نوگرایی نگارگری در گفتمانهای اجتماعی ایران معاصر با تمرکز بر رویکرد تحلیل گفتمان «ارنست لاکلا وشانتال موفه» | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 17، شماره 64، دی 1401، صفحه 179-199 اصل مقاله (1.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.13669.2662 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم خدام محمدی1؛ زهرا رهبرنیا* 2؛ محمد رضا مریدی* 3 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشکده هنر دانشگاه الزهرا. | ||
| 2دانشیار گروه پژوهش هنردانشکده هنر دانشگاه الزهرا | ||
| 3استادیار گروه پژوهش هنر دانشگاه هنر تهران | ||
| چکیده | ||
| نگارگری ایران، هنری سنتی با قدمتی دیرین شناختهشده که همواره متناسب با سنتها و در بستر تحولات فرهنگی جامعه عصر خویش شکلگرفته است. ازاینرو در هر دوره تاریخی نوگراییهایی نسبت به دورههای پیشین مشاهده میگردد. نگارگری همانند دیگر هنرها در جامعه امروز ایران تنها با ترسیم فضای یکپارچهای از حاکمیت یک اندیشه مواجه نیست. مقاله پیش رو باهدف تحلیل تحولات گفتمانی در ایجاد نوگرایی در نگارگری معاصر ایران سعی در پاسخگویی به این پرسش دارد که «در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی چه خوانش متفاوتی از نوگرایی در نگارگری معاصر ایران نمایان شده است؟» پژوهش پیش رو این فرضیه را دنبال میکند که نوگرایی در نگارگری در رقابت و منازعه با گفتمانهای رقیب شکلگرفته است. با بهرهگیری از رویکرد تحلیل گفتمان[i] «ارنست لاکلا وشانتال موفه» نشان داده خواهد شد که در این منازعه چگونه برخی از دالهای مرکزی[ii] برجسته و برخی به حاشیه راندهشده است و درنهایت صورتبندی گفتمانی آن ارائه میگردد. این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی با بررسی اسناد کتابخانهای و میدانی با ابزار فیش و تصویربرداری به گردآوری دادهها پرداخته است. نمونههای موردبررسی از میان نگارگریهای معاصر بعد از دوره مشروطه (1285-1398 ه.ش) به روش انتخابی گزینششدهاند. نتایج پژوهش نشان میدهد نیروهای مولد مرتبط با دالهای مرکزی تداوم سنت در گفتمان «سنت-گرای متجدد»، بازگشت به سنت در گفتمان «تجدد سنت-گرا»، خوانش ایدئولوژیک از سنت در گفتمان «سنت-گرایی ایدئولوژیک» و سنتگرایی بیرون از متن سنت در گفتمان «واگرایی سنت» منجر به نوگرایی در نگارگری معاصر میگردد. [i] - Discourseanalysis [ii] - Nodal Point | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگارگری معاصر؛ گفتمانهای هنر؛ هنر نوگرا؛ تحلیل گفتمان؛ نگارگری نو؛ ارنست لاکلا وشانتال موفه | ||
| مراجع | ||
|
آبراهامیان، یرواند (1395). ایران بین و انقلاب. ترجمه احمد گلمحمدی محمدابراهیم فتاحی. تهران: نی.
افتخاری، سیدمحمود (1381). نگارگری ایران. تهران: انتشارات زرین و سیمین.
امیر ابراهیمی، ثمیلا (1397). فرازوفرودهای دو دهه نقاشی ایران (1377-1357) در «در جستوجوی زمان نو». تهران: حرفه هنرمند
پاکباز، رویین (1386). نقاشی ایران از دیرباز تاکنون. تهران: انتشارات زرین و سیمین.
پوپ، آرترآپم (1387).منزلت هنر ایران. در سیری در هنر ایران (جلد 1). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
تجویدی، اکبر (1375). تاریخ و فلسفه هنر: نقاشی ایرانی در سده اخیر. دانشگاه انقلاب. (106 و 107).208-181
دلزنده، سیامک (1395).تحولات تصویری هنر ایران. تهران: نظر
ربانی خوراسگانی، علی و اصغر میرفردی و میلاد ناصری (1398). تأثیر فرآیند جهانیشدن بر نظریههای جامعهشناسی. تهران: انتشارات اندیشه احسان.
رجبی، زینب و افشاری، مرتضی (1397). بررسی تأثیرات طراحی و نقوش هنر هخامنشی و ساسانی بر آثار استاد مجید مهرگان. نگره. (45). 51-32
رضایی نبرد، امیر (1394). تأثیر و تأثرات مدرسه صنایع قدیمه و موزه هنرهای ملی در نگارگری معاصر. نگارینه هنر اسلامی.(8).145-108
ربیعی پور سلیمی، محمدرضا و افشار مهاجر، کامران (1398). تحلیل گفتمان نقاشی دفاع مقدس در دوران جنگ در مقایسه با نقاشی جنگ در شوروی.باغ نظر 16(73).16-5
سمیع آذر، علیرضا (1396). زایش مدرنیسم ایرانی. تهران: نظر.
قجری، حسینعلی و نظری، جواد (1392). کاربرد تحلیل گفتمان در تحقیقات اجتماعی. تهران: جامعه شناسان
کسرایی، محمد سالار و پوزش شیرازی، علی (1388). نظریه گفتمان لاکلا وموفه ابزاری کارآمد در فهم و تبیین پدیدههای سیاسی.فصلنامه سیاست. 39(3). 360-339
کشمیر شکن، حمید (1394). هنر معاصر ایران: ریشهها و دیدگاههای نوین.تهران: نظر
کشوری کامران، راضیه و جلالی جعفری، بهنام (1393). نقدی بر روند شکلگیری نقاشی نوگرا در هنر معاصر ایران. چیدمان.3(7(. 103-92
گودرزی، مصطفی (1368). ده سال با نقاشان انقلاب اسلامی. تهران: حوزه هنری
گودرزی، مرتضی (1380). جستوجوی هویت در نقاشی معاصر ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی
مریدی، محمدرضا (1397). گفتمانهای فرهنگی و جریانهای هنری ایران. تهران: دانشگاه هنر
میر سپاسی، علی (1385). تأملی در مدرنیته ایرانی. ترجمه جلال توکلیان. چاپ دوم تهران: طرح نو
نش، کیت (1399). جامعهشناسی سیاسی معاصر. ترجمه مخمد تقی دلفروز. تهران: انتشارات کویر.
یورگنس، ماریانه و فیلیپس، لوئیزج (1389).نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی...
Keshmirshekan,Hamid(2007).«Contemporary Iranian Art: The Emergence of New Artistic Discourse”, Iranian Studies,40: 335
-366
-Nakjavani, Erik(2012), “Amidst Shadow and Light: Contemporary Iranian Art and Artists”, Iranian Studies,45: 831-837.
-Rizvi, Kishwar(2007).” ART HISTORY AND THE NATION: ARTHUR UPHAM POPE AND THE DISCOURSE ON "PERSIAN ART" IN THE EARLY TWENTIETH CENTUR”, Muqarnas, 24: 45-65
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,756 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,388 |
||