاب. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: کتیبه. تاجبخش، اسماعیل و فرجی قرقانی، آسیه (1389). کلاغ در ادب فارسی. تاریخ ادبیات. شماره 3/62. 30 تا 46. تامپسون، فیلیپ (1369). گروتسک در ادبیات. ترجمه غلامرضا امامی. شیراز: شیوا. حقشناس، علیمحمد و سامعی، حسین و انتخابی، نرگس (1388). فرهنگ معاصر هزاره. انگلیسی ـ فارسی. تهران: فرهنگ. رهنورد، زهرا (1387). هنر انقلاب اسلامی. خیال شرقی. کتاب چهارم. تهران: فرهنگستان هنر. 15 تا 35. زیمنکو، ولادیسلاو (1378). انساندوستی و هنر. ترجمه جلال علوی نیا. تهران: محور. سلطان کاشفی، جلال الدین (1392). به کارگیری دیدگاههای اجتماعی در آثار سلطان محمد نگارگر با استفاده از اصول و قواعد اسلامی. نگره. شماره 26. 5 تا 18. شربتدار، کیوان و انصاری، شهره (1391). گروتسک در ادبیات داستانی: بررسی مفهوم گروتسک و کاوش مصداقهای آن در داستانهای کوتاه شهریار مندنیپور. ادبیات پارسی معاصر. شماره 2. 105 تا 121. شکور زاده، ابراهیم (1367). فرانسوا رابله نویسنده بزرگ و شوخطبع قرن شانزدهم فرانسه. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد. شماره 4. 538 تا 552. صادقی، حبیبالله (1387). جوانه زدن هنر انقلاب از درون حرکت مردمی. خیال شرقی. کتاب چهارم. تهران: فرهنگستان هنر. 197 تا 223. عاطفی، مهدی. خیالپردازی و عجایب نگاری در آثار سلطان محمد و پیتر بروگل. رهپویه هنر. شماره 6. 24 تا 36. عرب زاده، جمال و موسوی اقدم، کامبیز و افتخاری یکتا، شراره (1394). کیمیای هنر. شماره 14. 31 تا 52. کامرانی، بهنام (1380). گروتسک در نقاشی. فصلنامه هنر. شماره 49. 114 تا 135. کربلایی محمد، افسانه و شعبانلو، علیرضا (1395). بررسی تطبیقی گروتسک (طنز سیاه) در آثار صادق چوبک و هوشنگ گلشیری. مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه. شماره 2/1. 655 تا 675. کریم زاده تبریزی، محمدعلی (1389). احوال و آثار حاج محمد هروی یا محمد سیاهقلم مبتکر شیوه سیاهیسم. لندن. کلارک، مایکل (1389). فرهنگ فشرده اصطلاحات آکسفورد. ترجمه الهام سادات رضایی. تهران: برگ نگار. کوندرا، میلان (1383). هنر داستاننویسی. ترجمه پرویز همایون پور. تهران: قطره. گاردنر، هلن (1392). هنر در گذر زمان. تهران: نگاه. گودرزی مرتضی (دیباج)، (1387). نقاشی انقلاب (هنر متعهد اجتماعی دینی در ایران). تهران: فرهنگستان هنر. گودرزی، مرتضی (دیباج)، (1380)، جستجوی هویت در نقاشی معاصر ایران، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. گودرزی، مصطفی، (1368)، ده سال با نقاشان انقلاب اسلامی ( 1357-1367 ه.ش.)، تهران: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی. لچت، جان (1392). پنجاه متفکر بزرگ معاصر. ترجمه محسن حکیمی. تهران: خجسته. مکاریک، ایرناریما (1383). دانشنامه نظریههای ادبی معاصر. ترجمه محمد نبوی و مهران مهاجر. تهران: آگه. ملکی، توکا (1389). هنر نوگرای ایران. تهران: نظر. موری، پیتر و موری، لیندا (1387). فرهنگ هنر و هنرمندان ترجمه فریبا مقدم. تهران: دایره.
Bakhtin, MM (1984). Rabelais and his World. H.Isowolsky (Tr), Indiana University Press, Bloomington.
Baldick, chris (1992). The Concise Oxford Dictionary Of Literary Terms, Oxford: Oxford University Press.
Cross, David (2006). Some kind of Beautiful: The Grotesque Body in Contemporary Art, Brisbane: Queensland University of Technology.
Dentith, S (2005). Bakhtinian Thought: An Introductory Reader, New York: Routledge.
Goodwin, James (2009). Modern American Grotesque: Literature and Photography, The ohio State University Press.
Schevill, James (2009). Notes on the Grotesque: Anderson, Brecht. and Williams, in: The Grotesque, Infobase.
Tajalihonar. Persianblog. Ir
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,507 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,132 |
||