مطالعه تطبیقی روایت "یوسف" در متون مقدس، ادبیات فارسی و نگارگری ایرانی | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 17، شماره 63، مهر 1401، صفحه 75-93 اصل مقاله (995.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.5616.2532 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا فنایی* 1؛ مرضیه گلابگیر اصفهانی2 | ||
| 1استادیار، گروه هنر، مرکز تحقیقات افق های نوین در معماری و شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد، ایران | ||
| 2دانش آموخته پژوهش هنر، مرکز تحقیقات افق های نوین در معماری و شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| متنهای ادبی- هنری در بستر شکل گیریشان بهتر شناخته و رمزگشایی میشوند. رمزهای اثر بطور جدی متاثر از حوضچههای معنایی است که در آن تکوین مییابد. ازهمین رو یک متن در دورههای گوناگون دارای دلالت پردازیهای متفاوتی میشود. داستان یوسف، از داستانهایی است که در متون مقدس تورات و قرآن، هنر، ادبیات و عرفان دورههای مختلف مورد توجه قرار گرفته و در طول زمان و مستمر، هنرمندان نگارگر، شاعر و فیلمساز زیادی به آن پرداخته اند. این پژوهش با اهداف 1- شناسایی عناصر مورد توجه و مولفههای بکار رفته در روایت یوسف در متون مقدس، ادبیات فارسی و نگارگری ایرانی و 2- شناسایی شباهتها و تفاوتهای این روایت در متون متفاوت ادبی، هنری و مقدس، به مطالعه این روایت میپردازد و به دنبال پاسخ به این سوالات است که 1- خرده روایتها و عوامل تاثیرگذار بر نحوه ارائه روایت یوسف در متون متفاوت کدامند؟ و 2- چه شباهتها و تفاوتهایی در ارائه این روایت در متون متفاوت ادبی، هنری و مقدس دیده میشود؟ این پژوهش به شیوۀ تحلیلی و تطبیقی انجام و جمع آوری مطالب به شیوهی اسنادی میباشد. در تجزیه و تحلیل دادهها استفاده از روایت و خرده روایتها در قرآن و تورات، نسخههای طغانشاهی، قمی و جامی در ادبیات، نگارۀ بهزاد و سه نگاره از فرشچیان بررسی و با یکدیگر تطبیق داده شدند. نتایج نشان میدهد استفاده از خرده روایتها در طول زمان و بنا به مقتضیات فرهنگی-اجتماعی متفاوت بوده و هنرمندان ضمن تاکید بر اصل داستان ذکر شده در تورات و قرآن، عواملی مانند تاثیر متقابل جامعه و اسطوره بر یکدیگر، تغییر جامعه و فرهنگ و تاثیر آن بر دیدگاه هنرمند را در نظر گرفته و خرده روایتهای متفاوتی را وارد گونههای هنری کرده اند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روایت یوسف؛ متون مقدس؛ متون ادبی؛ متون هنری | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، محمد نبی، ظریفی، کژال، (1393)، بازتاب یوسف در شعر معاصر عربی و فارسی، دومین همایش ملی ادبیات تطبیقی دانشگاه رازی، شهریور 1393.
ارباب شیرانی،سعید، (1390)، اشکال یک اسطوره گونه گونی شخصیت ادبی یوسف، مترجم مجد الدین کیوانی، تهران، نیلوفر.
بتلهایم، برونو(1383)، کودکان به قصه نیاز دارند؛ ترجمه کمال بهروزکیا، تهران، پژوهشکده مردم شناسی، افکار.
پاکبار، رویین، (1379)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، تهران، نارستان.
جامی خراسانی،نورالدین عبدالرحمان بن احمد(1392)، مثنوی هفت اورنگ، تهران،کارگاه فیلم و گرافیک سپاس.
جامی، عبدالرحمن،(1377)، یوسف و زلیخا، به تصحیح ناصر نیکوبخت، تهران، انتشارات آوای نور
خزانه دارلو، محمدعلی، (1375)، منظومههای فارسی، تهران، انتشارات روزنه.
خواجه مسعود قمی، (1369)، یوسف و زلیخا و شمس و قمر، به تصحیح سید علی آل داوود، تهران، انتشارات آفرینش
خیامپور، عبدالرسول، (1339)، یوسف و زلیخا، تبریز، انتشارات شفق.
رسولی، زهرا، (1383)، کمال الدین بهزاد، مجموعه مقالات همایش بین المللی بهزاد، تهران، فرهنگستان هنر.
زواری، محمد امین، ذوالفقاری، حسن (1388)، روایت شناسی قصهی یوسف و زلیخا، فصلنامه کاوش نامه، سال دهم، شماره 19، صص 37- 69
صفا، ذبیح الله، (1371)، ج 1 و 2، تاریخ ادبیات در ایران، چاپ ششم، تهان، انتشارات فردوس.
صوابی، عبدالناصر (1394)، اغوای یوسف: تجزیه و تحلیل تابلوی گریز یوسف از زلیخا، اثر استاد کماالدین بهزاد هراتی، ایران نامک، سال 30، شماره 4، زمستان 1394، صص294-276.
فرشچیان، محمود(1392) ترنم طبیعت، آثار استاد فرشچیان، تهران، خانه فرهنگ و هنر گویا .
کاظمی، داریوش، حیدری، محمد (1391)، بررسی تطبیقی داستان یوسف و زلیخا در منظومههای فارسی یوسف و زلیخای : منسوب به فردوسی، جامی و خاوری، با روایت عربی نهایه الارب فی فنون الادب احمد النویری، نشریه ادبیات تطبیقی، سال سوم، شماره 6، تابستان 1391، صص 135- 159
مرادی، ابراهیم، فنایی، زهرا، شمس، فاطمه(1395)، بررسی تطبیقی ظرفیت دراماتیک داستان غنایی یوسف و زلیخا جامی با ساختار فیلمنامه داستانی، نخستین همایش ملی ادبیات غنایی دانشگاه آزاد نجف آباد.
مشار، خانبابا، (1352)،فهرست کتابهای چاپی، جلد 2، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب
مینوی، مجتبی، (1372)، فردوسی و شعر او، تهران، انتشارات توس
ناتل خانلری، پرویز (1352)، یوسف و زلیخا از تفسیر فارسی تربت جام، چاپ ششم، تهران، چاپخانه سپهر.
نامور مطلق،بهمن(1392)، درآمدی بر اسطوره شناسی، تهران، سخن.
نامورمطلق،بهمن(1386)، مطالعه بینامتنی نگاره یوسف و زلیخا(در جستجوی متن پنهان)،مجموعه مقالات همایش بین المللی کمال الدین بهزاد.
یوسف قارو (کارو)، (1542)، شولحان عاروخ. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,606 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,962 |
||
